İngiliz hükümetinde İran isyanı patlak verdi

Ed Miliband, İran’a yönelik Amerikan saldırılarına ve İngiliz üslerinin ABD’nin kullanımına açılmasına karşı kabinede isyan başlattı.

The Telegraph’ta yayınlanan habere göre, saldırılardan önceki cuma günü yapılan toplantıda, Miliband, Maliye Bakanı Rachel Reeves ve Dışişleri Bakanı Yvette Cooper’ın, yasa dışı olacağına inandıkları önleyici askeri harekât için İngiltere’nin desteğine şiddetle karşı çıktıkları anlaşılıyor.

Başbakan Keir Starmer da onları destekledi ve Donald Trump’ın, ABD’nin Gloucestershire ve Chagos Adaları’ndaki Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) üslerinden İran’a bombardıman uçuşları yapmasına izin vermesi yönündeki baskısına direndi.

Başbakan 48 saatten az bir süre sonra pozisyonunu değiştirdi ve Amerikan B-2 hayalet bombardıman uçakları, önümüzdeki birkaç gün içinde Chagos Adaları’ndaki askeri üs olan Diego Garcia’ya vararak “sınırlı, savunma amaçlı” görevler gerçekleştirecek.

Trump, İran’ın Körfez ve Orta Doğu’daki Batılı müttefiklere saldırmaya devam etmesi nedeniyle ABD’nin büyük çaplı saldırılarının henüz gerçekleşmediğini belirtti.

ABD ayrıca Sri Lanka yakınlarında bir denizaltıyla İran savaş gemisini batırdı. Bu, Falkland Savaşı sırasında İngiltere’nin General Belgrano’ya saldırısından bu yana gerçekleştirilen ilk saldırı.

Enerji Bakanı Miliband, cuma günü Ulusal Güvenlik Konseyi toplantısında, çatışmanın İngiltere’nin enerji arzı üzerindeki olası etkilerini tartışmak üzere toplanan toplantıda, yaklaşan ABD hava saldırılarına şiddetle karşı olduğunu dile getirdi.

Toplantı, Trump ve yetkilileriyle iki haftadan fazla süren öfkeli tartışmaların ardından gerçekleşti.

Miliband’ın öncülüğünde İran savaşına karşı bir grup oluştu

Bu tartışmalar arasında, İngiltere’nin ulusal güvenlik danışman yardımcısı Matt Collins ile Pentagon’un savunma politikasından sorumlu müsteşar Elbridge Colby arasındaki tartışma da yer aldı.

Başsavcı Lord Hermer’in hukuki görüşüne dayanarak, Miliband’ın hava saldırıları ve İngiltere’nin bu saldırılara katılımına karşı “huysuz, pasifist, yasalcı ve son derece politik” bir argüman sunduğu bildirildi.

Bir kaynak The Spectator’a verdiği demeçte, “O [Miliband] temelde Trump’ı sevmiyor ve bu İran meselesini de sevmiyor,” dedi.

Miliband, Starmer’ın Washington’un savaşa katılma baskısına karşı kararlı durmasını savunan Maliye Bakanı ve Dışişleri Bakanı tarafından desteklendi.

Savunma Bakanı John Healey’nin ise, müttefiklerini İran’ın misillemelerinden korumak için İngiliz üslerinin kullanılmasına izin verilmesinden yana olduğu bildirildi.

Başbakanın Diego Garcia’nın kullanımını engelleme yönündeki ilk kararı, Trump’ın şiddetli eleştirilerine yol açtı.

Pazartesi günü Trump, The Telegraph gazetesine Başbakanın kendisini “çok hayal kırıklığına uğrattığını” söylerken, salı günü de Starmer’ın “Winston Churchill olmadığını” ve “ilişkileri mahvettiğini” söyledi.

Batılı yetkililere göre, Diego Garcia ve Gloucestershire’daki RAF Fairford, bu hafta ABD savaş uçaklarının gelişine hazırlanıyor.

