HTŞ, Suriye’de yeni polis teşkilatını İslam hukukuna göre inşa ediyor

Suriye’nin yeni yetkilileri, devrik devlet başkanı Beşar Esad’ın güvenlik güçlerini tasfiye ettikten sonra oluşan güvenlik boşluğunu doldurmak üzere yeni polis gücünü eğitmek için İslami öğretileri kullanıyor.

Reuters’in gördüğü beş üst düzey subay ve başvuru formlarına göre, İdlib bölgesindeki eski isyancı yerleşim bölgesinden Şam’a getirilen polisler, başvuranlara inançlarını soruyor ve verdikleri kısa eğitimde İslami şeriat hukukuna odaklanıyor.

Bölge analistleri, dini polisliğin merkezine koyma hamlesinin, 13 yıllık savaşın ardından silahlarla dolup taşan çeşitli grupların olduğu bir ülkede yeni ayrılıkların tohumlarını atma ve kur yapmaya çalıştıkları yabancı hükümetleri yabancılaştırma riski taşıdığı konusunda uyarıyor.

Orta Doğu odaklı bir düşünce kuruluşu olan Century International’da çalışan Aron Lund, Reuters’in bulguları sorulduğunda “Bunu endişe verici bulacak pek çok Suriyeli var” dedi. “Sadece azınlıklar değil – Hıristiyanlar, Aleviler, Dürziler – aynı zamanda Şam ve Halep gibi dini hukukla ilgilenmeyen oldukça büyük bir laik, kozmopolit nüfusa sahip yerlerde oldukça fazla Sünni Müslüman var” diye ekledi.

Konuyla ilgili kamuya açık konuşma yetkisi olmayan bir diplomat, polis eğitiminin dini temellerinin Batılı hükümetlerin, şu anda iktidarda olan eski isyancı grubun revize etmeyi planladığı Suriye anayasasında İslam’ın ne kadar büyük bir rol oynayabileceğini merak etmelerine neden olduğunu söyledi.

Reuters’a konuşan diplomat, “Bu iyi bir işaret değil, ancak ne kadar katı bir şekilde uygulanacağına da bağlı” dedi.

Suriye’nin fiili lideri Ahmed El Şaraa, kendi İslamcı hareketlerinden endişe duyan Batılı yetkililere ve Orta Doğu hükümetlerine, grubunun El Kaide ile olan eski bağlarından vazgeçtiği ve azınlıkları korumak da dahil olmak üzere ılımlı bir şekilde yöneteceği konusunda güvence vermeye çalışıyor.

Heyet Tahrir el-Şam (HTŞ), savaş sırasında kontrol ettiği bölgelerde İslam hukuku adı altında katı, kanlı ve köktendinci bir pratiği barındıran bir geçmişe sahip.

Suriye’de polisi denetleyen İçişleri Bakanlığı ve Enformasyon Bakanlığı, polis alımında ve eğitiminde dine odaklanılması ya da İslam hukukunun yasal mevzuata dahil edilmesinin planlanıp planlanmadığına ilişkin sorulara yanıt vermedi.

Reuters’ın görüştüğü üst düzey polis memurları, niyetin bunu genel nüfusa empoze etmek değil, daha ziyade acemilere etik davranışları öğretmek olduğunu söyledi.

Şam’a geçmeden önce İdlib’de örgütün polis akademisinin kurulmasına yardımcı olan Hamza Ebu Abdül Rahman, “neyin caiz olup neyin olmadığı” gibi dini meselelerin anlaşılmasının, yeni katılanların “adil davranması” için çok önemli olduğunu savundu.

‘Alevileri ayırma yöntemi’

Reuters tarafından görülen polislik başvuru formlarında “inançlar, yönelimler ve görüşler” ile ilgili bir bölüm yer alıyor ve burada işe alınanlardan, farklı mezhepler tarafından otorite olarak kabul edilen Müslüman dini liderler için sıklıkla kullanılan bir ifade olan “referans otoritelerini” belirtmeleri isteniyor.

Suriye’de kimlik belgelerinde din hanesi uzun zamandır yer alsa da Esad döneminde mezhebin belirtilmesi pek alışılmış bir durum değildi.

Basına açıklama yapma yetkileri olmadığı için isimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuşan üç HTŞ yetkilisi, bu sorunun daha yakından incelenmesi gereken başvuru sahiplerinin, özellikle de Esad’la aynı mezhepten gelen ve onun rejimiyle bağları olabilecek Alevilerin belirlenmesine yardımcı olmayı amaçladığını söyledi.

Şam’daki akademide eski işlerini geri isteyen polis adaylarıyla mülakat yapan Houmaida Antara al-Matar, bunun “sadece rutin bir soru” olduğunu ve Aleviler de dahil olmak üzere herhangi bir inanç ya da mezhebe karşı ayrımcılık yapma amacı taşımadığını söyledi.

Reuters’a konuşan eğitmenler ve yeni mezunlar, yeni askerlerin çoğunlukla silah kullanma ve İslam hukuku konularında sadece 10 günlük eğitim aldıklarını söylediler.

Halep’e polis şefi olarak atanmadan önce eski isyancı bölgesinde polis akademisinin başında bulunan Ahmed Latouf, güvenlik düzeldiğinde, İdlib’deki isyancılar tarafından uygulanan bir sistem kullanılarak eğitimin dokuz aya çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi.

Latuf, Halep’ten telefonla yaptığı açıklamada, acemilere verilen dini eğitimin İslam hukuku ilkelerini, Peygamber’in biyografisini ve davranış kurallarını içerdiğini söyledi.

Şam’daki Marja polis karakolu müdürü Eymen Ebu Taleb, birçok Suriyelinin HTŞ’yi aşırılık yanlısı olarak görmesinden ve yönetimlerini kabul etmemesinden endişe ettiğini, ancak İslam’a olan bağlılıklarının neden bir endişe kaynağı olduğunu anlamadığını belirtti.