Hindistan İran petrolü için dolar yerine yuan kullanıyor

Hindistan’daki kamu ve özel sektör rafinerileri, ABD’nin tanıdığı geçici yaptırım muafiyetinin son günlerinde gerçekleştirdikleri İran petrolü ithalatının bedelini Çin yuanı üzerinden ödüyor. ICICI Bankası’nın Şanghay şubesi üzerinden yürütülen bu finansal trafikle dolar sistemi devre dışı bırakılırken, muafiyet süresinin 19 Nisan’da sona ereceği bildiriliyor.

Hindistan’daki rafineriler, İran petrolü alımlarında ödemeyi ICICI Bankası’nın Şanghay şubesi üzerinden yuan cinsinden yaparak ABD bağlantılı finans sistemini devre dışı bırakıyor.

Reuters ajansının aktardığına göre, söz konusu rafineriler, birkaç gün içinde geçerliliğini yitirecek olan geçici ABD yaptırım muafiyeti çerçevesinde sınırlı miktardaki İran petrolü sevkiyatının bedelini Çin yuanı ile karşılıyor.

Bahse konu olan bu düzenleme, ABD ile İsrail’in İran’a karşı giriştiği savaşın ardından hızla yükselen petrol fiyatlarını dengelemek maksadıyla devreye alınan kısa süreli muafiyet kapsamında gerçekleştirilen istisnai sevkiyatları kapsıyor.

Washington yönetimi, bu muafiyetin uzatılmayacağını ve sürecin birkaç gün içinde nihayete ereceğini açıkladı.

Finansal işlemlerin ICICI Bankası’nın Şanghay şubesi üzerinden yuan para birimiyle gerçekleştirildiği belirtiliyor. Bu yöntemle dolar sistemi baypas edilirken, ödenen tutarların kimliği açıklanmayan satıcı hesaplarına aktarıldığı kaydediliyor.

Yedi yılın ardından ilk sevkiyat gerçekleşti

Ay başında kamu iştiraki olan Indian Oil Corp (IOC), “Jaya” isimli tankerle nakledilen 2 milyon varil tutarındaki İran ham petrolünün satın alma işlemini tamamladı.

Söz konusu alım, Hindistan’ın son yedi yıllık süreçte İran’dan gerçekleştirdiği ilk petrol ithalatı olma niteliği taşıyor. Sevkiyatın toplam değerinin yaklaşık 200 milyon dolar seviyesinde olduğu bildiriliyor.

Bu gelişmeye ek olarak, İran petrolü taşıyan dört ayrı geminin özel sektör temsilcisi Reliance Industries için limana yanaşmasına izin verildiği aktarıldı. Gemi takip verileri ve konuya yakın kaynaklardan edinilen bilgilere göre, bu tankerlerden biri yükünü tahliye etmeye başladı.

Kaynaklar, Indian Oil Corp’un, tankerin Hint karasularına girdiğini teyit eden “yük boşaltmaya hazır” bildirimini almasının ardından sevkiyat bedelinin yaklaşık yüzde 95’ini ödediğini belirtti.

Bu ödeme yönteminin teamüllerin dışında olduğunu vurgulayan bir kaynak, normal şartlarda kamu rafinerilerinin yaptırım altındaki tedarikçilerle çalışırken ödemeyi ancak teslimat veya boşaltma işlemlerinin tamamlanmasından sonra gerçekleştirdiğine dikkat çekti.

Piyasa kaynakları, Tahran yönetimine yönelik uzun süredir yürürlükte olan yaptırımların ödeme mekanizmalarını karmaşık hale getirdiğini, bu sebeple ABD’nin tanıdığı istisnai muafiyete rağmen bazı alıcıların temkinli bir tutum sergilediğini ifade etti.

Söz konusu muafiyet, geçtiğimiz ay Washington tarafından savaşın enerji piyasalarında yarattığı istikrarsızlığı dengelemek amacıyla yürürlüğe konulmuştu.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, geçici yaptırım muafiyetlerinin 19 Nisan Pazar gününden itibaren uzatılmayacağını teyit etti. Bu kararla birlikte, Yeni Delhi yönetiminin İran ve Rusya’dan petrol ithal etmesine olanak tanıyan 30 günlük sürenin de sonuna gelindiği bildirildi.

Yeni Delhi alternatif güzergâhlar arıyor

Muafiyet süresinin dolmasıyla birlikte Hint rafinerileri, ikincil yaptırımların askıya alınması imkânından artık yararlanamayacak. Bu durumun, ödeme süreçlerini yeniden zorlaştırması ve ülkenin enerji arz güvenliği üzerindeki baskıyı artırması bekleniyor.

Muafiyetin sona ermesini takiben Hindistan’ın, ABD’nin ikincil yaptırımlarına maruz kalmamak amacıyla petrol tedarikini alternatif satıcılar, yaptırım kapsamı dışındaki güzergâhlar ve dolar dışı ödeme modelleri üzerinden sürdüreceği öngörülüyor.