İran, ABD ablukasına rağmen Çin’e petrol sevkiyatını sürdürüyor

ABD’nin uyguladığı deniz ablukasına ve yaptırım baskısına rağmen İran, Nisan ayının ilk yarısında Çin’e 10,7 milyon varil petrol göndererek sevkiyat ağını korumayı başardı. Tahran yönetimi, ablukanın kaldırılmasını müzakereler için ön şart olarak ileri sürerken, Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik kontrolünü pekiştirmek amacıyla geçiş yapan gemilerden ücret almaya başladı.

Veri analiz şirketi Kpler, Amerika Birleşik Devletleri tarafından İran’a uygulanan yaptırımların petrol endüstrisini aksattığını ancak bu faaliyetleri tamamen ortadan kaldırmaya yetmediğini vurguladı.

CNN’in Kpler verilerinden derlediği bilgilere göre İran, ABD’nin tesis ettiği deniz ablukasına rağmen Nisan ayının ilk yarısında Çin’e yaklaşık 10,7 milyon varil petrol gönderdi.

Yapılan hesaplamalara göre İran’ın bu dönemdeki günlük petrol akışı yaklaşık 985 bin varil seviyesinde gerçekleşti. İran’a ait yükleme bölgelerindeki tanker hareketliliğinin ise kesintisiz şekilde devam ettiği kaydedildi.

Kpler, ablukaların petrol endüstrisini sekteye uğrattığını ifade etse de yükleme altyapısının sağlam kaldığını ve Çin’e yönelik sevkiyatların sürdüğünü bildirdi.

İhracat terminallerinde kapasite rekoru

Tankerler İran limanlarına giriş-çıkış yapmaya devam ederken, Hürmüz Boğazı’nı devre dışı bırakan boru hattı üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatlar dikkat çekti. Bu kapsamda Cask ihracat terminalindeki depolama kapasitesinin 5,8 milyon varile ulaşarak rekor kırdığı aktarıldı.

Vortexa tarafından sağlanan veriler, 13 ile 21 Nisan tarihleri arasında 10,7 milyon varil ham petrolün Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini ortaya koydu. Bu süre zarfında İran bağlantılı veya yaptırım listesindeki gemilerle toplam 35 geçiş icra edildiği bildirildi.

Vortexa ayrıca, ABD ablukasının Hürmüz Boğazı dışındaki daha geniş bir coğrafi alanda kurulduğunu, bu durumun trafiği karmaşık hale getirdiğini ancak durdurmadığını belirtti.

İran medyası ise Çin kaynaklı verilere dayandırdığı haberinde, 21 Nisan tarihinde Hürmüz Boğazı’ndan 24 saatlik süre içinde 14 geminin geçtiğini, bu gemiler arasında üç adet petrol tankerinin bulunduğunu kaydetti.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), abluka harekatı kapsamında 31 gemiyi yönlendirdiğini, bazı gemilere el koyarak denetim altına aldığını açıklarken, genel taşımacılık faaliyetlerinin sürdüğünü kabul etti.

Müzakereler için abluka şartı

İran’ın Birleşmiş Milletler (BM) Büyükelçisi Emir Said İrevani, 22 Nisan’da yaptığı açıklamada, ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırmadan herhangi bir müzakere sürecine başlanamayacağını ifade etti. Bu çıkış, ABD Başkanı Donald Trump’ın iki haftalık ateşkesi tek taraflı olarak uzatma kararını reddetmesinin ardından geldi.

İrevani, ablukanın mevcut ateşkesi ihlal ettiğini savunarak, Tahran’ın siyasi çözüme açık olduğunu ancak gerekirse gerilimi tırmandırmaya da hazır olduğunu dile getirdi.

İranlı yetkililer, ABD’nin ateşkesi uzatma hamlesini “anlamsız” olarak nitelendirdi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın danışmanı Mehdi Muhammedi, söz konusu kararı “sürpriz bir saldırı için zaman kazanma manevrası” olarak değerlendirdi.

Tahran yönetimi, ABD’nin maksimalist talepleri karşısında Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmak amacıyla yeni bir adım attı. Bu doğrultuda boğazdan geçen gemilerden geçiş ücreti alınmaya başlandı.

23 Nisan tarihinde, üst düzey bir yetkili tarafından yapılan açıklamada, yeni sistemden ilk gelirlerin elde edildiği doğrulandı. İranlı yetkililer, bu politikanın ABD’nin limanlar üzerindeki ablukası sürdüğü müddetçe yürürlükte kalacağını vurguladı.