Bizi Takip Edin

Ortadoğu

Körfez monarşilerinin hava kuvvetlerinde İsrail imzası

Yayınlanma

İsrail ile resmi diplomatik ilişkisi bulunmayan Katar ve Suudi Arabistan’ın, hava kuvvetleri için yüz milyonlarca dolarlık İsrail yapımı gelişmiş savunma sistemi satın aldığı bildirildi. Haaretz gazetesinin çeşitli belge ve fotoğraflara dayandırdığı haberde, Katar kraliyet ailesine ait uçakların da İsrail üretimi füze savunma sistemleriyle korunduğu aktarıldı.

İsrail ile resmi diplomatik ilişkisi bulunmayan Katar ve Suudi Arabistan’ın, askeri hava kuvvetleri için yüz milyonlarca dolarlık İsrail yapımı gelişmiş savunma teknolojileri satın aldığı belirtildi. Haaretz gazetesinin belgeler ve fotoğraflara dayandırdığı haberinde, Katar kraliyet ailesine ait uçakların da İsrail üretimi füze savunma sistemleriyle korunduğu ifade edildi.

Habere göre İsrail; Katar ve Suudi Arabistan’a, Katar kraliyet ailesinin korunmasına yönelik gelişmiş füze savunma mekanizmalarının yanı sıra modern savaş uçakları için kritik bileşenleri de içeren ileri teknoloji askeri ekipman satışı gerçekleştirdi. Ülkenin önde gelen savunma sanayisi şirketleri Elbit Systems ve Israel Aerospace Industries (IAI) firmalarının, Suudi Arabistan ve Katar’a yüz milyonlarca şekel değerinde füze savunma sistemi ile gelişmiş F-15 savaş uçakları için özel askeri kasklar tedarik ettiği bildirildi.

Söz konusu askeri ticaretin, her iki Körfez monarşisinin de Tel Aviv ile ilişkileri normalleştiren İbrahim Anlaşmaları’na katılmaktan kaçınmasına ve İsrail ile hiçbir resmi diplomatik bağ kurmamış olmasına rağmen gizlilikle yürütüldüğü kaydedildi.

Katar Emirinin uçağındaki İsrail teknolojisi

Haaretz gazetesinin aktardığı ayrıntılara göre, Katar Emiri Temim bin Hamed es-Sani geçen yıl İran’a resmi ziyarette bulunduğunda, özel jeti İsrail merkezli Elbit Systems tarafından geliştirilen bir hava savunma sistemiyle korunuyordu. Katar Emirinin Mart 2024 tarihinde Cezayir’e iniş yaptığı sırada çekilen fotoğraflarda da uçağın gövde altına yerleştirilmiş olan Elbit savunma sisteminin yer aldığı görüldü.

Katar kraliyet filosunda, iki adet Boeing 747 ve bir adet Airbus A340-500 dahil olmak üzere toplam 11 uçak yer alıyor. Bu uçakların tamamının, Elbit’in İsrail’de “Magen Rakia” (Gök Kalkanı) adıyla bilinen ticari C-MUSIC sistemiyle donatıldığı aktarıldı.

C-MUSIC sisteminin, uçağa yönelecek ısı güdümlü bir karadan havaya füzenin fırlatıldığını anında tespit ettiği ve füzenin uçağa kilitlenmesini engelleyen özel bir kızılötesi ışın yaydığı belirtiliyor. Bu sistemin, özellikle omuzdan atılan füzelere (MANPADS) karşı koruma sağladığı biliniyor.

Katar ile yapılan bu hava savunma anlaşmasının net maliyeti tam olarak açıklanmadı. Ancak Avrupa ülkeleri ve NATO ile geçmişte yapılan benzer sözleşmeler referans alındığında, bu sevkiyatın toplam bedelinin 200 milyon doları aştığı tahmin ediliyor.

F-15 savaş uçaklarında İsrail üretimi parçalar

Elbit ve diğer İsrailli savunma firmalarının, sadece kraliyet ailesini korumakla kalmayıp aynı zamanda Katar’ın ABD’den satın aldığı F-15 savaş uçaklarının kritik parçalarını da ürettiği kaydedildi.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ile havacılık şirketi Boeing arasında imzalanan sözleşmelerin, İsrailli şirketlere Katar F-15 uçakları için gelişmiş parça ve alt sistemler sağlamak üzere 150 milyon ila 250 milyon dolar arasında değişen taşeronluk ihaleleri verildiğini gösterdiği aktarıldı. Bu ihaleleri alan şirketler arasında Elbit’in ABD iştiraki Elbit America, Cyclone firması ve küresel savunma şirketi RTX ile ortak girişim olan Collins Elbit Vision Systems yer alıyor.

İsrailli silah üreticilerinin Doha yönetimine tedarik ettiği ürünlerin başında, uçuş ve hedef verilerini doğrudan pilotun gözünün önündeki kask siperliğine yansıtan gelişmiş JHMCS kask sistemleri geliyor. Elbit firmasının ayrıca Katar F-15 pilotları için AN/AVS-9 gece görüş gözlükleri de sağladığı bildirildi.

