Jay Clayton, Senatodan ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü görevine onay aldı

ABD Senatosu, eski Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu Başkanı Jay Clayton’ın Ulusal İstihbarat Direktörlüğü (DNI) görevini 51’e 47 oy oranıyla onayladı. Parti çizgisinde gerçekleşen oylama, ülkenin mahkeme kararı olmaksızın yürüttüğü istihbarat yetkilerinin yenilenmesine dair durma noktasına gelen tartışmaları yeniden hareketlendirebilir. Clayton, ABD’nin 18 istihbarat teşkilatı arasındaki koordinasyonu yürütme ve başkana günlük istihbarat özetini sunma sorumluluğunu üstlenecek.

ABD Senatosu salı günü yapılan oylamada Jay Clayton’ın Ulusal İstihbarat Direktörü (DNI) olarak görev yapmasını onayladı. Oylama, partilerin oy çizgisine göre 51 kabul oyuna karşılık 47 ret oyuyla sonuçlandı.

Kararın, ABD’nin mahkeme kararı olmaksızın yürüttüğü istihbarat yetkilerinin süresinin uzatılmasına dair durma noktasına gelen mücadeleyi yeniden canlandırması bekleniyor.

Halihazırda ABD federal savcısı olan ve ilk Trump yönetimi döneminde Sermaye Piyasası Kurulu (SEC) Başkanlığı görevini yürüten Clayton, Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Makamını (ODNI) daha önce yöneten diğer isimler gibi geniş bir dış politika ve istihbarat geçmişine sahip değil.

Buna karşın Clayton, bir aydan biraz fazla bir sürede beş farklı işten çıkarma dalgası yürütmekle övünen Vekaleten Ulusal İstihbarat Direktörü Bill Pulte’ye kıyasla hem Cumhuriyetçiler hem de Demokratlar tarafından daha iyi bir tercih olarak görüldü ve her iki partiden de takdir topladı.

Clayton, Ulusal İstihbarat Direktörü sıfatıyla ülkedeki 18 istihbarat kurumu arasındaki koordinasyonu sevk ve idare edecek, ayrıca ABD Başkanı için günlük istihbarat raporunu hazırlayacak.

Ancak Clayton, ODNI yönetimine President Trump’ın 2020 seçimlerine ilişkin daha fazla gizli istihbarat belgesinin kamuoyuna açıklanması yönündeki baskısının sürdüğü bir dönemde geliyor. Bu durum Demokrat cephede endişe yaratıyor.

Bu ayın başlarında düzenlenen Senato onay oturumu sırasında Demokrat üyeler Clayton’a 2020 seçimlerine ilişkin sorular yöneltti. Aday Clayton, komisyona “Seçim sonuçlarını reddeden biri değilim” yanıtını verdi.

Clayton, önceki Başkan Joe Biden’ın kazanan olarak “tescil edildiğini” birkaç kez dile getirdi. Kongre’deki birçok Demokrat üye, bu ifadenin eski başkanın seçimi kazandığı gerçeğinden kaçınmak anlamına geldiğini değerlendiriyor.

Demokrat Senatör Adam Schiff, salı günü yaptığı yazılı açıklamada Clayton’ın ulusal güvenlik tecrübesinin bulunmamasının ve seçimlere dair verdiği yanıtların bu görev için yetersiz olduğunu belirtti.

Schiff açıklamasında, “DNI makamı 11 Eylül saldırılarının ardından Kongre tarafından oluşturulduğunda yasa bu pozisyon için net bir şart koymuştu: DNI ‘kapsamlı ulusal güvenlik uzmanlığına sahip olmalıdır.’ Jay Clayton bu temel yasal kriteri karşılayamıyor” ifadelerini kullandı.

Schiff değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

“Jay Clayton yalnızca İstihbarat Topluluğuna liderlik edecek uzmanlıktan yoksun olmakla kalmıyor, aynı zamanda her istihbarat profesyoneli için elzem olan güce karşı hakikati söyleme iradesini de gösteremiyor. 2020 seçimini kimin kazandığı konusunda Kongre’ye dürüst bir yanıt veremeyen Clayton’ın istihbarat kurumlarımızın siyasallaşmasını önleyeceğine veya Başkomutan’ın tercih ettiği yanlış bir anlatıyla çelişse dahi Başkana nesnel analiz sunacağına nasıl güvenebiliriz?”

