Diplomasi
İran ve Ermenistan, ‘Trump Koridoru’ sonrası işbirliğini derinleştirme kararı aldı

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD arabuluculuğundaki “Trump Koridoru” anlaşmasının ardından Erivan’da Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile görüştü. Taraflar arasında ulaşım, ticaret ve enerji alanlarını kapsayan 10 mutabakat muhtırası imzalanırken, Tahran yönetimi bölge dışı güçlerin Kafkasya’daki varlığının yeni sorunlar yaratacağı uyarısında bulundu.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile dün Erivan’da bir araya geldi.
Görüşme, Azerbaycan ve Ermenistan’ın ABD arabuluculuğunda “Zengezur Koridoru” olarak bilinen güzergahın hayata geçirilmesi konusunda anlaşmasının ardından gerçekleşti.
Ziyaretin sonunda iki ülke arasında siyaset, sanayi, ulaşım ve sağlık gibi alanlarda işbirliğini içeren 10 mutabakat muhtırası imzalandı.
İran Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre, Pezeşkiyan’ın Sovyet sonrası ülkeleri kapsayan turunun ilk durağı olan Erivan’daki görüşmelerde, iki ülke ilişkilerinin geliştirilmesi ele alındı.
Ziyaret, Azerbaycan ile Ermenistan arasında 8 Ağustos’ta varılan ve Tahran’da endişeyle karşılanan anlaşmanın gölgesinde yapıldı.
Aras Nehri’ne ikinci köprü ve yeni demir yolu projesi
Pezeşkiyan’ın ziyareti öncesinde İran Şehircilik Bakanı Ferzane Sadık, Tesnim haber ajansına önemli açıklamalarda bulundu.
Sadık, hükümetlerarası görüşmeler sonucunda Ermenistan-İran sınırındaki Aras Nehri üzerine ikinci köprünün inşası için ön anlaşma sağlandığını belirtti. Sadık, “Bu köprü, yük taşıyıcılarının işini kolaylaştıracak ve eksiksiz bir transit paketi oluşturacak,” dedi.
Bakan ayrıca, İran’ın Culfa kentini Azerbaycan’ın Nahçıvan bölgesi üzerinden Erivan’a bağlayacak uluslararası demir yolu projesinin geliştirilmesine özel önem verildiğini vurguladı.
Bu projenin, Ermenistan’ın Basra Körfezi’ne, İran’ın ise Karadeniz’e demir yoluyla bağlanmasını sağlayacağı ifade edildi.
Ekonomik alandaki bir diğer gelişmeyi duyuran İran Sanayi ve Ticaret Bakanı Muhammed Atabek ise İran ve Ermenistan arasındaki ikili ticarette ürünlerin yüzde 87’sinde gümrük vergilerinin sıfırlandığını açıkladı.
Bu adımla iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2024’te 1 milyar dolardan 3 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor.
Paşinyan’dan Tahran’a güvence, Pezeşkiyan’dan ‘bölge dışı güçler’ uyarısı
İki liderin ortak basın toplantısında konuşan Ermenistan Başbakanı Paşinyan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Washington’da imzaladığı anlaşmalara ilişkin “nesnel değerlendirmesi” için Pezeşkiyan’a teşekkür etti.
Paşinyan, Ermenistan üzerinden geçecek tüm iletişim hatlarının yalnızca Erivan’ın yargı yetkisinde olacağı ve güvenliğinin Ermeni tarafınca sağlanacağı konusunda Tahran’a güvence verdi.
Paşinyan, Azerbaycan ile ulaşım yollarının açılmasının, bölge ülkelerinin İran’la işbirliği için yeni fırsatlar yaratacağının altını çizdi.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ise İran ve Ermenistan’ın transit yollarının geliştirilmesi konusunda ortak çıkarları olduğunu söyledi.
Sınır ticaretinin gelişmesinin iki ülkenin potansiyelini hayata geçirebileceğini belirten Pezeşkiyan, “Güney Kafkasya’daki sorunların bölge dışı güçlere devredilmesi durumu karmaşıklaştıracak ve tüm ülkeler için yeni sorunlar yaratacaktır,” diye konuştu.
