Diplomasi
Hypatia Bilim Festivali temmuzda Seferihisar’da başlıyor

Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali, bu yıl 1-5 Temmuz tarihlerinde İzmir’in Seferihisar ilçesinde gerçekleştirilecek. Bilimi dijital ekranların sınırlarından çıkarıp sosyal yaşama taşımayı hedefleyen etkinliğin kayıt süreci devam ediyor. Program kapsamında dünya standartlarında bilimsel atölyeler, paneller ve gökyüzü gözlemleri düzenlenecek.
İlki 2025 yılında İzmir’in Seferihisar ilçesinde düzenlenen Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali’nin ikincisi, 1-5 Temmuz 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek.
Bilimsel düşünceyi toplumun her kesimine yayma hedefiyle yola çıkan ve kayıt süreci devam eden etkinlik, felsefe ile rasyonel düşüncenin doğduğu İyonya coğrafyasının merkezinde bilim severleri ağırlayacak.
Festival, bilim iletişimini dijital dünyanın ve algoritmaların sınırlarından çıkararak insanların birlikte öğrendiği bir sosyal alana dönüştürmeyi amaçlıyor.
Dünyanın önde gelen üniversitelerinden bilim insanları katılıyor
Festivalin Akademik Danışma Kurulu ve konuk listesinde, Cambridge ile Oxford üniversiteleri ve Hollanda Qutech Laboratuvarı gibi uluslararası kurum temsilcileri yer alıyor.
Beş gün sürecek program; saygın akademisyenler, sanatçılar ve bilim iletişimcileriyle gerçekleştirilecek sunum, atölye ve panelleri kapsıyor.
Etkinliklerde kuantum fiziğinden yapay zekaya, halk sağlığından iklim krizine kadar uzanan geniş bir yelpazede konular ele alınacak.
Ayrıca koro çalışmaları, film ve stand-up gösterileri ile teleskopla gökyüzü gözlemleri de katılımcılarla buluşacak. Deniz kıyısındaki konaklama alanıyla çadır ve pansiyon seçenekleri sunan festival, her yaştan bilim severe kapılarını açıyor.

Çocuklar ve gençler için özel etkinlikler düzenleniyor
Program kapsamında 14 ana etkinlik ve 30’dan fazla atölyenin yanı sıra oyunlar ile yarışmalar organize ediliyor. Çocuklar için de uzmanlar eşliğinde en az 12 atölye planlanıyor.
Bu kapsamda çocukların kendi roket maketlerini tasarlayıp hidrolik sistemle fırlatacağı bir su roketi yarışması da düzenlenecek. Organizasyon komitesi, geçen yıl elde edilen deneyimle bu yıl içerik kapasitesinin artırıldığını belirtiyor.
Konular arasında evrim, medya okuryazarlığı, yanlış bilgi krizi, halk sağlığı, çocuk ve yetişkin eğitimine bilimsel yaklaşımlar, felsefe, matematik, jeoloji ve iklim krizi öne çıkıyor. Güncel program detayları Hypatia Bilim’in internet sitesinde ilan edildi.
Hypatia Bilim Kurucusu Nurcan Seven, çocukların festivalin merkezinde yer aldığını ifade ediyor.
Atölyeleri çocukların sadece dinleyen değil, deneyen, keşfeden ve soru soran bireyler olması için tasarladıklarını belirten Seven, uygulamalı içeriklere ve oyunlaştırmaya önem verdiklerini aktarıyor.

Toplumsal cinsiyet eşitliği festival kültüründe yer alıyor
Adını tarihin ilk kadın matematikçi ve astronomlarından biri olan Hypatia’dan alan festivalde, kadınların bilimdeki görünürlüğü özellikle vurgulanıyor.
Programda kadınların toplumsal gelişim sürecindeki yeri, bilim ve teknoloji sektöründeki cinsiyet eşitliği ile kadın sağlığı gibi konular ele alınıyor.
Nurcan Seven, cinsiyet eşitliğini konuşmacı seçiminden organizasyon yapısına kadar festival kültürüne yerleştirdiklerini kaydediyor.
Seven, genç kadınları ve kadın bilim insanlarını festivali sahiplenmeye çağırıyor.

Bilim sokağı genç toplulukları bir araya getiriyor
Festivalin en önemli amaçlarından biri de bilimi ekranlardan çıkarıp hayatın içine entegre etmek olarak açıklanıyor. Seven, bir bilim insanıyla sohbet etmenin veya deney yapmanın çok daha kalıcı bir deneyim yarattığını dile getiriyor.
Bu kapsamda ortak emekle inşa edilecek “bilim sokağı” alanında bilim, teknoloji, yapay zeka, felsefe ve sosyal bilimler alanlarında çalışan topluluklar projelerini sergileyebilecek. Gençlik toplulukları ve dernekleri, stant açmak veya sunum yapmak için festivalin internet sitesi üzerinden başvuru yapabiliyor.
Öncülüğünü Hypatia Bilim Medya ve İletişim Derneği’nin üstlendiği festival; sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler, üniversiteler, yayınevleri ile Bornova Mevlana Toplum ve Bilim Merkezi ve Denizli Bilim Merkezi gibi kurumlardan destek alıyor.
Festival hazırlıkları Ankara, İstanbul, İzmir, Manisa, Denizli, Balıkesir ve Diyarbakır’da düzenlenen yerel buluşmalarla aylar öncesinden başladı.
Seven, bu organizasyonun birkaç günlük bir etkinlik olmadığını, yıl boyunca süren bir bilim ekosistemi ve gelenekselleşen bir bilim festivali kültürü yaratmayı amaçladıklarını sözlerine ekliyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












