İsrail; ABD-Hamas görüşmesinden “bariz şekilde endişeli”

ABD’nin Hamas’la ilk kez doğrudan görüşmesi İsrail’de şok etkisi yarattı. Uzmanlar doğrudan görüşmelerin Hamas’a “meşruiyet kazandıracağını” ve İsrail tarafının bu gelişmeden “bariz bir şekilde endişeli” olduğunu söylüyor.

ABD ile Hamas arasında rehinelerin serbest bırakılması konusunda yürütülen doğrudan görüşmeler, çarşamba günü medyaya sızınca sekteye uğradı. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir yetkili, The Times of Israel’e yaptığı açıklamada, müzakerelerin büyük ölçüde Amerikan vatandaşı bulunan İsrailli rehinelerin serbest bırakılması üzerinde yoğunlaştığını belirtti.

Yetkiliye göre, müzakereler kapsamında, Amerikalı-İsrailli rehine Edan Alexander’ın yanı sıra, hayatını kaybeden Amerikalı-İsrailliler Itay Chen, Omer Neutra, Gadi Haggai ve Judi Weinstein’ın cenazelerinin teslim edilmesi gündemdeydi.

Ancak İsrail’in bu görüşmelerden önceden haberdar edilmediği ve Başbakan Binyamin Netanyahu’nun sürece dair memnuniyetsiz olduğu kaydedildi. İsrail Başbakanlık Ofisi, Axios’un ABD ve Hamas arasındaki doğrudan temasları ortaya çıkaran haberinin ardından kısa bir açıklama yaparak, “İsrail, Hamas ile doğrudan görüşmeler konusundaki tutumunu ABD’ye iletmiştir” ifadelerini kullandı.

Yetkili, görüşmelerde kayda değer bir ilerleme sağlandığı yönündeki haberleri yalanlarken, sürecin ikinci aşamasına dair müzakerelerin yapıldığı iddialarını da reddetti.

Sky News Arabic’in aktardığına göre, ABD müzakereler kapsamında 10 İsrailli rehinenin serbest bırakılması karşılığında 60 günlük bir ateşkes önerisinde de bulundu.

Öte yandan ABD’nin terör örgütü olarak tanımladığı Hamas ile doğrudan temas kurması, Washington’un onlarca yıldır uyguladığı, doğrudan müzakere etmeme politikasından keskin bir kopuş anlamına geliyor. İsrail basınına konuşan uzmanlar, doğrudan görüşmelerin İsrail’de neden rahatsızlık yarattığını anlattı.

Jeopolitik uzmanı Neil Quilliam, doğrudan temasın “daha geniş kapsamlı bir ateşkes için yapılan arabuluculuğun çöktüğünün bir göstergesi” olduğunu söyledi. Quilliam, bu adımın, ABD Başkanı Donald Trump’ın “karmaşık ve zaman alan müzakerelere karşı sabırsızlığının bir yansıması” olduğunu belirtti. Quilliam, “İsrail, Trump’ın sıra dışı politika yaklaşımının kendi çıkarlarını baltalayabileceği konusunda endişelenmeli” diyerek, Trump’ın daha önce birçok kilit müttefikini zor durumda bıraktığını hatırlattı.

Orta Doğu uzmanı James Dorsey ise doğrudan temasların Hamas’a “meşruiyet kazandıracağını” ve İsrail tarafının bu gelişmeden “bariz bir şekilde endişeli” olduğunu söyledi.

Orta Doğu güvenliği uzmanı Andreas Krieg ise “ABD’nin Hamas ile doğrudan görüşmesi, ABD’nin İsrail ve İsrailli müzakerecilerin rehineleri kurtarmak için gerekli adımları atabileceğine dair güveninin oldukça düşük olduğunu açıkça gösteriyor” dedi. Krieg, Netanyahu’nun “son 12-13 ay, hatta daha uzun bir süredir rehine müzakerelerini baltalamaya çalıştığını” ifade etti ve “Sanırım ABD artık bunu anlamış durumda ve alternatif bir müzakere kanalı açmaya çalışıyor” dedi.