Rusya

Japonya, Putin’den 1,5 trilyon yenlik Japan Tobacco varlıklarını geri istedi

Yayınlanma

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin’deki APEC Zirvesi’nde ilk kez yüz yüze görüştü. Takaichi, Rusya’nın kayyuma devrettiği 1,5 trilyon yen değerindeki Japan Tobacco varlıklarına ilişkin kararnamelerin iptalini ve gözaltındaki Japon gazetecinin serbest bırakılmasını talep etti.

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’den tütün şirketi Japan Tobacco’nun Rusya’daki varlıklarının kayyuma devredilmesi kararını iptal etmesini istedi.

Japonya’nın Mainichi Shimbun gazetesinin haberine göre iki lider, 18 Kasım’da Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi’ndeki akşam yemeğinin ardından yaklaşık yarım saat görüştü.

Japan Tobacco, Rusya’daki faaliyetlerinin varlık değerini yaklaşık 1,5 trilyon yen olarak hesaplıyor.

Putin ve Takaichi’nin bu görüşmesi, Rusya ve Japonya liderleri arasında neredeyse yedi yıl aradan sonra gerçekleşen ilk yüz yüze temas oldu.

İki lider ekonomik anlaşmazlıkları ve tutuklu gazeteciyi görüştü

Bloomberg’in aktardığına göre görüşme, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in ev sahipliğinde verilen resmi davetin ardından gerçekleşti ve yaklaşık 30 dakika sürdü.

Japonya Dışişleri Bakanlığı, Başbakan Takaichi’nin ikili ilişkilerdeki en hassas başlıklarda Tokyo’nun tutumunu Rus lidere ilettiğini doğruladı.

TV Asahi televizyonunun haberine göre görüşmede, casusluk şüphesiyle gözaltına alınan Hokkaido Shimbun gazetesi muhabirinin serbest bırakılması ve Japan Tobacco’nun Rusya’daki fabrikalarının kontrolünü fiilen kaybetmesi öne çıktı.

Mainichi Shimbun, Takaichi’nin Japan Tobacco varlıklarının Rus şirketinin kayyuma devredilmesini öngören başkanlık kararnamelerinin iptalini doğrudan talep ettiğini yazdı.

Japonya hükümeti bu talebini ilk kez 6 Kasım’da kamuoyuna açıklamıştı.

Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanı Ryosei Akazawa, o gün resmi protesto notası verdiklerini duyurmuş ve kararın derhal gözden geçirilmesini istemişti.

Putin’in kararnameleri şirketin yedi kuruluşunu kapsıyor

Anlaşmazlık, Vladimir Putin’in 5 ve 6 Kasım 2026 tarihlerinde imzaladığı iki kararnameyle başladı.

Putin, 817 sayılı ilk kararnameyle Japan Tobacco’nun dört üretim şirketindeki hisselerini kayyuma devretti.

Bu kararla St. Petersburg’daki Petro, Rostov-na-Donu’daki JTI Donskoy Tabak, Lipetsk bölgesindeki JTI Yelets ve Leningrad bölgesindeki Kres Neva fabrikaları kayyuma geçti.

Rus lider ertesi gün imzaladığı 832 sayılı kararnameyle uygulamayı JTI Rossiya, JTI İnnovatsionnıye Produktı ve Pereslavl-Tabak şirketlerine de genişletti.

Böylece Japan Tobacco’nun sigara üretimi, tütün işleme, dağıtım ve yönetim alanlarında faaliyet gösteren yedi Rus tüzel kişiliğinin tamamı kayyuma devredildi.

Yeni yönetici olarak Eylül 2026’da kurulan Moskova merkezli Promışlennıye Aktivı AŞ atandı.

Şirketin kuruculuğunu Sergey Dremov, genel müdürlüğünü ise Anton Pivovarov üstleniyor.

Rusya pazarı Japan Tobacco’nun karının dörtte birini sağlıyor

Kommersant gazetesinin haberine göre Promışlennıye Aktivı, Rusya’nın en büyük tütün üreticilerinden birinin yönetimini devraldı.

JTI, 2025 sonu itibarıyla Rusya tütün pazarının yaklaşık yüzde 36,9’unu elinde tutuyor ve Winston, Camel, LD, Sobranie, Mevius, Richmond ile çeşitli Rus markalarının üretimini yapıyor.

Japan Tobacco’nun 9 Kasım tarihli resmi açıklamasına göre Rusya operasyonlarının şerefiye dahil defter değeri, Eylül 2026 sonu itibarıyla yaklaşık 1,5 trilyon yen düzeyindeydi.

