Nikkei Asia’nın pazartesi günü edindiği bilgiye göre Japonya’nın en büyük elektrik üreticisi JERA, ABD’de aynı sahada yer alacak bir veri merkezi için yaklaşık 500 milyar yen, yani 3 milyar dolar değerinde büyük bir gaz yakıtlı elektrik santrali inşa edecek.

Bu adım, Japon şirketinin ABD’li teknoloji devlerinin yapay zekâya yönelik benzeri görülmemiş yatırımları karşısında hızla büyüyen enerji altyapısı talebinden pay alma hedefiyle birlikte geldi.

Japonya’nın en büyük elektrik üreticisi JERA, büyük dil modellerinin eğitimi için bitişikteki veri merkezlerine elektrik sağlamak üzere ABD’de doğal gaz santrali inşa etmek amacıyla büyük Amerikan teknoloji şirketleriyle ortaklık kuruyor. 3 milyar dolarlık yatırım kapsamında kurulacak santralin 2028’de faaliyete geçmesi planlanıyor.

Bu proje, yapay zekâ eğitimi için istikrarlı elektrik arzına duyulan acil ihtiyacı yansıtıyor. Doğal gaz santralleri, veri merkezlerinin yüksek yük taleplerini karşılamak için geçiş dönemi çözümü işlevi görüyor.

Piyasa mekanizmaları açısından bakıldığında, yapay zekâ sermaye harcamaları elektrik üretimi ile veri merkezlerinin birlikte gelişimini tetikliyor. Finansman doğal gaz altyapısına ve hiper ölçekli veri merkezi işletmecilerine yönelirken, elektrik ekipmanı tedarikçileri ve bulut hizmet sağlayıcıları bu süreçten fayda sağlıyor.

JERA daha önce yurt dışı enerji varlıklarına yönelik yatırımlarını aktif biçimde geliştirmişti. ABD’li teknoloji devleriyle bu santral işbirliği, Japon şirketlerinin küresel yapay zekâ tedarik zincirine katılma stratejisinin devamı niteliğinde. Bu eğilim, Microsoft gibi şirketlerin kendi veri merkezi enerji kaynaklarını inşa etmesine benzer bir yönelimi yansıtıyor.

Sermaye akışları bakımından proje, altyapı fonlarını ve enerji dönüşümü sermayesini kendine çekecek. Bu da doğal gazın yapay zekâ veri merkezleri için güvenilir bir baz yük enerji kaynağı rolünü güçlendirirken, yenilenebilir enerji ve depolama yatırımlarını da teşvik edecek.

Google ve Amazon’un veri merkezleri için uzun vadeli elektrik alım anlaşmaları imzalamasına benzer şekilde, Japon şirketleri de doğrudan yatırımlar yoluyla yapay zekâ büyümesinden doğan kazançları güvence altına alıyor. Bu süreç, küresel enerji ve bilişim altyapısının entegrasyonunu hızlandırıyor.

Özünde bu gelişme, teknolojik ikame ve sanayi zincirinin yeniden yapılandırılması anlamına geliyor. Yapay zekâ eğitiminde kullanılan hesaplama gücündeki patlayıcı büyüme, yerel elektrik tedarikini zorunlu kılıyor. Bu durum, fiyatlama gücünü geleneksel kamu hizmeti şirketlerinden veri merkezleri ile elektrik üretiminin birleşimine doğru kaydırıyor ve küresel enerji sermayesinin tahsisini yeniden şekillendiriyor.

Japon sanayiciler ve yöneticiler, ABD’ye ‘sonu gelmez’ yatırımlar konusunda uyardı

ABD yaptırımı altındaki Arktik LNG-2 projesinden geçen yıl sevkiyat almaya başlayan Çin, Rus sıvılaştırılmış doğalgazını kabul etmek için ikinci bir ithalat terminali hazırlıyor. Reuters’a konuşan kaynaklar, Şandong eyaletindeki yeni terminalin ekim ayına kadar hazır hale getirilmesinin planlandığını belirtiyor.

ABD yaptırımları altında bulunan ve geçen yıl Çin’deki bir limana sevkiyat gerçekleştiren Arktik LNG-2 projesinin yeni bir kabul noktasına sahip olabileceği belirtildi.

Reuters haber ajansına konuşan ve konu hakkında bilgi sahibi olan üç kaynak, Çin’in yaptırımlı Rus sıvılaştırılmış doğalgazını (LNG) işlemek üzere ikinci bir ithalat terminali hazırladığını aktardı.

Söz konusu kaynaklar, bu amaçla doğu eyaleti Şandong’da yer alan ve inşası yeni tamamlanan Lungkou LNG terminalinin kullanılacağını bildirdi.

Enerji sektöründen üst düzey bir yönetici, mekanik ekipman montajı tamamlanan terminalin kış sezonu başlangıcı olan ekim ayından önce hazır hale getirilmesinin planlandığını ifade etti.

Yeni terminali, Ağustos 2025’ten bu yana Rus LNG’sini kabul eden Beyhay terminalini de işleten boru hattı şirketi PipeChina yönetecek.

Arktik LNG-2 projesini yürüten Novatek şirketi, Çin’in tek alıcı olarak kalması nedeniyle ürünlerini yüzde 35 ila yüzde 40 indirimle satmak zorunda kalıyor.

Projeden gaz ihracatının normal şartlarda 2024 yılının başında başlaması öngörülüyordu, ancak ABD 2023 yılının sonbaharında projeye yönelik yaptırımlar uygulamaya koydu.

Novatek, bu gelişmenin ardından LNG’yi yüzer depolama tesislerine taşımaya başladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in gerçekleştirdiği ziyaret döneminde, Kamçatka açıklarında bulunan bu depolama tesislerinin birinden Çin’e yönelik ilk sevkiyatlar gerçekleştirildi.