Rus uzmandan ‘ABD askeri varlığı’ uyarısı
Aliyev ve Paşinyan arasında Washington’da varılan ve “Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Koridoru” olarak adlandırılan anlaşma, güzergahın geliştirilmesi için Erivan’ın Amerikalılara 99 yıllığına münhasır haklar vermesini içeriyor.
İran, Ermenistan ile kara bağlantısını kesebileceği endişesiyle bu yola eksteritoryal bir statü verilmesine karşı çıkıyor.
Rusya Bilimler Akademisi Doğu Araştırmaları Enstitüsünden kıdemli araştırmacı Vladimir Sazin, Vedomosti gazetesine yaptığı açıklamada, İranlı yetkililerin Erivan ziyaretinde Ermeni yönetiminin niyetlerini öğrenmek istediğini söyledi.
Sazin’e göre anlaşma, Tahran’ı hem ekonomik hem de siyasi nedenlerle endişelendiriyor. Güzergahın açılmasının İran’ın lojistik önemini azaltacağını belirten Sazin, “Görünüşe göre bu güzergahın güvenliğini, emekli Amerikalı askerlerden oluşacak Amerikan özel askeri şirketleri sağlayacak. Teorik olarak bunlar İslam Cumhuriyeti’nin güvenliği için tehdit oluşturabilir,” ifadelerini kullandı.
Ortadoğu Araştırmaları Merkezi Başkanı Murad Sadıgzade ise İran ve Ermenistan’ın artan jeopolitik belirsizlikler nedeniyle ekonomik işbirliğine odaklandığını belirtti.
Sadıgzade, yaptırımlar altındaki İranlı girişimcilerin dış dünyayla ekonomik faaliyetlerini Ermenistan üzerinden yürütebildiğini, bu nedenle Tahran’ın Erivan ile işbirliğinden çıkarı olduğunu kaydetti.
Diplomasi
Hindistan, Rusya’dan petrol alımında rekor kırdı

Kpler verilerine göre Hindistan’ın Rusya’dan petrol ve kömür ithalatı, Ortadoğu’daki savaş ve sevkiyat aksaklıkları nedeniyle haziran ayında rekor seviyelere ulaştı. Rusya’dan yapılan günlük petrol sevkiyatının haziranda 2,55 milyon varile çıkması beklenirken, Moskova Avustralya’yı geride bırakarak Hindistan’ın ikinci en büyük kömür tedarikçisi konumuna yükseliyor.
Hindistan, İran’da yaşanan gerilim nedeniyle tedarik zincirinde meydana gelen aksamalar ve yükselen fiyatlar karşısında Rusya’dan petrol ve kömür ithalatını artırıyor.
Reuters haber ajansının uluslararası analiz şirketi Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, Rusya’dan Hindistan’a yapılan sevkiyatlar haziran ayında rekor düzeylere ulaştı.
Kpler tahminlerine göre, Rusya’nın Hindistan’a petrol sevkiyatı haziran ayında günlük 2,55 milyon varille rekor düzeye yükselecek.
Bu miktar, mayıs ayındaki günlük 2,13 milyon varillik sevkiyatı ve Mayıs 2023’teki günlük 2,16 milyon varillik düzeyi geride bırakıyor.
Rusya’nın Hindistan’ın haziran ayındaki toplam ithalatı içindeki payı ise yüzde 50’nin hemen altında gerçekleşecek. Bu oran, Ortadoğu’daki çatışmanın başladığı 28 Şubat öncesindeki üç aylık dönemde ortalama yüzde 23 seviyesindeydi.
Hindistan’ın Rus petrolüne yönelmesi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının ardından piyasadaki arzı artırmak amacıyla ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin alımlara yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırmasını izledi.
Ancak yaptırımlardan muafiyet süresi 17 Haziran’da sona erdi ve ABD Hazine Bakanlığı tarafından uzatılmadı.
Reuters, bu durumun Rus petrolü alımlarında azalmaya yol açabileceğini, ancak sürecin gidişatının Hindistan rafinerilerinin ve yetkililerinin Ortadoğu ülkelerinden sevkiyatlara dönme konusundaki istekliliğine bağlı olacağını belirtiyor.
