Avrupa
Greenpeace, İsviçre’nin nükleer santral yasağından geri adım atmasına tepki gösterdi

Haber: Bilge Dilay Misir
İsviçre Enerji Bakanı, 2017 yılında referandumla belirlenen nükleer santral inşasını yasaklayan yasanın düzenlenmesi kapsamında nükleer santrallerin yeniden inşaata açılmasına yönelik açıklama yaptı. Greenpeace ve İsviçreli sivil toplum kuruluşu KlimaSeniorinnen Schweiz yapılan açıklamalara karşı çıkarak konuyu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine taşıyacaklarını söyledi.
2011 yılında yaşanan Japonya’nın, tsunami felaketi sebebiyle ortaya çıkmış Fukuşima Nükleer Santrali faciasının ardından İsviçre, 2017 yılında nükleer santrallerin kademeli olarak kullanımdan kaldırılmasına ve inşasının yasaklanmasına ilişkin referandum yaptı. Referandumun ardından yasa yürürlüğe girdi. Geçen yıl ise 2050 yılına kadar karbon nötrlüğüne ulaşmayı amaçlayan iklim yasası oy çokluğuyla kabul edildi. Onaylanan yasanın ardından ülkede, bu sene karbon salınımı yaptığı bilinen nükleer santrallerin yeniden inşaata açılmasına yönelik açıklamalar tartışma yarattı.
Enerji Bakanı Albert Rösti, hükümetin gelecek yıl parlamentoda tartışılabilmesi için 2024 yılı sonuna kadar nükleer mevzuatın değiştirilmesine yönelik bir teklif sunacağını açıkladı. Teklif, parlamentoda değerlendirildikten sonra referanduma sunulacak.
9 Haziran 2024 tarihinde yenilenebilir enerjilerle güvenli elektrik arzına ilişkin yasanın kabul edilmesinin beraberinde Albert Rösti; iklim hedefleri, jeopolitik belirsizlikler ve artan nüfustan kaynaklı yeni doğalgaz santrallerinin bir seçenek olmaktan çıktığını belirtip “Son yıllarda elektrik piyasasındaki ve enerji politikasındaki durum temelden değişti” şeklinde konuştu. Bakan, nükleer enerjinin bir seçenek olmadığını ama gerekirse önümüzdeki 15 yıl içerisinde yeni bir nükleer santral inşasına başlanabileceğini söyledi. Muhtemel tüm gelişim ve teknolojilere açık kapı olduklarını belirten Rösti, “Şimdi harekete geçmezsek 20 yıla çok geç kalmış olabiliriz” açıklamasını yaptı. Enerji Bakanı, 2017’de kabul edilen nükleer santrallerin inşasını yasaklayan yasanın kaldırılması için anayasal değişikliğe gidilmenin gerekmediğini vurgulayarak yasama düzeyinde bir düzenlemenin yeterli olduğunu belirtti.
MEVCUT NÜKLEER SANTRALLER KULLANILAN ELEKTRİĞİN 3’TE 1’İNİ KARŞILIYOR
Ülkede bulunan 3 nükleer santral, kullanılan enerjinin üçte birini karşılarken, yetkililer teklifin onaylandığı bir senaryoda mevcut nükleer santrallerin uzun vadeli işletimini destekleyeceğini söylüyorlar. İsviçre Nükleer Forumu Başkanı Hans-Ulrich Bigler konuya ilişkin, “Yeni inşaat yasağının kaldırılması gecikmiş ve daha fazla teknolojik açıklığa doğru atılmış bir adımdır. İsviçre’ye arz güvenliği ve iklimin korunması açısından daha fazla manevra alanı sağlıyor” ifadelerini kullandı.
Rösti’nin açıklaması başta Greenpeace olmak üzere birçok sosyalist ve çevreci partiden de tepki topladı. Greenpeace, “Yeni bir nükleer reaktörün inşası, karbon emisyonlarımızı etkili şekilde azaltmak için çok geç kalmış olacak. Ayrıca bizi enerji tedarikinde üçüncü ülkelere olan bağımlılığımızdan kurtarmayacak” açıklamasını yaptı.
Rösti, hükümetin iklim değişikliğiyle mücadele konusundaki taahhütlerini yerine getirdiğini düşündüğünü belirtirken İsviçreli sivil toplum kuruluşu KlimaSeniorinnen Schweiz, Bakan’ın ifadelerini reddederek İsviçre’nin sorumluluklarını yerine getirmediğinin altını çizdi.
