Japonya, silah satışını artırmak için ihracat kurallarını gevşetiyor

ABD’nin İran savaşına odaklanmasının ardından Japonya’nın silah ihracat kurallarını gevşetme kararı Varşova’dan Manila’ya kadar geniş bir ilgi uyandırdı.

Reuters’ın haberine göre iktidar partisi, ülkenin askeri sanayi tabanını canlandırmaya çalışan Başbakan Sanae Takaichi’nin talebiyle bu hafta değişiklikleri onayladı.

Üç Japon hükümet yetkilisi Reuters’a, hükümetin bu ay içinde yeni kuralları resmen kabul edeceğini söyledi.

II. Dünya Savaşından bu yana küresel silah pazarlarından büyük ölçüde uzak durmasına rağmen Japonya, denizaltılar ve savaş uçakları gibi gelişmiş sistemleri üretebilen büyük bir savunma sanayisini ayakta tutacak kadar kendi ordusuna harcama yapıyor.

Japonya’nın savunma bütçesi bu yıl 60 milyar dolar.

Reuters’ın Tokyo’daki Japon yetkililer ve yabancı diplomatlarla yaptığı röportajlara göre, potansiyel yeni müşteriler arasında, bölgesel güvenlik sorunları nedeniyle modernizasyon sürecinden geçen Polonya ordusu ve Filipinler donanması bulunuyor.

Savunma sanayi şirketleri Toshiba ve Mitsubishi Electric, talebi karşılamak için personel alımı yapıyor ve kapasitelerini artırıyor.

İki Japon yetkiliye göre, Takaichi hükümetinin onaylaması muhtemel ilk anlaşmalardan biri, Güney Çin Denizinde Pekin ile ihtilaf halindeki Filipinler’e kullanılmış fırkateynlerin ihracatı olacak.

Yetkililer, bunun ardından füze savunma sistemlerinin gelebileceğini belirtti.

Polonya’nın Japonya Büyükelçiliğinde misyon başkan yardımcısı olan Mariusz Boguszewski, Varşova ve Tokyo’nun, insansız hava araçlarına karşı savunma ve elektronik savaş sistemleri gibi alanlarda işbirliği yaparak birbirlerinin silah cephaneliklerindeki eksiklikleri gidermeye yardımcı olabileceğini söyledi.

Boguszewski, “Japonya’nın katılımıyla aşabileceğimiz bazı darboğazlar var,” diye ekledi, fakat belirli anlaşmaların ayrıntılarını vermedi.

Avrupa’nın en büyük özel savunma şirketlerinden biri olan Polonya’nın WB Group şirketi, geçen yıl Japon uçak üreticisi ShinMaywa ile geçici bir insansız hava aracı anlaşması imzaladı.

Diğer üç Avrupalı diplomat, Japonya’nın bu tavizinin, çatışmalar nedeniyle gerginleşen ABD silah üretimine olan ağır bağımlılıklarını azaltma şansı sunduğunu söyledi.

Hassas konuları tartışmak için isimsiz kalmak isteyen diplomatlara göre, NATO’dan ayrılma ve Grönland’ı işgal etme tehditleri gibi Trump’ın öngörülemezliği de çeşitlendirme çabalarını artırdı.

Mitsubishi Electric’in savunma biriminde kıdemli başkan yardımcısı Masahiko Arai, “Her yerden teklifler geliyor,” dedi.

Şirket, savunma ihracatını kolaylaştırmak için Londra ve Singapur’da personel sayısını artırıyor.

Takaichi’nin ofisi bu haberle ilgili spesifik soruları yanıtlamayı reddetti ve bunun yerine Reuters’ı, Japonya’nın savunma üretimini desteklemek ve müttefiklerin yeteneklerini güçlendirmek için kontrolleri gözden geçirdiğini söylediği 20 Şubat tarihli konuşmasına yönlendirdi.

Tokyo’nun ihracat reformu, müttefiklerin kolektif savunma çabalarına daha fazla katkıda bulunmasını isteyen Trump’ınki de dahil olmak üzere ardışık ABD yönetimleri tarafından daha önce teşvik edilmişti.

Beyaz Saray sözcüsü Anna Kelly, Japonya’nın politika değişiklikleriyle ilgili sorulara yanıt vermedi, fakat iki ülkenin Trump ve Takaichi yönetiminde her zamankinden daha yakın olduğunu söyledi.

Çin Dışişleri Bakanlığı, Japon fırkateynlerinin Filipinler’e gönderilme olasılığıyla ilgili sorulara yanıt vermedi.

Bakanlık sözcüsü Mao Ning, nisan ayında gazetecilere yaptığı açıklamada, Pekin’in Tokyo’nun silah ihracat politikasındaki değişikliklerden endişe duyduğunu ve “askeri ve güvenlik alanlarında ihtiyatlı davranması” gerektiğini söyledi.

Japonya’nın kuralları gevşetmeye yönelik ilk adımları, on yıldan fazla bir süre önce, Takaichi’nin akıl hocası olan merhum başbakan Shinzo Abe’nin, Çin’in artan askeri gücüne karşı koymaya yardımcı olacak müttefiklerle ortak silah geliştirmeyi teşvik etmek amacıyla ihracata yönelik neredeyse tam bir yasağı hafifletmesiyle başladı.

Fakat “ölümcül teçhizat” dahil birçok kısıtlamanın devam etmesi nedeniyle bu girişim büyük ölçüde durdu. Şirketler yurtdışı savunma satışlarından uzak durmaya devam etti.

Seçimlerdeki büyük zaferden cesaret alan ve daha radikal değişikliklere karşı çıkan uzun süredir koalisyon ortağından kurtulan Takaichi, son gevşemenin silah üreticilerini Japonya’nın büyük bir askeri güçlenmeye ihtiyaç duyduğu üretim kapasitesini artırmaya teşvik edeceğini umuyor.