Diplomasi
İran misillemesi Kıbrıs ile İngiltere’yi birbirine düşürdü
Güney Kıbrıs yönetimi, Birleşik Krallık hükümetinin yetersiz iletişiminin Akrotiri’deki (Ağrotur) İngiliz hava üssüne yapılan drone saldırısına yol açtığını öne sürdü ve üssün kullanımının yeniden müzakere edilmesi ihtimalini ortaya attı.
Lefkoşa hükümeti, Birleşik Krallık’ın Kıbrıs’taki sömürge kontrolünü terk etmesinden bu yana sürdürdüğü adadaki İngiliz üslerinin kullanımına ilişkin algılanan belirsizliğin, adayı Orta Doğu’da gelişen krize sürüklediğini savundu.
Hükümet sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, gazetecilere verdiği brifingde, “Bu, memnuniyetsizlikle karşıladığımız bir durum,” dedi.
Sözcü, Kıbrıs hükümetine verilen güvencelere rağmen, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer’ın pazar günkü açıklamasında, Ada’daki İngiliz üslerinin “hiçbir koşulda insani nedenler dışında başka bir amaçla kullanılmayacağına dair net bir açıklama yapılmadığını” savundu.
Pazartesi günü gece yarısından hemen sonra, Şahid tipi bir insansız hava aracı, Akrotiri’deki İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) üssünü vurdu, fakat gün boyunca üssü hedef alan diğer insansız hava aracı saldırıları engellendi.
İran, Amerikan askeri varlıklarının Kıbrıs’a kaydırıldığını savunuyor
İHA saldırısının kaynağı henüz doğrulanmamış olsa da, yerel basında saldırının muhtemelen Lübnan’dan geldiği belirtilirken, İran Devrim Muhafızları’nın üst düzey bir komutanı, Ada’daki ABD askeri varlığının arttığını iddia ederek Kıbrıs’a yönelik füze saldırılarının yoğunlaştırılacağı uyarısında bulundu.
Başbakan Keir Starmer pazartesi günü yaptığı açıklamada şunları söylemişti:
“Kıbrıs’taki üslerimiz ABD bombardıman uçakları tarafından kullanılmıyor… Kıbrıs’taki dostlarımızın ve ortaklarımızın güvenliği kritik öneme sahip. Açıkça belirtmek isterim ki, Kıbrıs’taki Akrotiri’ye yapılan saldırı, bizim aldığımız herhangi bir karara yanıt olarak yapılmadı. Değerlendirmemize göre, insansız hava aracı bizim açıklamamızdan önce fırlatıldı.”
Akrotiri ve çevre köylerdeki yerel halk, gece sirenlerin çalmasıyla uyandı ve bölgeden kaçtı. Bazıları Limasol’a veya Kıbrıs ordusu kışlalarına sığındı.
Kıbrıs medyası, kendilerinin ve çocuklarının güvenliğinden endişe ederek kalmak mı gitmek mi karar verememenin yarattığı kargaşayı anlattı.
Bölge pazartesi günü tahliye edilmiş durumda kaldı ve bugün (3 Mart) durum yeniden değerlendirilecek.
Lefkoşa, İngiliz üslerini yeniden müzakere edebilir
Letymbiotis, “Bu mesajın iletilme şekli ve dün Akrotiri üslerinin yakınında yaşayan Kıbrıs vatandaşlarına zamanında uyarı yapılmaması konusunda memnuniyetsizliğimizi iletmek için gerekli tüm adımlar atılacak,” dedi ve Kıbrıs’ın diplomatik şikayette bulunacağını ekledi.
Şu anda AB Konseyi’nin dönüşümlü başkanlığını yürüten Kıbrıs’ın, üslerin statüsünü yeniden müzakere etmeye çalışıp çalışmayacağı sorulduğunda Letymbiotis, “Bu bağlamda hiçbir şeyi göz ardı etmiyoruz,” dedi.
