Japonya, 400 milyon varillik küresel müdahaleyi desteklemek için 80 milyon varil petrol sözü verdi

Japonya’nın da aralarında bulunduğu 32 ülke, benzeri görülmemiş miktarda, 400 milyon varil stok petrolü piyasaya sürecek. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) çarşamba günü yaptığı açıklamaya göre bu adım, Ortadoğu’daki savaşın arzı tehdit etmesi ve piyasaları sarsması üzerine atıldı.

Ancak yatırımcılar bu hamleden ikna olmuş değil. Perşembe günü Asya piyasalarında işlem gören Brent petrolün varil fiyatı, bir gün önceki 90 dolar seviyesinden 100 doları aşarken, Tokyo borsasında Nikkei 225 endeksi sabah saatlerinde %1,54 değer kaybetti ve dolar karşısında yen, 160 seviyesini test etmeye başladı.

IEA İcra Direktörü Fatih Birol yaptığı açıklamada, “Karşı karşıya olduğumuz petrol piyasası zorlukları benzeri görülmemiş bir ölçekte. Bu nedenle IEA üyesi ülkelerin benzeri görülmemiş büyüklükte acil bir kolektif eylemle yanıt vermesinden büyük memnuniyet duyuyorum” dedi ve ekledi:

“Petrol piyasaları küreseldir, bu nedenle büyük çaplı arz kesintilerine verilecek yanıtın da küresel olması gerekir.”

Küresel ham petrol tüketiminin günlük 100 milyon varilin üzerinde olduğu tahmin ediliyor. IEA’nın duyurduğu 400 milyon varillik miktar, yaklaşık dört günlük talebe denk geliyor.

IEA’nın duyurusundan saatler önce, Başbakan Sanae Takaichi, Japonya’nın pazartesi günü itibarıyla rezervlerinden, 15 günlük talebe eşdeğer özel sektör rezervleri de dahil olmak üzere, 45 günlük iç talebe eşdeğer miktarda (tarihinin en büyük hacmi) petrol salımı yapacağını söyledi.

Takaichi, petrolün mümkün olan en kısa sürede yerel rafinerilere ulaştırılacağını söyledi.

Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı’na göre Japonya tahmini 80 milyon varil petrol salımı yapacak. Bir bakanlık yetkilisi, uygulama ayrıntılarının henüz belirlenmemiş olmasına rağmen, Japonya’nın duyurduğu salımı, koordineli müdahaleye yapacağı katkı olarak değerlendireceğini belirtti.

Japonya’nın stokladığı petrol, yaklaşık 254 günlük iç talebe eşdeğer durumda. Bunun 146 günlük kısmı ulusal rezervlerde, 101 günlük kısmı zorunlu özel stoklarda ve yedi günlük kısmı da petrol üreticisi ülkelerle yürütülen bir rezerv programı kapsamında bulunuyor.

IEA üyesi ülkelerin acil durum stoklarında toplam 1,8 milyar varil petrol bulunuyor. Bunun 1,2 milyar varili ulusal rezervlerde, 600 milyon varili ise zorunlu özel rezervlerde.

ABD, koordineli müdahaleye katkısı kapsamında, Stratejik Petrol Rezervi’nden yaklaşık 120 gün içinde 172 milyon varil petrol salımı yapacak. Güney Kore ise rezervlerinden 22,46 milyon varil petrol salacak.

IEA tarafından duyurulan koordineli salım, şimdiye kadarki altıncı ortak müdahale olacak. Japonya, daha önceki koordineli salımlara, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya müdahalesinden sonra IEA’nın talebi üzerine ulusal rezervlerine ilk kez başvurduğu durum hariç, çoğunlukla özel rezervlerdeki stokları kullanarak katıldı.

Başbakanlık Müsteşarı Minoru Kihara, perşembe günü IEA’nın kararına ilişkin yaptığı açıklamada, “Japonya bu kararı uluslararası piyasaların istikrara kavuşmasına katkıda bulunacak bir adım olarak görüyor. Bunu memnuniyetle karşılıyoruz ve küresel enerji piyasasındaki istikrarı desteklemeye de yardımcı olmayı umuyoruz” dedi.

Tokyo benzin fiyatları için sübvansiyonları devreye soktu

ABD ve İsrail güçlerinin 28 Şubat’ta İran’a düzenlediği ve İran’ın dini lideri olan Ayetullah Ali Hamaney’in öldürüldüğü büyük çaplı saldırının ardından petrol fiyatları dalgalı bir seyir izliyor.

Saldırılar bölge genelinde misilleme amaçlı saldırıları tetikledi ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini aksattı. Japonya’ya giden petrol sevkiyatlarının %70’inden fazlası bu dar geçitten geçiyor.

Takaichi çarşamba günü yaptığı açıklamada, ham petrol tankerlerinin boğazdan geçişinin fiilen imkansız hale gelmesi nedeniyle, bu ayın sonundan itibaren Japonya’nın ham petrol ithalatının önemli ölçüde azalmasının beklendiğini söyledi.

Başbakan, hükümetin ayrıca benzin fiyatlarını litre başına yaklaşık 170 yen ile etkin bir şekilde tavanlayacak sübvansiyonları yeniden yürürlüğe koyacağını belirtti. Motorin, akaryakıt ve gaz yağı fiyatlarını kontrol altına almak için de benzer adımlar atılacak.

Bu hafta başlarında yükselen petrol fiyatları, Brent tipi ham petrolün varil fiyatının geri çekilmeden önce neredeyse 120 dolara kadar çıkmasına neden oldu. Çarşamba günü fiyat yaklaşık 87,50 dolardan işlem görüyordu. Japonya’da ortalama benzin fiyatı pazartesi günü litre başına 161,8 yene yükselerek üç ay sonra ilk kez 160 yen sınırını aştı.