Ortadoğu
İran uzun vadeli savaşa hazır: ‘Diplomasi için alan kalmadı’
İran Dini Liderinin Dış Politika Danışmanı Kemal Harazi, CNN’e verdiği özel röportajda ABD ile uzun vadeli bir savaşa hazır olduklarını ve diplomasi kapısının kapandığını açıkça ilan etti.
Tahran yönetimi, hükümetin ABD ile uzun süreli bir savaşa hazır olduğu uyarısında bulundu ve Körfez ülkelerine yönelik saldırıları sürdürmeye kararlı olduklarının sinyalini verdi.
Uyarı, CNN’in Tahran’da gerçekleştirdiği özel röportajda İran Dini Lideri Mucteba Hamaney’in Dış Politika Danışmanı Kemal Harazi’den geldi.
Harazi, şu aşamada diplomasi seçeneğini dışladı ve savaşın ancak ekonomik acı yoluyla sona erebileceğini söyledi.
Harazi, pazartesi günü CNN’e yaptığı açıklamada, “Artık diplomasi için alan görmüyorum. Zira Donald Trump başkalarını aldatıyordu ve vaatlerini tutmuyordu. Bunu iki müzakere sürecinde de deneyimledik; biz müzakereye devam ederken onlar bize saldırdı” dedi.
Harazi, Körfez Arap ülkelerinin ve ötesindeki aktörlerin ABD’yi savaşı sona erdirmesi için baskı altına alması gerektiğini ima ederek, “Diğer ülkelerin Amerikan ve İsrail saldırganlığının sona erdirilmesini garanti edecek şekilde müdahale etmesi için ekonomik baskının yeterli düzeye ulaşması gerekiyor. Bunun dışında bir yol yok” ifadelerini kullandı.
Ekonomik baskı stratejisi belirginleşiyor
Harazi, “Bu savaş başkaları üzerinde çok büyük bir baskı üretiyor; enflasyon, enerji kıtlığı… Savaş devam ederse bu baskı daha da artacak ve dolayısıyla diğerlerinin müdahale etmekten başka seçeneği kalmayacak” dedi.
İran saldırıları, küresel enerji ticaretinin kırılgan noktalarını, altyapıyı ve transit güzergahları hedef aldı. Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği fiilen durma noktasına geldi. Ham petrol fiyatları pazartesi günü varil başına 100 doları aşarak hem piyasaları hem de tüketicileri sarstı.
Küresel enerji piyasalarında tarihi çalkantı
Rapidan Energy Group verilerine göre, devam eden çatışma nedeniyle dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’si kesintiye uğradı. Bu oran, 1956-1957 Süveyş Krizi sırasında kırılan rekorun yaklaşık iki katına denk geliyor.
Savaş yalnızca bölgeden petrol akışını sekteye uğratmakla kalmadı; enerji piyasalarında şok emici işlev gören “yedek üretim kapasitesini” de fiilen ortadan kaldırdı. Yedek kapasite, ihtiyaç duyulduğunda hızla devreye alınabilecek ek petrol üretim miktarını ifade ediyor.
İslam Devrim Muhafızları sözcüsü pazar günü yaptığı açıklamada, İran’ın ateş gücünün yüzde 60’ını bölgedeki ABD üslerini ve “stratejik çıkarlarını” vurmak için kullandığını belirtti.
Bu arada eski Dini Lider Ali Hameney ikinci oğlu Mücteba Hameney, hafta sonu ülkenin en üst makamına yükseltildi. Bu hamle, tırmanmanın devam edeceğine dair güçlü bir işaret olarak okunuyor.
İran ordusunun ve Yüce Lider’in bundan sonraki süreçte tam bir uyum içinde olup olmadığı sorulduğunda Harazi, “Evet, kesinlikle” yanıtını verdi.
Harazi, “İran İslam Cumhuriyeti liderinin sorumluluğu, İran’ın savunma kapasitesini yönetmektir. Bu görevi daha önce Ayetullah Hameney nasıl yerine getiriyorsa, şimdi de yeni lider aynı şekilde yerine getirecek” dedi.
Başkan Trump geçen hafta Hameney’in babasının halefi olarak atanmasının kendisi için “kabul edilemez” olduğunu söylemişti. Harazi bu açıklamaya, “Bu onu ilgilendirmez” karşılığını verdi.