Katar’dan uyarı: İran’la savaşın devamı, dünya ekonomilerini çökertebilir

Katar Enerji Bakanı Saad el-Kaabi, bölgedeki çatışmaların devam etmesi halinde dünya ekonomisinde ciddi bir daralma yaşanabileceği uyarısında bulundu. Mücbir sebep ilan ederek sevkiyatları durduran Katar, lojistik operasyonların normalleşmesinin haftalar süreceğini öngörüyor.

Katar Enerji Bakanı Saad el-Kaabi, Financial Times’a yaptığı açıklamada Batı Asya’daki çatışmaların dünya ekonomilerini ciddi bir riske sürükleyebileceğini belirtti.

Kaabi, bölgede tüm tarafların henüz mücbir sebep ilan etmediğini ancak QatarEnergy’nin bu adımı attığını ifade etti.

Körfez’deki diğer ihracatçıların da çatışmaların uzaması durumunda benzer bir karar alabileceğine dikkat çeken Kaabi, durumun birkaç gün daha devam etmesi halinde bölgedeki her ihracatçının mücbir sebep ilan etmesini beklediğini kaydetti.

Ras Laffan tesislerinde operasyonlar durduruldu

İran’ın Ras Laffan tesisine yönelik insansız hava aracı saldırısının ardından Katar’ın sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) operasyonlarının merkezi olan tesiste faaliyetlerin aksadığını belirten Kaabi, çatışmalar hemen sona erse dahi Katar’ın normal sevkiyat döngüsüne dönmesinin haftalar hatta aylar süreceğini ifade etti.

Dünyanın en büyük ikinci LNG üreticisi olan Katar, saldırı sonrası bu hafta mücbir sebep ilan etmek durumunda kaldı.

QatarEnergy’nin CEO’su da olan Kaabi, şirketin bu kararı almaktan başka seçeneği olmadığını vurguladı.

Bakan, “Askeri birimlerden tesislere yönelik yakın bir tehdit olduğu bilgisi ulaştı. Operasyonları güvenli şekilde durdurduk ve 24 saat içinde yaklaşık 9 bin personeli tahliye ettik. Personelimiz tehlikedeyken ve askeri bir bölgede saldırı altındayken onları riske sokamayız. Bu nedenle mücbir sebep ilan ettik” açıklamasında bulundu.

Üretim için çatışmaların durması şart

Kaabi, üretimin yalnızca çatışmalar tamamen sona erdiğinde yeniden başlayabileceğini belirtti. Bakan, bu konuda ordudan çatışmaların tamamen durduğuna ve tesislerin saldırı riski taşımadığına dair teyit beklediklerini ifade etti.

Bu durum, Katar’ın 30 milyar dolar değerindeki Kuzey Sahası genişleme projesini de etkileyecek. Üretim kapasitesini 2027 yılına kadar yıllık 77 milyon tondan 126 milyon tona çıkarmayı hedefleyen ve üçüncü çeyrekte ilk üretimin başlaması planlanan projenin takviminde gecikme yaşanması öngörülüyor.

Petrol fiyatlarında 150 dolar beklentisi

Çatışmaların uzaması halinde enerji fiyatlarındaki yükselişin kaçınılmaz olduğunu belirten Kaabi, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin sağlanamaması durumunda petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara ulaşabileceği uyarısında bulundu.

Dünya petrol ve doğalgazının yüzde 20’sinin geçtiği boğazdaki gemi trafiği, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının ardından fiilen durdu. En az 10 geminin saldırıya uğradığı, sigorta maliyetlerinin arttığı ve gemi sahiplerinin personeli riske atmak istemediği bildirildi.

Kaabi, 24 mil genişliğindeki boğazın İran kıyılarına çok yakın olması nedeniyle güvenli geçişin sağlanamadığını belirtti. Bakan, “Mevcut saldırı şekline bakıldığında gemileri boğaza sokmak çok tehlikeli. İran askeri gemileri hedef alıyor ve gemi sahipleri kendilerini doğrudan hedef olarak görüyor” dedi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD donanması refakati ve ek sigorta teklifinin, güvenli geçişi başlatmak için yeterli olmadığını ifade etti.

Küresel ekonomide zincirleme etki uyarısı

Enerji ihracatındaki kesintinin sadece enerji piyasalarını değil, küresel ekonomiyi de etkileyeceğini söyleyen Kaabi, “Çatışmalar birkaç hafta daha sürerse dünya genelinde ekonomik büyüme daralacak.

Enerji fiyatları yükselecek, bazı ürünlerde kıtlık yaşanacak ve tedarik sağlayamayan fabrikalar nedeniyle zincirleme bir reaksiyon oluşacak” uyarısında bulundu.

Enerjiye ek olarak Körfez ile dünya arasındaki ticaretin de durma noktasına gelebileceğini belirten Kaabi, bunun hem Körfez ekonomileri hem de bölgeyle ticaret yapan ülkeler üzerinde ciddi etkiler yaratacağını vurguladı. Bölge, dünya petrokimya üretimi ve gübre hammaddelerinin önemli bir kısmını sağlıyor.

Lojistik zorluklar devam edecek

Katar’ın deniz üzerindeki enerji tesislerinde bir hasar bulunmadığını ancak kara tesislerindeki durumun değerlendirildiğini söyleyen Kaabi, onarım sürecinin ne kadar süreceğinin henüz net olmadığını ifade etti.

Bakan, üretim yeniden başlasa bile lojistik açıdan zorlukların devam edeceğini belirtti. Katar’ın 128 tankerlik filosundan şu anda yalnızca altı ya da yedisinin hazır durumda olduğunu aktaran Kaabi, her geminin yüklenmesinin bir ya da iki gün sürdüğünü ve kapasitenin sınırlı olduğunu vurguladı.