Pazartesi ve salı günü Kıbrıs’ta yapılması planlanan AB bakanlar toplantısı, drone saldırısının ardından ertelendi.
1986’da Libyalı militanlar tarafından gerçekleştirilen roket saldırısından bu yana, Kıbrıs’taki İngiliz üslerinden biri ilk kez vuruldu. Üsler İngiliz egemenlik alanı olarak kabul ediliyor olsa da, Kıbrıs AB üyesi ve şu anda bloğun dönüşümlü başkanlığını yürütüyor.
Kıbrıs’ın güney ucundaki bir yarımadada, Limassol sahil kentinin güneybatısında bulunan Akrotiri, İngiltere’nin 1960’da bağımsızlığını kazandığından beri eski sömürgesinde kullanmaya devam ettiği iki üsten biri. Geçmişte bu üs Irak, Suriye ve Yemen’deki askeri operasyonlarda kullanılmıştı.
Yunanistan, bölgeye savaş gemilerini gönderiyor
Öte yandan Yunanistan, Güney Kıbrıs’a yapılan insansız hava aracı saldırıları sonrasında bölgeye askeri güç gönderilmesini emretti.
Bu saldırılar, ilk kez bir AB üye ülkesini ABD ve İsrail’in İran’a karşı üç gündür sürdürdüğü kampanyaya dahil etti.
Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias pazartesi günü yaptığı açıklamada, iki fırkateyn ve iki adet F-16 savaş uçağının derhal konuşlandırılacağını söyledi.
Dendias şöyle konuştu:
“Kıbrıs topraklarına yönelik sebepsiz saldırıların ardından Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin topraklarında meydana gelen tehdit ve yasadışı eylemlere karşı savunmasına her türlü katkıyı sağlayacaktır.”
Yunanistan, Belharra sınıfı fırkateyn Kimon ve Kentauros anti-drone sistemi ile donatılmış ikinci bir fırkateyni Kıbrıs’a gönderdiğini açıkladı. İki adet F-16 savaş uçağı da görevlendirilecek.
Dendias, Yunanistan silahlı kuvvetleri komutanı General Dimitrios Çupis ile birlikte bugün Ada’da olacak ve iki ülkenin tutumunu daha iyi koordine edecek.
Hristodulidis: Ülkemiz herhangi bir askeri operasyona katılmak niyetinde değil
Drone saldırısını doğruladıktan sonra, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis televizyonda yayınlanan bir konuşma yaptı.
Kıbrıslı lider, “Açıkça belirtmek isterim: Ülkemiz hiçbir şekilde bu saldırıya katılmamıştır ve herhangi bir askeri operasyona katılma niyetinde değildir,” dedi.
Hristodulidis, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e de saldırı hakkında bilgi verdi.
Von der Leyen daha sonra Kıbrıs’ın ve dolayısıyla AB’nin drone saldırısının hedefi olmadığını vurguladı.
Von der Leyen, X’te yaptığı bir paylaşımda şunları söyledi:
“Kıbrıs Cumhuriyeti hedef değildi, fakat şunu açıkça belirtmek isterim: Herhangi bir tehdit karşısında üye devletlerimizin yanında toplu, kararlı ve kesin bir şekilde duruyoruz.”
Ada’nın güneyinde panik var
Ayrıca, günün erken saatlerinde, Paphos havaalanındaki yolcu terminali, radarda şüpheli bir nesne tespit edildikten sonra geçici olarak tahliye edildi.
Yakındaki Timi, Anarita ve Mandria köylerinin sakinlerine “gereksiz hareketlerden kaçınmaları” talimatı verildi.
Paphos, Akrotiri üssünden yaklaşık 56 kilometre uzaklıkta, Kıbrıs’ın güneybatısındaki bir sahil kenti.
Kıbrıs medyası, adanın güneydoğu kıyısında bulunan diğer İngiliz hava üssü Dikelya yakınlarında da duman yükseldiğini bildirdi.