Katar’ın F-15 modernizasyon programı kapsamında ekipman tedarik eden diğer İsrail merkezli şirketler arasında Israel Aerospace Industries, TAT Technologies ve Beth-El Industries firmalarının da yer aldığı belirtildi.

Benzer sistemler Suudi Arabistan’a da gönderildi

ABD Dışişleri Bakanlığı belgeleri ve askeri arşiv fotoğrafları, benzer bir sevkiyatın Suudi Arabistan’a da yapıldığını gösteriyor.

Belgelere göre Riyad yönetimi, kendi hava kuvvetleri envanterindeki F-15 savaş uçaklarında kullanılmak üzere İsrailli firmalar tarafından üretilen 462 adet gelişmiş JHMCS muharebe kaskı ve yine aynı sayıda AN/AVS-9 gece görüş gözlüğü teslim aldı.

Ortadoğu

Suudi Arabistan varlık fonunun ABD hisse senedi yatırımlarının %80’i SpaceX’te

Yayınlanma

Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu’nun (PIF), üçüncü çeyrek sonu itibarıyla raporlanabilir ABD hisse senedi portföyünün yaklaşık yüzde 80’ini SpaceX’e yoğunlaştırdığı ortaya çıktı.

Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) sunduğu en son beyannameye göre, PIF’in raporlanabilir ABD hisse senedi portföyünün 30 Eylül itibarıyla 28,99 milyar dolar olduğu ve bu rakamın ikinci çeyrek sonuna kıyasla yüzde 23,5 azaldığı belirtildi.

Bu bildirim, PIF’in yatırımlarını “Vizyon”, “Stratejik” ve “Finansal” olmak üzere üç portföye ayıran 2026-2030 stratejisini uygulamaya koyduğu bir dönemde geldi.

Finansal Portföy, fonun küresel piyasalardaki doğrudan ve dolaylı yatırımlarını denetler ve getirileri en üst düzeye çıkarmak ile daha çeşitlendirilmiş ve dayanıklı bir portföy oluşturmakla görevli.

PIF, 23,25 milyar dolar değerinde SpaceX A Sınıfı adi hisse senedine sahipti; bu, 154,15 milyon hisseye ve bildirilen ABD hisse senedi portföyünün yaklaşık yüzde 80,2’sine tekabül ediyor.

Fonun bildirilen geri kalan ABD hisse senedi pozisyonları ise oldukça daha küçük.

Uber Technologies, 4,99 milyar dolar veya 72,84 milyon hisse ile ikinci en büyük yatırımdı.

Lucid Group, 177,09 milyon hisseyi kapsayan 720,75 milyon dolarlık bir paya sahipken, Claritev Corporation ise 27,12 milyon dolarlık bir paya, yani 1,28 milyon hisseye sahipti.

PIF’in daha önce bildirilen Electronic Arts pozisyonu, şirketin Suudi fonu ve diğer yatırımcıların dahil olduğu bir satın alma işlemiyle özel sektöre geçmesinin ardından üçüncü çeyrek raporunda yer almadı.

SpaceX, hisse başına 135 dolar fiyatla gerçekleştirilen ve şirketin değerini başlangıçta yaklaşık 1,77 trilyon dolar olarak belirleyen halka arzın ardından 12 Haziran’da Nasdaq’ta işlem görmeye başlamıştı.

Şirketin SEC’e sunduğu rapora göre, halka arz sonunda 85,7 milyar dolarlık net gelir elde edildi.

SpaceX, elde edilen gelirlerin yapay zeka hesaplama kapasitesi, fırlatma altyapısı ve araçlarına yapılacak yatırımlar ile uydu ağlarının genişletilmesi dahil olmak üzere büyüme stratejisini destekleyeceğini belirtti.

Ayrı bir gelişme olarak, Ekim ayında yayınlanan Treasury International Capital verilerine göre, Suudi Arabistan Ağustos ayında 141,2 milyar dolarlık ABD Hazine tahvili tutuyordu ki bu rakam bir önceki aya göre yüzde 0,8’lik bir düşüşe işaret ediyor.

Suudi Arabistan, ABD Hazine tahvillerinin en büyük yabancı sahipleri arasında 17. sırada yer aldı.

Suudi Arabistan’ın portföyünde, toplamın yaklaşık yüzde 80’ini oluşturan 112,82 milyar dolarlık uzun vadeli tahviller ile geri kalan yüzde 20’yi temsil eden 28,42 milyar dolarlık kısa vadeli tahviller yer alıyor.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Mossad Başkanı Gofman’dan İran’a yeni saldırı için Washington’da temaslar

Yayınlanma

Mossad Başkanı Roman Gofman, CIA Direktörü John Ratcliffe ve ABD’li yetkililerle görüşerek İran’a yeni bir ortak saldırı düzenlenmesini talep etti. Geçici Başbakan Binyamin Netanyahu ABD Başkanı Donald Trump’ı ikna etmeye çalışırken, İsrail askeri istihbaratı acil askeri harekata gerek olmadığını değerlendiriyor.