Avrupa
Macron ile Le Pen, Rusya karşıtı cephede buluştu

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron cuma günü yaptığı açıklamada ülkesinin “Rus hibrit saldırıları” ile karşı karşıya bulunduğunu ileri sürdü; Le Pen ise “Rusya’nın göz korkutma” eylemlerinden etkilenmeyeceklerini söyledi.
“Son haftalarda, Avrupalıların ve Fransa’nın karşı karşıya olduğu tehdit –özellikle de Rus hibrit tehdidi– yoğunlaştı,” diyen Macron, Paris’te siyasi parti liderleriyle bir araya gelerek uluslararası durumdaki son gelişmeleri görüşmesinin ardından gazetecilere konuştu.
Toplantıya Ulusal Birlik (RN) cumhurbaşkanı adayı Marine Le Pen ile Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) lideri Jean-Luc Mélenchon katılmadı.
Macron, Rusya’nın gölge operasyonlarının oluşturduğu tehdidin Avrupa genelinde arttığını belirtti ve artan Rus “hibrit saldırıları”ndan Fransa’nın kritik altyapısını korumak için önlemler alınmasını emretti.
Macron, gelecek yıl yapılacak seçimler öncesinde cumhurbaşkanlığı adayları ve parti liderleriyle yaptığı toplantının ardından, Fransa içişleri bakanının “Rus hibrit saldırılarına karşı tetikte olmak” amacıyla bölge valileriyle bir araya geldiğini söyledi.
Fransız lider, hükümete “kritik altyapımızı” ve “en hassas savunma sanayi ve teknoloji tesislerini insansız hava araçları ve siber saldırılara karşı korumak için bir plan hazırlaması” talimatını verdiğini söyledi.
Macron, Rus tehditlerine rağmen Fransa’nın, Ukrayna’yı desteklemeye devam edeceğini belirtti ve ayrıca Fransa’nın Rusya’nın gizli saldırılarına yanıt vereceğini de taahhüt etti.
Macron ayrıntılara girmeden şunları söyledi:
“Bu saldırılar cevapsız kalmayacak. Bunun arkasındaki niyet bizi sindirmek ve Ukraynalılara destek verme çabalarını baltalamaktır. Sonuç ise tam tersi olacak. Sindirilmiyoruz, çünkü bugün Ukrayna’da söz konusu olanın bizim güvenliğimiz olduğunu biliyoruz.”
Macron, bu hafta BM Genel Kurulu’na giderek, Ukrayna’daki savaş da dahil olmak üzere uluslararası gelişmeleri ele alacak.
Fransa’da “piyasalar” Mélenchon yerine Le Pen’i tercih ediyor
Öte yandan Ulusal Birlik (RN) kurucusu Marine Le Pen ve partinin genel başkanı Jordan Bardella, cumartesi günü yaptıkları açıklamada Rusya’ya karşı çıktılar.
Liderler gelecek yıl yapılacak seçimler öncesinde pozisyonlarını belirlerken, Fransa’nın politikalarının Rusya’nın “sindirme” girişimlerinden etkilenmeyeceğini belirttiler.
Cumartesi günü Bardella ile Le Pen yaptığı ortak açıklamada, Rusya’nın “sindirme, tehdit, istikrarsızlaştırma veya psikolojik baskı” yoluyla Fransa’nın “politikalarını doğrudan ya da dolaylı olarak belirlemeyi umut edemeyeceğini” söyledi.
İkili, “Hiçbir provokasyon, hiçbir gizli operasyon ve hiçbir istikrarsızlaştırma eylemi, Fransa’yı Rusya’nın Ukrayna’daki savaş hedeflerine yardımcı olmaya itemeyecek,” diye ekledi.
Geçmişte Moskova’ya dostça bir tutum sergiledikleri bilinen RN’den iki siyasetçi, Rusya’nın Fransa’ya yönelik “düşmanca” eylemlerini kınadılar.
Moskova’dan uzak durduklarını belirten ortak açıklamaları, Kremlin’in bu hafta birkaç büyük Fransız şirketin Rusya’daki iştiraklerinin yanı sıra İsviçreli gıda devi Nestlé’nin iştirakine de el konulmasını emretmesinin ardından geldi.
Cumhurbaşkanlığı yarışındaki rakipleri, Le Pen’i Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yakın ilişkiler kurmakla suçluyor.
Partisi daha önce bir Moskova bankasından 9,4 milyon avroluk bir kredi almıştı; bu kredi 2023 yılında tamamen geri ödendi.
Le Pen, 2017 yılında Putin ile görüşmek üzere Moskova’ya gitmiş olsa da, 2022’de Rusya’yı Ukrayna savaşı nedeniyle kınamıştı.