Kpler öngörülerine göre, Suudi Arabistan’dan yapılan ithalatın haziran ayında günlük 349 bin varil seviyesinde kalması bekleniyor. Bu miktar, savaş öncesindeki üç aylık dönemde günlük ortalama 832 bin varil düzeyindeydi.
İthalat artışı Rus kömüründe de gözleniyor. Haziran ayında tüm kalitelerde Rus kömürü ithalatının, mayıs ayındaki 3,27 milyon tona kıyasla 3,16 milyon ton olarak gerçekleşmesi bekleniyor.
Her iki ay da geçen yılın mayıs ayında kaydedilen 3,76 milyon tonluk zirvenin ardından sırasıyla tarihin en yüksek ikinci ve üçüncü değerleri olarak kayda geçecek.
Rusya’nın haziran ayında Avustralya’yı geride bırakarak, Çin’den sonra dünyanın en büyük ikinci kömür ithalatçısı olan Hindistan’a en çok kömür sağlayan ikinci ülke konumuna geleceği tahmin ediliyor.
Ajansın değerlendirmesine göre Rusya, Hindistan’ın temel kömür tedarikçisi olma rolünü korumaya devam edecek; ancak Rus petrolünün gelecekteki alımları, ABD’nin Moskova’ya yönelik yaptırım politikasını olası sıkılaştırma adımlarına bağlı olacak.
Yeni Delhi petrol sevkiyatının yaptırımlardan etkilenmeyeceğini açıkladı
Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, haziran ayı ortasında yaptığı açıklamada, ülkesinin 2022 yılından bu yana küresel fiyatları dizginlemek amacıyla ABD’nin talebi doğrultusunda Rus petrolü alımlarını artırdığını belirtmişti.
Jaishankar, Rus hammaddesine yönelik Amerikan kısıtlamalarını eleştirerek, bu önlemlere büyük ilkeler süsü verilmemesi çağrısında bulunmuştu.
Hindistan Petrol ve Doğalgaz Bakanlığı Temsilcisi Sujata Sharma da mayıs ayında yaptığı açıklamada, Rusya’dan sevkiyatların devam ettiğini ve ABD’nin yaptırım muafiyetlerine ilişkin kararlarından bağımsız olarak süreceğini kaydetmişti.
Hindistan rafinerileri, 2025 yılında ABD baskısı ve Hindistan mallarına yönelik yüzde 25’lik gümrük tarifesi tehdidi nedeniyle Rusya’dan yaptıkları ithalatı azaltarak Suudi Arabistan ve Irak’a yönelmişti.
Ancak Reuters’ın verilerine göre, Ortadoğu’daki savaşın ve Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın ardından Hindistan firmaları mart ayı başında Rus petrolü alımlarını yeniden artırdı.
Rusya’nın Yeni Delhi Büyükelçisi Denis Alipov nisan ayı sonunda yaptığı açıklamada, Hindistan’ın kabul etmeye hazır olduğu miktarda hammaddeyi tedarik etmeye hazır olduklarını duyurmuştu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da daha sonra yaptığı açıklamada, Moskova’nın Hindistan’a enerji taşıyıcıları sevkiyatına ilişkin anlaşmalara bağlı kaldığını doğrulamıştı.
Diplomasi
Honduras uyuşturucu çeteleriyle mücadele için Ukrayna’dan İHA alacak

Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, organize suçla mücadele ve sınır güvenliğini sağlamak amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladıklarını açıkladı. Geçen hafta Kiev’i ziyaret eden Asfura, Ukrayna’nın yüksek teknolojik ekipmanlarıyla uyuşturucu kaçakçılığına karşı destek sağlayabileceğini belirtti.
Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, AFP’ye verdiği mülakatta, ülkesinin sınırlarını korumak ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele etmek amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladığını duyurdu.
Asfura, yüksek teknolojik ekipmanlar aracılığıyla organize suçla daha etkin mücadele etmeyi hedeflediklerini belirterek, “Sınırlarımızı korumak, sınırlarımızda etkin güvenliği sağlamak ve yüksek teknolojik ekipmanlarla organize suçla mücadele etmek için insansız hava araçlarından bahsediyoruz” ifadesini kullandı.
Honduras lideri, Ukrayna’nın sınırların daha da güçlendirilmesi ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele süreçlerinde ülkesine yardımcı olabileceğini kaydetti.