The Telegraph gazetesi, Starmer’ın salı günü Kıbrıs’taki İngiliz üssünü savunmak için göndereceğini söylediği Type 45 destroyer HMS Dragon’un, Portsmouth’tan ayrılmaya bir hafta daha hazır olmayacağı için iki hafta boyunca gelmeyeceğini açıkladı.

Gemi, Doğu Akdeniz’e gönderileceği açıklanmadan önce bakımdan geçiyordu, fakat başka bir gemi olan HMS Duncan seyir için hazır.

Starmer: Amerikan uçakları İngiliz üslerinden operasyon yürütüyor

Çarşamba günü parlamentoda, Muhafazakâr milletvekili Gareth Bacon, “ABD, bizim en önemli uluslararası stratejik müttefikimizdir. Başbakan, bu hafta Orta Doğu’daki olaylara verdiği kararsız ve muğlak yanıtın bu ilişkiyi güçlendirdiğini mi yoksa zayıflattığını mı düşünüyor?” diye sordu.

Starmer ise tutumunu savunarak, İngiliz ordusunun birkaç haftadır ABD ile temas halinde olduğunu ve İngiliz kuvvetlerinin ABD vatandaşlarının hayatını korumak için operasyon yürüttüğünü söyledi.

Avam Kamarası’nda Starmer, ABD uçaklarının İngiliz üslerini kullanmasını engelleme yönündeki ilk kararını savunarak, bunun için yasal bir dayanak veya “uygulanabilir, iyi düşünülmüş bir plan” olmadığını söyledi.

Starmer şunları söyledi:

“Amerikan uçakları İngiliz üslerinden operasyon yürütüyor. Bu, özel ilişkinin işleyişidir. İngiliz jetleri, ortak üslerimizde Orta Doğu’daki Amerikan vatandaşlarının hayatını korumak için insansız hava araçlarını ve füzeleri vuruyor. Bu, özel ilişkinin işleyişidir. Halkımızın güvenliğini sağlamak için her gün istihbarat paylaşımı yapıyoruz. Bu, özel ilişkinin işleyişidir. Başkan Trump’ın son sözlerine takılmak özel ilişki değildir.”

İngiliz ordusu tarafından konuşlandırılan askeri kaynaklar arasında radar sistemleri, yer tabanlı hava savunma sistemleri, insansız hava aracı savunma sistemleri ve savaş uçakları bulunuyor.

Starmer, “Cumartesi sabahından bu yana, sadece Orta Doğu’da değil, Kıbrıs’ın tamamında da çok sayıda F-35 ve Typhoon uçağı görevde. Gece boyunca başka görevler de gerçekleştirildi. Typhoon uçakları özellikle Katar’ı, F-35 uçakları ise bölgedeki diğer tarafları savundu,” diye konuştu.

Başbakanın sözcüsü daha sonra şunları ekledi:

“Başbakan, yalnızca İngiltere’nin ulusal çıkarlarına uygun ve İngiliz halkının güvenliğini sağlayacak kararlar alacağı konusunda son derece net olmuştur.”

ABD, İngiltere’ye operasyon bilgisi vermemiş

The Guardian’da yer alan habere göre, ABD, İsrail ile İran’a ortak saldırı düzenlemeden önce Birleşik Krallık ile operasyonun ayrıntılarını ve zamanlamasını paylaşmadı.

ABD’nin hava saldırıları konusunda Birleşik Krallık’ı resmi bilgilendirme döngüsünün dışında bırakma kararı, Keir Starmer’ın ABD’nin operasyon için İngiliz askeri üslerini kullanmasına izin vermeme kararıyla aynı zamana denk geldi.

Hükümet kaynakları, Birleşik Krallık’ın askeri konularda genellikle ABD ile aynı çizgide olduğunu, bu nedenle saldırılardan çok önce resmi olarak bilgilendirilmemiş olmasının olağandışı olup olmadığını söylemenin mümkün olmadığını belirtti.