Kpler verilerine göre, 10 aydan kısa bir sürede Çin, Arktik LNG-2 projesinden toplamda 2,6 milyon ton ağırlığında 41 parti LNG teslim aldı. Projenin geliştirme planı ise yıllık 18,9 milyon ton üretim yapılmasını öngörüyordu.

Buna göre Novatek, yaptırımlar sebebiyle projenin tam kapasiteyle çalışması durumunda hedeflenen miktarın yaklaşık 6 kat daha azını satabildi. Şirket, iki üretim hattını inşa etmesine rağmen üçüncü hattın inşasını ertelemek zorunda kaldı.

Reuters, Beyhay terminalinin yaptırım listesinde yer alan bir diğer tesis olan “Gazprom LNG Portovaya” fabrikasından da üç parti gaz kabul ettiğini kaydetti.

Beyhay’daki Çin terminalinin yıllık kapasitesi 6 milyon ton düzeyinde bulunurken, Lungkou’daki yeni terminalin yılda 5 milyon ton gaz kabul etme kapasitesine sahip olacağı belirtildi.

Küresel silah pazarında yaşanan belirsizlikler ve ABD’nin tedarik zincirindeki değişimler, Güney Kore askeri sanayisine yeni kapılar açtı. Avrupa ülkelerinin Seul merkezli üreticilere yönelmesiyle birlikte, en büyük Güney Kore savunma şirketlerinin toplam gelirinin 2026 yılında 37 milyar dolara ulaşması öngörülüyor.

Küresel silah pazarında, ABD’nin müttefikleriyle ilişkilerini yeniden gözden geçirmesi ve birçok ülkenin kapsamlı bir şekilde yeniden silahlanma sürecine girmesinin yarattığı belirsizlik ortamı, Güney Kore için önemli bir ticari fırsat kapısı araladı. Politico’da yayımlanan analize göre Seul, dünyanın en hızlı büyüyen askeri teçhizat tedarikçisi konumuna geldi.

Haberde, dünyadaki büyük ölçekli çatışmalar nedeniyle ülkelerin hem müttefiklerine yardım etmek hem de olası yeni çatışmalara karşı kendi güvenliklerini sağlamak amacıyla acil silah ihtiyacı duyduğu belirtildi. Bu süreçte, ABD’nin küresel silah arenasındaki rolünün değişmesi Güney Koreli üreticiler için yeni imkanlar yarattı. ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO’ya yönelik açıklamaları ve kararları, müttefiklerin kriz anlarında Washington’ın güvenilirliğini sorgulamasına yol açarak küresel pazarda belirsizliği artırdı. Ayrıca Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle ABD silahlarının büyük bölümünün bu bölgeye sevk edilmesi, halihazırda aşırı yüklenmiş olan tedarik zincirleri üzerinde ek baskı oluşturdu.

Avrupa ülkeleri Güney Kore’den silah alımını artırdı

Trump yönetiminin müttefiklere yönelik mesafeli tutumu karşısında, özellikle Avrupa ülkeleri Güney Kore’den silah alımını belirgin şekilde hızlandırdı. Politico, Seul’ün bir tedarikçi olarak nüfuzunu artırmasının temelinde Polonya ile yapılan büyük ölçekli silah satış sözleşmelerinin yattığını kaydetti.

Ukrayna’daki çatışmaların başlamasının ardından, aralarında Varşova’nın da bulunduğu bazı Doğu Avrupa başkentleri, Almanya’nın desteğine güvenerek envanterlerindeki silahların bir kısmını Kiev’e devretti. Ancak Berlin yönetiminin müttefiklerinin cephaneliklerini yenileme konusunda yavaş davranması bölgede memnuniyetsizlik yarattı.

Bu süreçte bir alternatif olarak devreye giren Güney Kore, Doğu Avrupa ülkeleri için güvenilir bir tedarikçi haline geldi. Polonya, tank, roketatar, obüs ve diğer askeri teçhizat alımını içeren 13,7 milyar dolarlık anlaşmayla Seul’ün en büyük müşterisi oldu.

Güney Kore Ulusal Meclisi ile ilişkili bir savunma analitiği kuruluşu olan Güvenlik Yönetimi Enstitüsü Başkanı Choo Hyung-kim konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Biz aslında Kuzey Kore’ye karşı hazırlık yapıyorduk, ancak şu anda tüm dünyadaki müşterilerimize bu çözümleri sunmaya hazırız” ifadelerini kullandı.

Siyasi bagajın olmaması Seul için avantaj yaratıyor

Politico, Güney Koreli savunma şirketlerinin en büyük avantajlarından birinin, ABD, Çin, Rusya ve İsrail gibi önde gelen diğer silah ihracatçılarının aksine “siyasi bagaj taşımamaları” olduğunu aktardı.

Yayımlanan verilere göre, Güney Kore’nin en büyük savunma sanayisi şirketleri olan Hanwha Group, Hyundai Rotem, LIG Nex1 ve Korea Aerospace Industries’in 2026 yılındaki toplam öngörülen gelirinin yaklaşık 37 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu rakam, söz konusu şirketlerin 2021 yılındaki gelirlerinin dört katına denk geliyor.

Diğer yandan, Güney Kore Cumhurbaşkanı Yoon Suk-yeol’un ofisinden bir yetkili, 2024 yılında Yonhap ajansına yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya yapılacak silah sevkiyatının hacminin Rusya’nın Kuzey Kore ile ilişkilerindeki tutumuna göre belirleneceğini ifade etmişti. Seul yönetimi daha sonra Ukrayna’ya doğrudan mühimmat sağlama planı olmadığını açıklamıştı.