İran krizi enerji zirvesini etkiledi: Aramco ve bölgesel liderler yok

Suudi Aramco CEO’su Emin Nasır, İran savaşı nedeniyle Houston’daki CERAWeek konferansına katılımını iptal etti. Körfez’de enerji altyapılarına yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler, küresel enerji piyasalarında ciddi dalgalanmaya yol açtı. Bölgedeki diğer büyük enerji aktörlerinin de etkinliğe sınırlı katılım göstermesi bekleniyor.

Suudi Arabistan devlet petrol şirketi Aramco’nun üst yöneticisi Emin Nasır, İran savaşı nedeniyle ülkede kalmayı tercih ederek Houston’da düzenlenen CERAWeek enerji konferansına katılımını iptal etti.

Konuya aşina bir kaynak, Reuters’a yaptığı açıklamada organizatörlerin bilgilendirildiğini aktardı.

On yılı aşkın süredir dünyanın en büyük petrol ihracatçısının başında bulunan Nasır, enerji sektörünün en geniş katılımlı etkinliklerinden biri sayılan konferansın düzenli ana konuşmacıları arasında yer alıyordu.

S&P Global tarafından organize edilen ve pazartesi günü başlayan CERAWeek, küresel enerji piyasasının görünümünü değerlendirmek üzere üst düzey şirket yöneticilerini, kamu temsilcilerini ve politika yapıcıları bir araya getiriyor.

Nasır’in programa katılmama kararı, İran merkezli krizin ulaştığı düzeyi ortaya koyuyor. Kaynak, Nasır’in konferansa video mesaj da göndermeyeceğini ifade etti.

Dördüncü haftasına giren savaş 2 binden fazla kişinin ölümüne yol açtı. Süreç, küresel piyasalarda dalgalanmaya neden olurken İran’ın misilleme saldırıları Hürmüz Boğazı’nda geçişi fiilen durdurdu ve Körfez’de Aramco dahil enerji altyapılarını hedef aldı.

Kuveyt devlet şirketi Kuwait Petroleum Corporation’ın CEO’su Şeyh Nevaf es-Sabah’ın da Houston’daki toplantıya katılmayacağı, ancak salı günü düzenlenecek bir oturuma Kuveyt’ten çevrim içi bağlanacağı belirtildi.

Aramco, Kovid-19 dönemi ve 2019’da Abkayk ile Hurays tesislerine düzenlenen saldırılardan bu yana en ciddi krizlerinden biriyle karşı karşıya bulunuyor. Söz konusu saldırılar Suudi petrol üretiminin yarıdan fazlasını geçici olarak devre dışı bırakmıştı.

Nasır, 10 Mart tarihli bilanço toplantısında gazetecilere yaptığı açıklamada, İran kaynaklı savaşın Hürmüz Boğazı’nda kesintiye yol açmayı sürdürmesi halinde küresel petrol piyasaları açısından “yıkıcı sonuçlar” doğacağını söyledi.

Aramco, boğazı devre dışı bırakmak amacıyla doğu kıyısından batı kıyısına günlük milyonlarca varil ham petrol sevk ediyor. Reuters’ın daha önce aktardığına göre şirket iki sahada üretimi yaklaşık günlük 2 milyon varil azalttı.

Alternatif güzergah kapsamında tankerler Kızıldeniz’deki Yanbu limanından yükleme yapıyor. Ancak geçen hafta bitişikteki rafineriye yönelik balistik füze önleme ve insansız hava aracı saldırısının ardından yüklemeler geçici olarak durdu ve fiyatlar yükseldi.

19 Mart’ta Aramco ile Exxon ortaklığındaki SAMREF rafinerisine insansız hava aracıyla saldırı düzenlendi. Bu saldırı, İran’ın İsrail’in Güney Pars gaz sahasına yönelik saldırılarına karşılık olarak Körfez genelindeki enerji tesislerini hedef aldığı operasyonların parçası olarak gerçekleşti.

Bu saldırı dalgası Katar’daki Ras Laffan sıvılaştırılmış doğalgaz tesisini de etkiledi. QatarEnergy’nin üst yöneticisi Reuters’a yaptığı açıklamada, ülkenin LNG kapasitesinin yüzde 17’sinin beş yıla kadar devre dışı kalabileceğini belirtti.

Bölgesel enerji yöneticilerinin katılımı sınırlı kalıyor

Abu Dabi varlık fonu Mubadala’nın etkinlikte temsil edilmesinin beklenmediği ifade edildi. Birleşik Arap Emirlikleri’nin ulusal petrol şirketi ADNOC’un CEO’su Sultan el-Cabir’in fiziki katılım sağlayıp sağlamayacağı ise netlik kazanmadı; Cabir etkinlik programında konuşmacı olarak yer alıyor.

Geçen yılki konferansta Cabir, ABD’de yatırım planlarını açıklarken enerji üretiminin artırılmasına vurgu yapmıştı. Nasır ise aynı etkinlikte, fosil yakıtlardan hızlı çıkışa yönelik mevcut enerji dönüşümü planlarının başarı ihtimalini düşük gördüğünü ifade etmişti.