Kremlin ise bugün (21 Eylül) yaptığı açıklamada, Rusya’nın Fransa’ya veya herhangi bir Avrupa ülkesine bir tehdit oluşturmadığını belirterek RN liderlerinin yorumlarını asılsız olduğu iddiasıyla reddetti.
Kremlin sözcüsü Dmitriy Peskov, Moskova’nın bu eleştiriyi kabul etmediğini söyledi:
“Bu açıklamaya katılmıyoruz. Rusya, Fransa’yı ya da Avrupa’daki başka herhangi bir ülkeyi tehdit etmiyor. Cumhurbaşkanı Putin bunu defalarca dile getirmiştir. Hiçbir Avrupa devletiyle, aramızda ciddi anlaşmazlıklara yol açabilecek bir ihtilaf bulunmuyor. Dolayısıyla Rusya hiçbir şekilde tehdit oluşturmuyor; kimseyi tehdit etmiyor ve kimseye şantaj yapmıyor. Bu nedenle bu tür açıklamalara kategorik olarak karşı çıkıyoruz. Bunları kabul etmiyoruz.”
Avrupa
Volkswagen, Euro Stoxx 50 endeksinden çıkarıldı

Volkswagen, 15 yıldan sonra ilk kez Avro bölgesinin en önemli hisse senedi endeksi Euro Stoxx 50’den çıktı.
Tüccarlar, bu gelişmenin Alman otomobil üreticisinin zaten sarsılmış hisse fiyatına daha fazla düşüş baskısı getireceğini belirtiyor.
Hisseleri, 2021’deki borsa rallisi sırasında ulaştığı seviyelerden dörtte üçten fazlasını kaybederek neredeyse 16 yılın en düşük seviyesine gerileyen Wolfsburg merkezli şirket, endeks sağlayıcısı Stoxx tarafından yapılan gözden geçirme kapsamında, blok çapındaki Euro Stoxx 50 endeksinden çıkarıldı.
Euro Stoxx 50, kendisini bloğun “süper sektör liderlerini” takip eden bir endeks olarak tanıtıyor.
Geçen yıl Fiat ve Peugeot’nun üreticisi Stellantis’in endeksten çıkarılmasının ardından, Avrupa’nın en tanınmış üreticilerinden birinin ayrılması, düşük maliyetli Çinli rakiplerin büyümesinin sektöre oluşturduğu tehdidi ve 100.000 kişinin işten çıkarılmasına yol açacak olan VW’nin tarihi yeniden yapılandırma süreci hakkındaki şüpheleri vurguluyor.
HSBC’nin kıdemli küresel otomotiv analisti Michael Tyndall, “Sektörün karşı karşıya olduğu varoluşsal riskler göz önüne alındığında, tüm sektör bir durgunluk içinde,” dedi ve VW’nin mevcut düşük değerlemesinin, yeniden yapılandırma maliyetlerine ilişkin piyasa endişelerini de yansıttığını ekledi.
Analistler, endeksi takip eden borsa yatırım fonlarının (ETF) hisselerini satmasıyla birlikte VW’nin endeks dışı bırakılmasının hisse fiyatı üzerindeki baskıyı daha da artırabileceğini belirtti.
Stoxx’a göre, toplam piyasa değeri 59 milyar avro olan 30 borsa yatırım fonu Euro Stoxx 50 endeksini takip ederken, 68 milyar avronun üzerinde satış hacmine sahip 110.000’den fazla aktif yapılandırılmış ürün de bu endekse bağlı.
“Bir endekse dahil olmak, bir şirketin temel gücünü değiştirmez,” diyen VW, otomotiv endüstrisi tarihindeki “en önemli dönüşüm”e rağmen grubun “yatırımcılar için cazip bir yatırım olmaya devam ettiğini” ekledi.
Stellantis’in hisse fiyatı, geçen yıl endeksden çıkarılmasından bu yana neredeyse yarı yarıya düştü.
Fakat şirket aynı zamanda yönetim kadrosunda bir değişiklik yaşadı ve ABD ile Avrupa’da kâr marjlarını iyileştirmekte zorlandı.
Endeksden çıkan bir diğer şirket ise Hollandalı bilgi hizmetleri grubu Wolters Kluwer.
Bu iki hisse senedinin yerini, Nvidia’nın desteğiyle veri merkezleri için ağ sağlayıcısı olarak kendini yeniden keşfeden Fin cep telefonu devi Nokia ve Fransız enerji şirketi Engie alacak.
