Diplomasi
İngiltere, Arjantinli futbolcuların pankartını FIFA’ya taşıdı
Arjantinli futbolcuların İngiltere’yi eledikleri Dünya Kupası yarı final maçının ardından açtığı “Falkland Adaları Arjantin’indir” yazılı pankart iki ülke arasında diplomatik kriz yarattı. İngiltere İş Dünyası Bakanı Peter Kyle, futbolcuların davranışını tamamen uygunsuz bulduğunu belirterek FIFA’yı olayla ilgili kapsamlı bir soruşturma açmaya çağırdı.
İngiliz hükümeti, Arjantin milli takımı oyuncularının İngiltere ile oynanan Dünya Kupası yarı final maçının ardından egemenliği ihtilaflı olan Falkland Adaları üzerinde hak iddia eden bir pankartla poz vermesi üzerine uluslararası futbolun yönetim organı FIFA’ya soruşturma çağrısında bulundu.
İngiltere İş Dünyası Bakanı Peter Kyle, perşembe günü Times Radio ve BBC’ye yaptığı açıklamalarda, Arjantinli bazı futbolcuların galibiyet sevincinde açtığı pankartı “tamamen uygunsuz” olarak nitelendirdi ve dünya futbolunun yönetim organının bu olaya ilişkin “düzgün bir soruşturma” yürütmesini beklediğini dile getirdi.
Siyasetin futboldan ayrı tutulması gerektiğini vurgulayan Kyle, İngiliz futbolcuların sergilediği ağırbaşlı duruşun, Arjantin takımının tavrıyla tam bir tezat oluşturduğunu söyledi.
“Malvinas Arjantin’indir”
Arjantin, çarşamba günü ABD’nin Atlanta kentinde oynanan Dünya Kupası yarı final maçında İngiltere’yi 2-1 mağlup etti. Karşılaşmanın ardından futbolcular, tribündeki taraftarların uzattığı ve üzerinde İspanyolca “Las Malvinas son Argentinas” (Falkland Adaları Arjantin’indir) yazılı pankartı taşıdı.
Arjantin, İngiltere’nin denizaşırı toprağı olan bu takımadaları “Islas Malvinas” olarak adlandırıyor.
Söz konusu pankartı taşıyan futbolcular arasında İngiliz kulüplerinde oynayan Manchester United savunma oyuncusu Lisandro Martinez, Liverpool orta sahası Alexis Mac Allister ve Tottenham stoperi Cristian Romero da yer aldı.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Lisandro Martinez, bu pankartın derin duyguları harekete geçirdiğini belirterek “Bir Malvinas gazisinin bunu görerek ağladığını hayal edebiliyorum. Cezai bir yaptırım uygulanır mı bilemiyorum ancak bizim yaptığımız o pankartı açmak ve adaların bize ait olduğunu ilan etmekti” dedi.
Arjantinli futbolcu Leandro Paredes ise konunun geçmişteki sancılı bir döneme dayandığını ifade ederek “Maalesef bu olay, o dönemi yaşayan herkes için tarihimizin üzüntü verici bir parçası. Bu durum canımızı yakıyor. Onlar için de oynadığımızı biliyorduk” diye konuştu.
FIFA disiplin yönetmeliği, stadyumlarda spor etkinliklerine uygun olmayan siyasi, ideolojik, dini veya saldırgan mesajlar içeren her türlü pankart, bayrak, afiş ve kıyafetin kullanımını kesin olarak yasaklıyor.
Bu kuralların ihlali durumunda Arjantin Futbol Federasyonuna 5 bin ila 20 bin İsviçre frangı arasında değişen para cezaları verilebiliyor. FIFA yetkilileri ise perşembe günü konu hakkındaki sorulara henüz yanıt vermedi.
Geçmişte benzer siyasi mesajlar içeren olaylarda FIFA disiplin kurulu cezai işlemler uygulamıştı.
2012 Londra Olimpiyat Oyunları’nda Güney Koreli futbolcu Park Jong-woo, Japonya’ya karşı kazanılan üçüncülük maçının ardından tribünden aldığı “Dokdo bizim toprağımızdır” yazılı pankartı taşıdığı için iki milli maçtan men edilmişti. FIFA, o dönem futbolcunun davranışının “tolere edilemeyeceğini” açıklamıştı.
Benzer şekilde, Arjantin milli takımı Haziran 2014’te Buenos Aires’te oynanan bir hazırlık maçında aynı pankartı açmış ve FIFA, turnuva sonrasında Arjantin Futbol Federasyonuna 30 bin İsviçre frangı para cezası kesmişti.
En son 2022 Dünya Kupası’nda ise Sırbistan Futbol Federasyonuna, Brezilya maçı öncesinde soyunma odasına Kosova haritasını Sırbistan sınırları içinde gösteren ve üzerinde “Teslim Olmak Yok” yazan bir bayrak asılması nedeniyle 20 bin İsviçre frangı ceza verilmişti.
Tarihsel ve siyasi arka plan
Güney Atlantik’te yer alan, yaklaşık 3 bin 500 nüfuslu Falkland Adaları, İngiltere’ye yaklaşık 13 bin kilometre, Arjantin kıyılarına ise yaklaşık 500 kilometre uzaklıkta.
Londra ve Buenos Aires yönetimleri, 1982 yılında bu takımadaların egemenliği için savaşa girdi.
Arjantin’deki askeri diktatörlüğün talimatıyla 1982’de başlatılan işgal girişimi, İngiltere’nin askeri karşılık vermesiyle 10 hafta süren bir savaşa dönüştü. Savaş, İngiltere’nin askeri zaferiyle sonuçlandı.
Çatışmalarda 649 Arjantin askeri, 255 İngiliz askeri personeli ve 3 ada sakini hayatını kaybetti. Savaşın sona erdiği dönem, İspanya’da düzenlenen 1982 Dünya Kupası ile aynı günlere denk gelmiş, İngiliz televizyon kanalları Arjantin’in turnuvadaki açılış maçını yayımlamayı reddetmişti.
Arjantin, adaların 1833 yılında İngiltere tarafından kendisinden hukuka aykırı şekilde alındığını savunuyor. Toprak iddiasının 1765 yılına dayandığını belirten İngiltere ise egemenlik kurmak isteyen Arjantin güçlerini uzaklaştırmak için 1833’te adalara savaş gemisi gönderdiğini kaydediyor.
Sahanın dışındaki siyasi gerilim, çarşamba günkü yarı final öncesinde de kendini gösterdi. Arjantin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Victoria Villarruel, maç öncesindeki açıklamasında İngiltere’yi “işgalci” olarak nitelendirdi.
Öte yandan, FIFA’nın siyasi tarafsızlık ilkesi bu turnuvada daha önce de tartışma konusu oldu. FIFA Başkanı Gianni Infantino ve disiplin kurulunun, ABD’li forvet Folarin Balogun’un son 16 turundaki kırmızı kart cezasının ertelenmesi konusunda ABD Başkanı Donald Trump’ın baskılarına boyun eğdiği yönünde eleştiriler yapılmıştı.
Cezası bir yıl süreyle ertelenen Balogun, Belçika karşısında forma giymiş ve Belçika karşılaşmayı 4-1 kazanarak çeyrek finale yükselmişti.
FIFA Başkanı Infantino’nun, pazar günü New Jersey’deki MetLife Stadyumu’nda oynanacak Arjantin-İspanya final müsabakasını, yakın siyasi müttefikler olan Donald Trump ve Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei ile birlikte izlemesi bekleniyor.