İtalya’da hükümet ortağı Lega bölünebilir

İtalya Başbakan Yardımcısı Matteo Salvini ve partisi Lega, partiye bir sonraki seçimlerde büyük zarar verebilecek bir iç gerilimle karşı karşıya.

Partinin iç krizi, Salvini’nin yardımcısı, eski general ve faşist diktatör Benito Mussolini’nin savunucusu Roberto Vannacci’nin, Lega’nın sağında Ulusal Gelecek adında bir parti kurmakla tehdit etmesiyle geçen hafta kamuoyuna yansıdı.

Salvini, ikinci adamıyla olan ayrılığı önemsiz göstermeye çalışıyor, fakat Vannacci’nin hamlesi, Başbakan Giorgia Meloni’nin sağcı iktidar koalisyonunun önemli bir parçası olan Lega’nın, gelecek yılki seçimlerden önce siyasi bir güç olarak parçalanma riskiyle karşı karşıya olduğunu açıkça ortaya koydu.

Mevcut ve eski parti üyeleri POLITICO’ya, Salvini ile Vannacci arasındaki ayrılığın, partinin merkezinde potansiyel olarak yıkıcı bir hizip mücadelesini ortaya çıkardığını söyledi.

Bu mücadele, ılımlılar ile aşırılıkçılar arasında ve Lega’nın köklerine dönüp Roma’dan kuzeyin özerkliğini talep edip etmemesi konusunda yaşanıyor.

Kısa vadede Lega’nın zayıflığı Meloni’ye bir miktar rahatlama getirebilir. Fakat uzun vadede, partinin tamamen çökmesi, Meloni’nin koalisyonlar kurmasını ve İtalya’nın şimdiye kadar istikrarlı giden hükümetini sürdürmesini zorlaştırabilir.

Salvini ve Vannacci arasındaki gerginlikler geçen ay gizlenemez hale geldi.

24 Ocak’ta Vannacci, yeni Ulusal Gelecek partisi için bir ticari marka tescil ettirdi. Daha sonra partinin kuruluşunu duyuran bir Instagram hesabı ile arasına mesafe koysa da X’te zamanı geldiğinde partiyi kurmak için yine sosyal medyaya başvurabileceğini ima etti.

Vannacci, “Bu tür kanalları açmaya karar verirsem, sizi mutlaka bilgilendireceğim,” dedi.

29 Ocak’ta Salvini tam anlamıyla “yangın söndürme” moduna geçti. İtalya parlamentosundaki Sala della Regina’nın görkemli duvar halıları önünde konuşan Salvini, “sorun yok” diye ısrar etti.

“Lega’da farklı duyarlılıklara yer var… Biz kavga etmek değil, inşa etmek ve büyümek istiyoruz,” diye ekleyen Salvini, ilişkiyi yeniden rayına oturtmak için Vannacci ile bir toplantı yapacağına söz verdi.

Fakat Lega’nın birçok üyesi, eski askerin özellikle Mussolini ve Rusya lideri Vladimir Putin hakkında kullandığı yatıştırıcı dilinden endişe duyanlar, Vannacci’ye daha düşmanca davranıyor.

Parti tartışmalarına katılan iki kişiye göre, partide “sosyal açıdan daha ılımlı” ve kuzeyin özerkliğine derinden bağlı olan güçlü bir blok, Salvini’nin inisiyatif alıp Vannacci’yi kovması için baskı yapıyor.

Vannacci, 2023 yılında kendi yayınladığı çok satan kitabı The World Back to Front (Dünya Tersine Dönüyor) ile tanındı. Kitap, beyaz nüfusun kasıtlı olarak beyaz olmayanlarla değiştirildiği yönündeki komplo teorisi olan Büyük İkame Teorisini savunuyor ve eşcinselleri “normal olmayan” olarak nitelendiriyordu.

Daha sonra Vannacci yakın zamanda, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’den çok Putin’i tercih ettiğini belirtmişti.

Salvini, emekli generali başlangıçta, Lega’nın düşüşteki şansını tersine çevirebilecek bir can simidi olarak görmüştü.

Salvini, Lega’yı “kuzeyin” bölgesel bir partisinden ulusal bir güce dönüştürmede başarı elde etti ve parti, 2019 Avrupa seçimlerinde İtalyan oylarının rekor bir yüzde 34’ünü kazandı.

Fakat 2022’ye gelindiğinde işler kötüye gitti ve genel seçimlerde destek yaklaşık yüzde 8’e düştü. Vannacci, partinin çekiciliğini artırmak ve Salvini’nin liderliğini güçlendirmek için partiye katıldı.

Bu riskli hamle başlangıçta karşılığını verdi. 2024 Avrupa seçimlerinde Vannacci, kişisel olarak 500.000’den fazla tercih oyu aldı (bu, ulusal toplamın yaklaşık yüzde 1,5’ine denk geliyor) ve Salvini’nin stratejisinin doğruluğunu kanıtladı.

Ancak Vannacci o zamandan beri bir yük haline geldi. Ekim ayında memleketi Toskana’da başarısız bir bölgesel kampanyadan sorumluydu ve parti disiplinini hiçe sayarak kendi iç grubunu kurdu, yerel şubeler açtı ve Lega’nın kontrolü dışında mitingler düzenleyerek “parti içinde parti” olarak faaliyet gösterdi.

Son röportajlarında Vannacci, kendi partisiyle tek başına yoluna devam etme fikrini giderek daha fazla dile getiriyor.

Lega’nın geleneksel kuzey ayrılıkçı kanadı için Vannacci çok ileri gitti. Lega’nın iki içinden bilgi alan kaynağa göre, Veneto bölgesel meclisinin başkanı ve kuzey siyasetinin önde gelen isimlerinden Luca Zaia ile diğer üç önemli kuzey lideri, Vannacci’nin partiden ihraç edilmesini özel olarak talep ediyorlar.

Bir parti üyesi, “Onun fikirleri milliyetçi ve faşisttir ve Lega ile hiçbir zaman uyumlu olmamıştır. Her şey ortada. İlk provokasyondan beri, kendi partisini kurmasının sadece ne zaman olacağı, olup olmayacağı değil, olduğu açık,” dedi.

Lombardiya bölgesinin başkanı olan üst düzey Lega yetkilisi Attilio Fontana, Vannacci’nin eylemlerinin Salvini için soru işaretleri yarattığını söyledi:

“Parti içinde farklılıklar varsa, bunun partiyi zenginleştirebileceğini düşünüyorum. Fakat yerel şubeler kurmak, parti dışında gösteriler düzenlemek, yeni bir logo ve web sitesi kaydetmek, bu bir anormallik… Bunlar Salvini’nin ele alacağı konular.”

Vannacci’nin kuracağı partinin başarılı olacağına dair bir garanti yok. Ulusal Gelecek partisinin öncüsü olarak görülen “Dünya Tersine” hareketinin üç lideri cuma günü istifa ederek, liderlik eksikliği ve “sürekli kaos” olduğunu belirten bir açıklama yaptı.

Ama partisi, Lega’ya göre nispeten küçük bir destek alsa bile siyasi manzarayı altüst edebilir. Meloni, özellikle sol partiler ona karşı birleşirse, gelecek yılki seçimler öncesinde olası ittifakların aritmetiğini yakından takip edecek.