2008 yılında büyük bir kısa pozisyon sıkışması sırasında kısa bir süreliğine piyasa değeri açısından dünyanın en büyük şirketi haline gelen VW, endeksin kurulmasından iki yıl sonra, 2000 yılında ilk kez Euro Stoxx 50’ye dahil olmuştu.
Şirket, en son 2010-2011 yıllarında küresel finansal krizin ardından endeks dışına çıkarılmıştı.
Bu ayın başlarında, Çin’de satışlarında keskin bir düşüş ve ABD’deki artan gümrük vergileriyle karşı karşıya kalan otomobil üreticisi, organizasyonunu küçültmek için sendikalarla sürpriz bir anlaşma yaptığını duyurdu.
Bu haber, hisselerinin yüzde 9’un üzerinde değer kazanmasına neden oldu.
Cuma günü ise şirket, Porsche’deki hisselerinin değerlemesine ilişkin 6 milyar avroluk bir değer düşüklüğü, Çin’deki devam eden durgunluk ve artan yeniden yapılandırma maliyetlerini gerekçe göstererek kâr uyarısı yayınladıktan sonra hisseleri yüzde 8,3 değer kaybetti.
Porsche ve kamyon üreticisi Traton’un da sahibi olan Alman grup, karmaşık yönetim yapısının Çinli rakiplerinin hızlı yükselişine ayak uydurmak için gerekli değişiklikleri engelleyeceği endişeleri nedeniyle, küresel otomotiv sektöründe en düşük değerlemeye sahip hisselerden biri olmaya devam ediyor.
Bu ayki toparlanmaya rağmen, VW’nin 38 milyar avroluk piyasa değeri, 322 milyar avroluk yıllık satışlarının sadece bir kısmını oluşturuyor.
Alman varlık yönetimi şirketi Flossbach von Storch’un portföy yöneticisi Simon Jäger, FT’ye verdiği demeçte, “Bu piyasa değeri, yatırımcıların Volkswagen’e ne kadar şüpheci yaklaştığına dair çok net bir sinyal veriyor,” dedi.
VW, yeniden yapılandırmanın finansal performansını iyileştireceğini ve “Volkswagen hisseleri üzerinde de olumlu bir etki yaratması gerektiğini” belirterek, “orta vadede Euro Stoxx 50 endeksine geri dönmeyi” hedeflediğini ekledi.
Euro Stoxx 50’de kalan yegane otomobil hisseleri Ferrari, BMW ve Mercedes-Benz.
Bir rakip şirket yöneticisi, VW’nin endeks dışına çıkarılmasıyla ilgili olarak “Bu, zamanın bir işareti” dedi ve itibar üzerindeki etkisinin, fiili yatırım çıkışlarından daha büyük olacağını ekledi.
VW’nin endeks dışına çıkarılması, Avro bölgesinin en önemli endeksindeki Alman şirketlerinin sayısını 16’ya düşürecek ve bu durum, ülkenin borsaya kote edilmiş dev şirketlerinin devam eden zorluklarını yansıtıyor.
Stoxx verilerine göre, son beş yıl boyunca, Alman Euro Stoxx bileşenlerinden oluşan alt endeks, toplam endeksin performansının belirgin şekilde gerisinde kaldı.
Alman şirketlerinin yıllık getirisi yüzde 10,9 olurken, Euro Stoxx 50 endeksinin tamamı için bu oran yüzde 12,5 oldu.
Avrupa
AfD, CDU’yu eritmeye devam ediyor

Almanya’da hafta sonu yapılan iki seçimde iki bambaşka parti galip gelse de ortak olan nokta, Almanya için Alternatif’in (AfD) Hristiyan Demokratları (CDU) eritmesi.
Özellikle Mecklenburg-Batı Pomeranya seçimlerinde sürpriz, AfD’nin yüzde 38,2 ile birinci partisi olması değil, Federal Cumhuriyet tarihinde ilk kez CDU’nun baraj altı kalması oldu.
Berlin seçimlerinde ise AfD, 2023 seçimleri ile kıyaslandığında oylarınn çoğunu hiç oy kullanmayanlardan (65 bin) ve CDU seçmenlerinden (56 bin) aldı.
AfD Eş Başkanı Alice Weidel, Mecklenburg-Batı Pomeranya ve Berlin’deki seçimlerin ardından, CDU’nun gelecekte federal düzeyde hiçbir seçimi kazanamayacağı yönündeki öngörüsünü yineledi.
Weidel’e göre seçmenler, artık “eskimiş bir halk partisinin programını yutmuyor.”