Whitehall’dan bir kaynak, Birleşik Krallık’ın “olağan kanallar” aracılığıyla geçen ekipmanların birikimi ve istihbarat sayesinde eylemin yakında gerçekleşeceğini bildiğini, fakat saldırının kesin zamanı ve operasyonel ayrıntıları hakkında bilgi verilmediğini doğruladı.

Britanya, cuma günü Tahran büyükelçiliğini tahliye etme kararı aldı ve bu, saldırıların yaklaştığına inandığını gösterdi fakat saldırıların hafta sonu ne zaman gerçekleşeceğine dair ayrıntılı bilgi verilmedi.

RAF Akrotiri’de 4.000 asker ve F-35 ve Eurofighter jetleri bulunuyor. Birleşik Krallık dışındaki en büyük kalıcı RAF üssü olan RAF Akrotiri’ye ek olarak, bölgede üç kalıcı İngiliz üssü daha bulunuyor.

Bahreyn’de bir İngiliz Deniz Kuvvetleri Destek Tesisi, Umman’ın Duqm kentinde bir ortak lojistik destek üssü ve BAE’deki El-Minhad üssünde Donnelly Lines tesisi bulunuyor.

İngiliz kuvvetleri ayrıca Katar’daki El Udeyd üssüne de erişime sahip.

Buna ek olarak, Hint Okyanusu’nda, İran’a uzun menzilli ABD bombardıman uçaklarının saldırı menzilinde bulunan Diego Garcia bulunuyor.

İngilizlerin bölgedeki müttefikleri tepkili: Bizi korumadınız

Diğer İngiliz müttefikleri de Starmer’ın savaşa tepkisinden duydukları memnuniyetsizliği dile getirdiler.

Kıbrıs’ın Birleşik Krallık Yüksek Komiseri Kyriakos Kuros, The Times gazetesine verdiği demeçte, en azından Britanya’nın iki İngiliz üssünün bulunduğu adalarına sağlam bir savunma sunmasını beklediklerini söyledi.

Kouros, “Fransızlar geliyor, en azından Britanyalıların da orada olmasını bekliyoruz, çünkü dediğim gibi, adalarda sadece Kıbrıslıları savunmuyoruz,” dedi.

The Times gazetesine, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin, İngiltere’nin Orta Doğu çatışmasına verdiği tepkiye ilişkin endişeleri olduğu bildirildi.

İngiltere, Bahreyn’de yaklaşık 300 personeli bulunan bir deniz destek tesisi işletiyor. Bu tesis, İran’ın ABD Beşinci Filo karargahına başarılı bir füze saldırısı düzenlediği yerin yanında bulunuyor.

Savunma Bakanı John Healey, füzenin İngiliz kuvvetlerinden 200 metreden daha az bir mesafeye düştüğünü söyledi.

Birleşik Arap Emirlikleri de dahil olmak üzere Körfez ülkeleri, İran’ın füze üslerine karşı “savunma” hava saldırıları gerçekleştirmek için Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia da dahil olmak üzere ortak üsleri kullanma izni vermede gecikme nedeniyle öfkelendi.

Kamuoyundaki eleştiriler, İran’ın misillemelerine yavaş tepki vermesi nedeniyle bölgedeki Britanya’nın müttefikleri arasında derin bir öfke olduğunu yansıtıyor.

BAE’nin endişelerini yakından bilen bir kaynak, “Başbakanın oraya zorla götürülmesi gerektiği hissi vardı. Bu durum Körfez İşbirliği Konseyi’nin gözünde açıkça kötü bir izlenim bırakıyor,” dedi.

Hava tehditleriyle başa çıkabilen Martlet füzeleriyle donatılmış Kraliyet Donanması Wildcat helikopterleri önümüzdeki günlerde Kıbrıs’a varacak.

Kuros, HMS Dragon’un konuşlandırılmasının “memnuniyetle karşılandığını” fakat geminin varmasının bir haftadan fazla süreceğini söyledi.