Geçen hafta Ukrayna’nın başkenti Kiev’e resmi bir ziyarette bulunan Asfura ile bir araya gelen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Honduraslı mevkidaşına Ukrayna’nın bu alandaki deneyimlerinden yararlanmayı teklif etti.
Ukrayna lideri Zelenskiy, haziran ayında Baltık ülkeleri üzerindeki insansız hava aracı sorununa çözüm olarak “drone anlaşması” önerisinde bulunmuş ve Ukrayna’nın İHA koruması konusundaki uzman ekiplerini her an bu bölgeye göndermeye hazır olduğunu ifade etmişti.
Rusya Güvenlik Konseyi Sekreter Yardımcısı Aleksey Şevtsov ise ilkbahar aylarında yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Polonya ve Baltık ülkelerinin hava sahasından engelsiz şekilde geçtiğini ifade etmişti.
Uyuşturucu kartelleri Ukrayna’yı drone okulu olarak kullanıyor
Diplomasi
Ermenistan’da en büyük kumarhane olan Shangri La kapatıldı

Ermenistan Ekonomi Bakanlığı, muhalefet lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansını usulsüzlük gerekçesiyle iptal etti. Kararın, ülkede gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından muhalefetin sonuçlara itiraz ettiği ve Anayasa Mahkemesinin süreci incelediği bir dönemde alınması dikkati çekti.
Ermenistan Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan, muhalefetteki Müreffeh Ermenistan Partisi’nin lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansının iptal edilmesine yönelik kararı imzaladı.
Sputnik Ermenistan’ın aktardığı gelişmeye göre iptal kararı, başkent Erivan yakınlarında bulunan ve ülkenin en büyük kumarhanesi olan Shangri La’yı kapsıyor.
Bakan Papoyan, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, lisans iptaline gerekçe olarak Mart 2026’da gerçekleştirilen denetimlerde tespit edilen usulsüzlükleri gösterdi.
Yapılan incelemelerde, şirketin sunduğu finansal raporlar ile oyun makinelerinin sayaçlarındaki fiili veriler arasında tutarsızlıklar belirlendi. Papoyan, kumarhane yönetimi tarafından sunulan verilerin tahrif edildiğini ve yanlış bilgiler içerdiğini kaydetti.
Tüketicilerin ve kamu yararının korunması amacıyla hemen yürürlüğe girdiği belirtilen karara karşı, Ermenistan mevzuatı uyarınca iki ay içinde idari yoldan veya Ermenistan İdari Mahkemesinde dava açılarak itiraz edilebilecek.
Onira Club şirketine kumarhane işletme lisansı, ilk olarak 1 Ocak 2014 tarihinde Ermenistan Maliye Bakanlığı tarafından verilmişti.
Şirketin lisansı daha önce 2020 yılında, üçüncü çeyreğe ait devlet harcının dörtte birinin ödenmemesi gerekçesiyle de iptal edilmiş, ancak şirket daha sonra gerekli izinleri yeniden alarak faaliyetine devam etmişti.
Eski Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’a yurt dışına çıkış yasağı
Seçim sonuçlarına yönelik itirazlar sürüyor
Söz konusu lisans iptali kararı, ülkede parlamento seçimlerinin ardından yaşanan siyasi hareketliliğin ortasında geldi. Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılan parlamento seçimlerinin ardından, aralarında Samvel Karapetyan liderliğindeki Güçlü Ermenistan Bloku, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’ın Ermenistan İttifakı ve Gagik Carukyan’ın Müreffeh Ermenistan Partisi’nin de bulunduğu yedi siyasi oluşum, 19 Haziran’da seçim sonuçlarının yeniden incelenmesi talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu. Ermenistan Anayasa Mahkemesi, bu başvuruları 21 Haziran’da görüşmeye başladı.
Seçimlerden Başbakan Nikol Paşinyan’ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi birinci çıkarken, muhalefet partileri oy verme sürecinde organize usulsüzlükler yapıldığını savunuyor.
Güçlü Ermenistan Bloku, Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonunun 14 Haziran tarihli kararının iptal edilmesini ve seçimlerin ikinci turunun düzenlenmesini talep ediyor.
Amerika6 gün öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya7 gün önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4