AfD’nin, Hristiyan Demokratların Schwerin Eyalet Meclisi’nde bundan böyle temsil edilmemesini de üzücü bulmadığını kaydeden Weidel, bunun nedeni olarak ise “CDU’nun zaten her türlü işbirliğini reddetmiş” olmasını gösterdi.
Seçimlerin ardından düzenlenen federal basın toplantısında “mükemmel sonuçlar”dan bahseden Weidel, AfD’nin CDU’nun yerini halk partisi (Volkspartei) olarak alacağının giderek daha açık hale geldiğini savundu.
Berlin’de Sol Parti’nin güçlü performansından CDU’nun “akılsız güvenlik duvarı politikası”nın sorumlu olduğunu ve bu şekilde kırmızı-kırmızı-yeşil (Sol-Yeşiller-SPD) koalisyon çoğunluklarını mümkün kıldığını kaydetti.
Weidel, Federal Şansölye Friedrich Merz’e “görüşmeler” teklif etti ve AfD’nin eyaletteki “durgunluğu” sona erdirmeye hazır olduğunu belirtti.
Merz’e, CDU/CSU’nun seçim sonuçlarından ders çıkarması çağrısında bulunan Weidel, “Eğer CDU, Mecklenburg-Vorpommern’de yüzde beş barajını zar zor geçip çok zayıf sonuçlar alırsa, o zaman Şansölye bunun sonuçlarını çıkarmalı,” dedi.
AfD lideri aynı zamanda, önemli reformların bir buçuk yıldır “sadece duyurulduğunu” söyleyerek, “Sadece duyurmakla kalmamalı, bunu gerçekten yapmak gerekir,” diyerek hükümeti eleştirdi.
Öte yandan Mecklenburg-Vorpommern’da AfD’nin SPD’yi geride bırakarak seçim zaferi elde etmesine rağmen, AfD’nin baş adayı Leif-Erik Holm bir hükümet kurabilme konusunda “fazla umutlu değil.”
Holm, eyalet meclisindeki diğer tüm partilere görüşme teklifinde bulunacaklarını ama tek başına iktidara gelmeyi beklemediğini söyledi.
Holm, partinin parlamentodaki koltukların yaklaşık yüzde 45’ini elinde bulundurduğu için AfD’nin yine de eyalet meclisi başkanlığı görevine talip olacağını duyurdu. Ayrıca bir Kovid-19 soruşturma komisyonu kurulacağını da belirtti.
AfD’li siyasetçi NDR Info’ya verdiği demeçte, “Bence iktidara gelebiliriz. Fakat şu anda durum böyle olacağa benzemiyor,” dedi.
Holm, şu anda kırmızı-kırmızı-yeşil bir çoğunluğun oluşacağına benziyor gibi göründüğünü belirtti ve “Bu, ülkemizin gideceği kesinlikle iyi bir yön değil,” dedi.
Holm, partisinin iktidar iddiasını bir kez daha vurguladı. Seçmenlerin bu görevi büyük bir çoğunlukla AfD’ye verdiğini belirtti: “Bu nedenle diğer partilerden, birbirimizle diyalog kurabilmemizi bekliyoruz.”
Bu görüşmeleri AfD’nin baş adayı Enrico Schult ile birlikte yürütmek istediğini belirtenHolm, Schwerin’deki doğrudan milletvekilliği yarışı sırasında Eyalet Başbakanı Manuela Schwesig’e (SPD) yenildi ve eyalet meclisine giremeyecek.
Beklendiği gibi AfD’nin koalisyona katılamaması durumunda Holm, Federal Meclis milletvekili olarak kalmayı planlıyor.
Berlin’deki AfD baş adayı Kristin Brinker ise “güvenlik duvarının” artık Berlin CDU’su ile AfD arasında değil, CDU’nun içinde olduğunu söyledi ve AfD’nin “muhafazakâr kanattan destek kazanan tek parti” olduğunu ileri sürdü.
Avrupa2 hafta önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa2 hafta önceKoçbaşı olarak AfD
Avrupa2 hafta önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Ortadoğu2 hafta önceİsrail Deniz Kuvvetleri Komutanı, Türkiye’yi tehdit etti
Asya2 hafta önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek
Asya7 gün önceDeepSeek mühendisi: “Gelecek ya komünizm olacak ya Cyberpunk”
Dünya Basını2 hafta önceProf. Hanke: Washington’dan gelen hiçbir açıklamaya güvenemezsiniz
Avrupa2 hafta önceAfD, Saksonya-Anhalt’ta büyük bir farkla kazandı












