Japonya Merkez Bankası, faizleri 1995’ten bu yana ilk kez yüzde 1’e yükseltti

Japonya Merkez Bankası, gelecek yıldan itibaren aylık tahvil alımlarını azaltmayı durduracağını açıkladı.

Japonya Merkez Bankası (BoJ), kısa vadeli politika faizini “yaklaşık yüzde 1” seviyesine yükselterek, borçlanma maliyetini 31 yılın en yüksek düzeyine çıkardı. Ülke, kalıcı enflasyon ortamına uyum sağlamaya çalışıyor.

Piyasalarda büyük ölçüde beklenen 0,25 puanlık artış, Japonya’yı, analistlerin merkez bankasının yıllarca süren ultra düşük faizler ve deflasyon döneminin ardından para politikasını normalleştirme çabasında kritik bir eşik olarak gördüğü noktaya taşıdı.

BoJ’un politika faizi en son 1995’te yüzde 1 seviyesindeydi. O dönemde merkez bankası, 1980’lerin sonlarında Japon varlık balonunun patlamasının ardından borçlanma maliyetlerini düşürme sürecindeydi.

Karara eşlik eden açıklamada BoJ, ekonomik faaliyet, fiyatlar ve finansal koşullardaki gelişmelere bağlı olarak politika faizini ve parasal gevşemenin derecesini ayarlayarak normalleşme sürecini sürdürme niyetinde olduğunun sinyalini verdi.

BoJ ayrıca, Nisan 2027’den itibaren Japon devlet tahvillerine yönelik aylık alımlarındaki azaltımı durduracağını ve alım hızını ayda yaklaşık 2 trilyon yen seviyesinde sabitleyeceğini açıkladı. Bu adım da piyasa tarafından büyük ölçüde bekleniyordu.

Açıklamanın ardından yen, dolar karşısında yaklaşık 160,2 seviyesinde yatay seyretti.

BoJ, yüksek ham petrol fiyatlarının ekonomik faaliyet üzerinde baskı oluşturduğunu belirtirken, “ekonomide belirgin bir yavaşlama riskinin bir süre öncesine kıyasla azalmış göründüğünü” ifade etti.

Merkez bankası ayrıca, yüksek yakıt fiyatlarının fiyatlara yansıtılmasının nispeten hızlı ilerlediğini ve bunun işletmeler arası işlemlerden tüketici fiyatlarına yayılarak, temel tüketici enflasyonunu yüzde 2’lik hedefin üzerine taşıyabileceğini kaydetti.

Japonya’yı 2024’te negatif faizlerden çıkaran BoJ, 2025’te faizleri iki kez artırmıştı. Bankanın yaklaşık altı ayda bir kademeli sıkılaştırma yönünde bir modele oturması bekleniyordu. Bazı ekonomistler, 0,25 puanlık yeni bir artışın ekim ayı kadar erken bir tarihte gelebileceğini düşünüyor.

Bu haftaki faiz artırımı kararı, bankanın Para Politikası Kurulu’nda 7’ye karşı 1 oyla alındı. Kurul, Başkan Kazuo Ueda’nın geçen hafta hastaneye kaldırılması nedeniyle sekiz üyeyle toplandı.

Karara muhalefet eden üye Toichiro Asada, Orta Doğu’daki durumun Japonya açısından fiyatlara yönelik yukarı yönlü risklerden daha çok, üretim ve istihdama yönelik aşağı yönlü riskler yarattığını savundu.

Moody’s Analytics Japonya Başkanı Stefan Angrick, “Oy dağılımı ilginç ve kurulun artık biraz daha dengeli hale geldiğini gösteriyor; daha önce kurul belirgin biçimde şahin bir eğilime sahipti,” dedi.

Financial Times’a konuşan Angrick sözlerini şöyle sürdürdü: “Gerçek şu ki BoJ’un önünde iyi seçenekler yok. Yen’i güçlendirerek enflasyonist baskıyı azaltmak için faiz artırabilirler; ancak bu da ekonomiye zarar verir.”

Ueda, karaciğer rahatsızlığı nedeniyle tedavi görüyor ve toplantıya katılmadı, oy da kullanmadı. Temmuz ayındaki toplantıya dönmesi bekleniyor. Bu haftaki toplantıya BoJ Başkan Yardımcılarından Ryozo Himino başkanlık etti.

Öğleden sonraki basın toplantısına ise bankanın diğer başkan yardımcısı Shinichi Uchida liderlik edecek. Uchida’nın açıklamaları, BoJ’un İran savaşının ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerini nasıl değerlendirmeyi sürdüreceğine dair işaretler açısından yakından izlenecek.