Diplomasi
Karadeniz’de Kazak petrolünü bekleyen iki tankere İHA saldırısı
Karadeniz’de, Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (CPC) terminali açıklarında yükleme sırası bekleyen iki petrol tankeri, Ukrayna’ya ait olduğu belirtilen insansız hava araçlarının saldırısına uğradı. Kazakistan petrolünü dünya pazarlarına taşıyan stratejik hattaki sevkiyatlar, kış şartları ve artan güvenlik riskleri nedeniyle yarı yarıya düştü.
Bloomberg ve RIA Novosti’nin kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, Karadeniz’deki Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (CPC) terminali açıklarında Delta Harmony ve Matilda isimli iki petrol tankeri insansız hava araçlarının (İHA) hedefi oldu.
Kazak petrolünü yüklemek üzere bölgede bulunan gemilerin, saldırı tehdidi üzerine terminalden uzaklaşarak açıkta bekledikleri sırada vurulduğu öğrenildi.
KazMunayGaz doğruladı: Mürettebat güvende
RIA Novosti, Ukrayna menşeli İHA’ların gerçekleştirdiği saldırı sonucunda gemilerin yükleme ekipmanlarında hasar oluştuğunu, ancak tankerlerin yüzebilir durumda olduğunu bildirdi.
Gemilerin Tengizchevroil (TCO) ve Karaçağanak Petroleum Operating (KPO) konsorsiyumları tarafından kiralandığı belirtildi.
KazMunayGaz ise Kazak şirketi tarafından kiralanan Matilda tankerinin CPC tesisleri yakınında saldırıya maruz kaldığını resmen doğruladı. Şirket açıklamasında, gemide bir patlama meydana geldiği ancak yangın çıkmadığı ve mürettebatın sağlık durumunun iyi olduğu ifade edildi.
İlk incelemelere göre gemide ciddi bir yapısal hasar bulunmuyor ve tanker seyre elverişliliğini koruyor. Matilda’nın yükleme işlemi 18 Ocak için planlanmıştı.
İhracat yarı yarıya düştü
Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu, Hazar bölgesinden dünya pazarlarına petrol akışını sağlayan en kritik enerji koridorlarından biri konumunda.
Batı Kazakistan’daki petrol sahalarını Novorossiysk’teki deniz terminaline bağlayan boru hattı, 1500 kilometreyi aşan bir uzunluğa sahip.
Bloomberg, halihazırda sert kış koşulları ve Kasım 2025’teki önceki İHA saldırısı nedeniyle aksayan sevkiyatların, bu son olayla birlikte daha da sekteye uğrayabileceğine dikkat çekti.
Verilere göre, 2025 yılında terminal üzerinden günlük 1,7 milyon varil petrol ihraç edilirken, Ocak 2026 itibarıyla bu rakam neredeyse yarı yarıya azalarak günlük 800 ila 900 bin varile geriledi.
Astana: Enerji güvenliğine doğrudan tehdit
CPC’nin Novorossiysk yakınlarındaki deniz terminali, Kasım 2025’te de bir dizi İHA saldırısına sahne olmuştu.
Saldırılarda şamandıra istasyonlarından biri hasar görmüş ve petrol sevkiyatı bir süre tek hat üzerinden yürütülmek zorunda kalınmıştı.
Kremlin, uluslararası ortaklığa sahip bu stratejik tesise yönelik eylemi “kabul edilemez” olarak nitelendirmişti.
Kazakistan Enerji Bakanlığı, “tamamen sivil nitelikteki kritik altyapı tesislerine” yönelik saldırıların küresel enerji güvenliği için doğrudan risk oluşturduğunu vurgulamıştı.
Kazakistan Dışişleri Bakanlığı ise Kiev’e protesto notası vererek, bu durumun Astana ile Kiev arasındaki ikili ilişkilere zarar verdiğini belirtmişti.
Kiev sorumluluğu üstlenmişti
Ukrayna, 1 Aralık’ta yaptığı açıklamayla saldırıların sorumluluğunu üstlenmiş ve eylemlerin “meşru müdafaa” kapsamında gerçekleştirildiğini savunmuştu.
Ukrayna’nın Astana Büyükelçisi Viktor Mayko, Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışma sona erdiğinde CPC’ye yönelik saldırıların da kesin olarak biteceğini ifade etmişti.
Öte yandan Kazakistan Başsavcılığı, Ukrayna ordusunun CPC altyapısına yönelik saldırılarını sosyal medyada öven paylaşımlar hakkında ocak ayında soruşturma başlattı. Soruşturma, “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçlaması kapsamında yürütülüyor.