Bu tutarın yaklaşık 360 milyar yeni nakit ve banka mevduatlarından oluşurken, Rusya’daki faaliyetlerin yükümlülükleri yaklaşık 200 milyar yen olarak hesaplandı.

Şirketin 2026 tahminlerine göre Rusya pazarı, grubun toplam konsolide gelirinin yaklaşık yüzde 10’unu ve düzeltilmiş faaliyet karının yaklaşık yüzde 25’ini sağlayacaktı.

Japan Tobacco’nun en büyük hissedarının yüzde 37,55 payla Japonya Maliye Bakanlığı olması, anlaşmazlığa siyasi boyut da kazandırıyor.

Bloomberg daha önce, Rusya’daki varlıkların ana şirkete kar aktarmayı durdurması halinde Japonya’nın temettü gelirlerinde düşüş yaşayabileceğini bildirmişti.

Şirket ve kayyum üretimi sürdürmeyi planlıyor

Japan Tobacco, Rusya’daki faaliyetlerini tamamen sonlandırdığına dair açıklama yapmadı.

Şirket yönetimi 9 Kasım’daki duyurusunda tüm Rus birimlerinin kayyuma geçtiğini doğruladı ancak fabrikaların çalışmaya devam ettiğini belirtti.

Yönetim, kararın mali sonuçlar üzerindeki olası etkilerini incelediğini ve sonraki adımları değerlendirdiğini açıkladı.

Promışlennıye Aktivı Genel Müdürü Anton Pivovarov da RBK’ye yaptığı değerlendirmede üretimi koruyacaklarını, istihdamı sürdüreceklerini ve çalışanlar ile iş ortaklarına karşı yükümlülüklerini yerine getireceklerini söyledi.

Pivovarov, “Görevimiz, başkanlık kararnamelerine ve yürürlükteki mevzuata tam uyum içinde işletmelerin istikrarlı çalışmasını sağlamak” dedi.

Yeni yönetimin faaliyetlerini Rusya’nın ekonomik güvenliği ve teknolojik dayanıklılığıyla ilişkilendiren Pivovarov, Putin’in kararının siyasi gerekçeleri hakkında yorum yapmaktan kaçındı.

Rusya, kayyum mekanizmasını Nisan 2023’te “dost olmayan” olarak tanımladığı ülkelerin adımlarına yanıt olarak yürürlüğe koymuş ve sonrasında farklı ülkelerden yabancı şirketlerin varlıklarını bu uygulamaya dahil etmişti.

Moskova ile Tokyo arasındaki ilişkiler son aylarda kötüleşti

Anlaşmazlık, Moskova ile Tokyo arasındaki ilişkilerin genel olarak kötüleştiği süreçte ortaya çıktı.

Vladimir Putin, Ağustos 2026’da Rusya kontrolündeki ancak Japonya’nın kuzey topraklarının parçası saydığı İturup Adası’nı ziyaret etmiş, Tokyo bu ziyareti resmen protesto etmişti.

Rus kolluk kuvvetleri Ekim ayında Hokkaido Shimbun muhabiri Yuki Imai’yi casusluk şüphesiyle gözaltına aldı.

Suçlamaları reddeden Tokyo, gazetecinin serbest bırakılmasını talep ediyor ve Takaichi bu konuyu Shenzhen’deki görüşmede Putin’e iletti.

Japonya Savunma Bakanlığı da 17 Kasım’da iki Rus askeri uçağının Fukuoka vilayeti açıklarında Japon hava sahasını ihlal ettiği şüphesiyle öz savunma kuvvetlerine bağlı savaş uçaklarının havalandığını duyurdu.

Rusya ve Japonya liderleri daha önce son olarak Eylül 2019’da, dönemin Japonya Başbakanı Şinzo Abe ile Putin’in Vladivostok’taki buluşmasında yüz yüze görüşmüştü.

2022 sonrasında iki ülke arasındaki en üst düzey resmi temaslar neredeyse tamamen durmuş, Moskova Tokyo’nun politikalarını gerekçe göstererek barış anlaşması ve toprak sorunu müzakerelerini askıya almıştı.

Shenzhen’deki yarım saatlik görüşmenin ardından taraflar farklı düzeylerde temasları sürdürme konusunda anlaştı.

Putin’in Japan Tobacco kararnamelerini iptal etmeyi veya gözaltındaki gazeteciyi serbest bırakmayı kabul ettiğine dair bilgi paylaşılmadı.

Japonya Kabine Başsekreteri Minoru Kihara, 19 Kasım’da görüşmeyi doğruladı ve Tokyo’nun ulusal çıkarlarına göre hareket etmeyi sürdüreceğini vurguladı.

Çok Okunanlar

Mobil sürümden çık