İran, ABD’nin vurduğu Fordo nükleer tesisinde hasar tespiti yapıyor

ABD’nin hava saldırılarının ardından İran’ın Fordo nükleer tesisinde hasar tespiti yaptığı gösteren uydu görüntüleri yayınlandı.

Yeni yayımlanan uydu görüntüleri, ABD’nin hava saldırılarının ardından İran’ın Fordo nükleer tesisinde yoğun bir faaliyet yürüttüğünü ortaya koydu. Görüntülerde, zarar gören bölgelerde ağır iş makineleriyle yol onarımları ve saha incelemeleri yapıldığı dikkat çekiyor.

Maxar Technologies tarafından sağlanan uydu görüntülerinde, Fordo’nun kuzeyindeki havalandırma bacalarının çevresinde vinçler ve ekskavatörler görülüyor. Görsellerde ayrıca yer altı kompleksinin üst bölgesinde çok sayıda aracın toplandığı da tespit edildi.

Maxar uzmanları, “dağın içine oyulmuş, yüksek korumalı tesiste olağanüstü bir hareketlilik” yaşandığını belirtti.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden (CSIS) Joseph Bermudez, görüntülerin büyük olasılıkla İranlı ekiplerin hasar tespiti yaptığını gösterdiğini ifade etti. “Görünen o ki, oluşan deliğin ne kadar derine gittiğini inceliyorlar” diyen Bermudez, bunun yeniden inşa süreci değil, olay yerinde soruşturma aşaması olduğunu söyledi.

ABD merkezli Viper Applied Science şirketinin patlama mühendisliği direktörü Peter MacDonald da İran’ın şu anda anlamlı bir onarım süreci başlatmadığını, sadece değerlendirme yaptığını kaydetti.

Yine de bazı onarımların başlamış olabileceğine dair işaretler var. Uydu görüntülerine göre, Fordo’nın girişindeki büyük bir kraterin 27 Haziran itibarıyla toprakla doldurulduğu görülüyor. Ancak uzmanlar, tesisin yeniden çalışmaya başladığına dair herhangi bir belirti olmadığını vurguluyor. Bermudez, “Eğer operasyonel faaliyet başlasaydı, çok daha fazla ve farklı türde araçlar görmemiz gerekirdi” dedi.

Eski BM denetçisi ve Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü Başkanı David Albright, cumartesi günü elde edilen görüntülerin, İranlı ekiplerin havalandırma bacalarına isabet eden iki bomba noktasında aktif olarak çalıştığını gösterdiğini söyledi. Albright’a göre bu çalışmalar büyük olasılıkla, oluşan çukurların kapatılması, yapısal hasarın değerlendirilmesi ya da radyasyon ölçümleri gibi işlemleri içeriyor.

Fordo, ABD’ye ait B-2 hayalet bombardıman uçakları tarafından, her biri 12 adet GBU-57 bunker-buster (sığınak delici) bomba ile vuruldu. ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Kane, her bir hedef noktaya önce iki bombanın beton kaplamaları delmek için, ardından beşer bomba daha yönlendirildiğini açıkladı.

Kane, bombaların saatte 1.100 km hızla şaftlara girerek “hedef bölgenin derinliklerinde” patladığını belirtti. Bir pilotun kendisine, “hayatımda gördüğüm en parlak ışık patlamasıydı, gece gökyüzünü gündüze çevirdi” dediğini aktardı.

ABD Başkanı Donald Trump, “İran’ın nükleer altyapısının tamamen yok edildiğini” ilan etti. Ancak bazı nükleer uzmanlar ve istihbarat yetkilileri, zararın büyük olduğunu ancak tesislerin onarılabilir olabileceğini belirterek daha temkinli değerlendirmelerde bulundu.

Washington Post ise Pazar günü yayımladığı haberinde, ABD istihbaratının İranlı yetkililerin özel konuşmalarını dinlediğini ve saldırıların “beklenenden daha az yıkıcı” olduğu değerlendirmesinin yapıldığını aktardı. Beyaz Saray bu haberi hızla yalanladı ve “bağlamından koparılmış, suç teşkil eden sızıntılar” üzerinden algı yaratıldığını savundu.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ismi açıklanmayan İranlı yetkililerin “yüzlerce metre enkazın altındaki zararı değerlendirmesinin imkânsız olduğunu” savunarak, “İran’ın nükleer silah programı yok edilmiştir” açıklamasını yineledi.