Senatodaki Cumhuriyetçiler ise bu görüşe katılmayarak oylamada tam kadro Clayton lehine oy kullandı.

Senato Çoğunluk Lideri Cumhuriyetçi John Thune, Clayton’ın adaylığını öne taşımak amacıyla pazartesi günü yapılan usul oylaması öncesinde Senato genel kurulunda konuştu. Thune, “Tehdit ortamının yoğunlaştığı bir dönemde, bu rolde rüştünü ispatlamış bir liderin bulunması son derece önemlidir” dedi.

Thune, Senato İstihbarat Komisyonu’nun kıdemli Demokrat üyesi Mark Warner dahil olmak üzere bazı Demokratların Clayton’ın geçmişteki kamu hizmetini takdir ettiğini hatırlattı.

Demokratların Clayton’a destek vermemesine tepki gösteren Thune, partinin Dış İstihbarat Gözetim Yasası’nın (FISA) 702. Maddesi’ni yeniden yetkilendirmeyi reddetmesinin arkasında Pulte’ye duyulan tepkinin yer aldığını kaydetti.

Hükümetin yurt dışındaki yabancı uyruklu kişileri izlemesine olanak tanıyan söz konusu yasal düzenleme, süresinin dolduğu 12 Haziran tarihinden bu yana askıda bulunuyor.

Thune konuşmasında, “Kısa süre içinde görevinin başında kalıcı bir ulusal istihbarat direktörümüz olacak. Bu durumun, meslektaşlarımı Dış İstihbarat Gözetim Yasası’nın yeniden yetkilendirilmesini engellemekten vazgeçireceğini umuyorum” ifadelerini kullandı.

Clayton, Trump’a Katar tarafından hediye edilen yeni uçağın güvenliğine ilişkin endişeleri konu alan bir haberin ardından New York Times muhabirlerine mahkeme çağrısı çıkartan savcılık ofisini yönetmesi nedeniyle de eleştirilerin hedefi oldu.

ABD Adalet Bakanlığı, bir yargıcın hükümetin yaklaşımını neredeyse her açıdan sorgulaması ve savcılara çağrıları geri çekebileceklerini, aksi takdirde bunları iptal edeceğini söylemesi üzerine geçen hafta mahkeme çağrılarını geri çekmeyi kabul etti.

Aralarında 400 üyesi bulunan The Steady State grubunun da yer aldığı çok sayıda eski istihbarat yetkilisi Clayton hakkında görüş bildirdi. Örgüt, oylama öncesinde yayımladığı mektupta “güçlü ve kesin karşıtlığını” dile getirdi.

Kuruluşun lideri Steven A. Cash mektupta, “Tarih boyunca demokratik hükümetler; istihbarat servisleri, kolluk kuvvetleri ve iç güvenlik teşkilatları devlete hizmet etmeyi bırakıp kişisel sadakat ile siyasi gücün araçları haline geldiğinde başarısızlığa uğramıştır. Jay Clayton’ın Ulusal İstihbarat Direktörlüğüne aday gösterilmesi tam olarak bu tehlikeyi taşımaktadır ve muhalefetimizin temel sebebidir” diye yazdı.

Grup, DNI’ın yalnızca bir koordinatör olmadığını, aynı zamanda başkanın günlük raporunun hazırlanmasında kritik bir rol oynadığını vurguladı.

Makamı “gizlilik ile hesap verebilirliğin kesişim noktası” olarak tanımlayan grup, Clayton’ın gazetecilere mahkeme çağrısı çıkarmaya istekli savcılara liderlik etmiş olmasının, yetkilerini nasıl kullanacağı konusunda soru işaretleri yarattığını kaydetti.

Cash mektubunu, “Tüm bu olgular birlikte değerlendirildiğinde, tamamlanmamış bir sicilden daha fazlasını ortaya koyuyor. Anayasaya hizmet etmek ile bizzat Başkana hizmet etmek arasına net bir çizgi çekme fırsatlarını defalarca geri çevirmiş bir adayı gösteriyor” ifadeleriyle tamamladı.