Mossad Başkanı Roman Gofman, geçen hafta Washington’da CIA Direktörü John Ratcliffe ve diğer ABD’li yetkililerle bir araya gelerek İran’a yönelik yeni bir ortak saldırı düzenlenmesini talep etti.

Reuters’ın ziyareti bilen iki kaynağa dayandırdığı haberine göre Gofman, görüşmeler sırasında İran hakkında İsrail’in topladığı istihbaratı da ABD’li muhataplarıyla paylaştı.

Kaynaklardan biri, sunulan istihbaratın İran’ın nükleer programına ilişkin veriler içerdiğini aktardı.

İki kaynak, Gofman’ın yürüttüğü bu temasların, geçici Başbakan Binyamin Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump’ı yeni bir askeri müdahaleye ikna etmek amacıyla başlattığı daha geniş kapsamlı girişimin parçası olduğunu bildirdi.

Aynı dönemde Netanyahu’nun yakın çalışma arkadaşlarından eski Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer de Washington’a giderek İran’a karşı ortak savaş seçeneği konusunda ABD’li yetkililerle görüştü.

Netanyahu saldırı için zamanın daraldığını savunuyor

Reuters’a bilgi veren kaynaklar, Netanyahu’nun İran’a saldırı düzenlemek için mevcut fırsat penceresinin daraldığı görüşünü taşıdığını belirtti.

İsrail yönetimi, Washington’ın yıl sona ermeden Batı Asya’daki yoğun askeri varlığını azaltmaya başlamasından kaygı duyuyor.

İsrail askeri istihbaratının hazırladığı değerlendirmeler ise İran’ın İsrail’e yönelik yakın bir tehdit oluşturmadığına ve acil bir askeri harekata ihtiyaç bulunmadığına işaret ediyor.

İsrail basını, Gofman’ın Miami’ye geçerek Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile de görüştüğünü yazdı.

Witkoff, Trump’ın damadı Jared Kushner ile birlikte Washington’ın İran ve Ukrayna dosyalarındaki diplomatik süreçlerini yürütüyor.

The Times of Israel gazetesinin haberine göre Netanyahu, yeniden savaşa dönülmesi talebini iletmek üzere Trump’ı “her gün” telefonla arıyor.

Muhalefet ve Körfez ülkeleri yeni saldırıya karşı çıkıyor

Axios’un 13 Kasım’da kendi kaynaklarına dayandırdığı haberine göre İsrail’deki muhalefet liderleri, Netanyahu’nun Gadi Eisenkot’un hükümet kurma girişimini engellemek amacıyla İran’a saldırı emri verebileceğinden ya da Tahran’ı ilk saldırıyı başlatmaya kışkırtabileceğinden endişeleniyor.

Topraklarında ABD üsleri ve askeri unsurları bulunduran Körfez ülkelerinin liderleri ise İran’ın olası misillemesinden çekindikleri için Trump’tan yeni saldırılardan uzak durmasını istiyor.

Diplomatik girişimler devam ederken İran Devrim Muhafızları Ordusu, 17 Kasım’da insansız hava araçlarıyla Bahreyn’deki Şeyh İsa Hava Üssü’nde yer alan bir ABD askeri radar sistemine hassas saldırı düzenlediğini duyurdu.

Devrim Muhafızları, bu eylemin ABD insansız hava araçlarının İran hava sahasına tekrarlanan ihlallerine yanıt niteliği taşıdığını açıkladı.

Açıklamada ayrıca, bölgedeki üslerin İran’a karşı yeniden kullanılması durumunda karşılık verileceği uyarısı yer aldı.

The National gazetesinin ABD’li bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre Washington yönetimi, Batı Asya’ya üçüncü uçak gemisi görev grubunu sevk etti.

USS Theodore Roosevelt uçak gemisi, halihazırda bölgede görev yapan USS George Washington ve USS George H. W. Bush gemilerine katıldı.

ABD ordusu ise İsrail basınında çıkan İran’a yönelik yeni bir saldırı hazırlığı yapıldığına dair haberleri “tamamen spekülasyon” olarak niteledi.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Irak hükümetinden Ketaib Hizbullah’a petrol kaçakçılığı uyarısı

Yayınlanma

Irak hükümeti, Bağdat’ın güneyindeki Curf es-Sahar’da petrol kaçakçılığı yapıldığı iddiasıyla Ketaib Hizbullah’a karşı askeri güç kullanabileceği uyarısını yaptı. Suçlamaları reddeden Ketaib Hizbullah komutanı Ebu Talib es-Saidi, söz konusu tesisin boru hatlarından beş kilometre uzakta olduğunu savunarak bölgeden ayrılmayacaklarını açıkladı.

Irak hükümeti, Bağdat’ın güneyindeki Curf es-Sahar bölgesinde petrol kaçakçılığı yapıldığı iddiasıyla Ketaib Hizbullah’a karşı askeri güç kullanabileceği uyarısını yaptı.

Hükümet Sözcüsü Haydar el-Abudi, 17 Kasım’daki açıklamasında güvenlik kamerası görüntülerinin, bölgede inceleme yapan resmi komitenin bulgularını doğruladığını savundu.

Abudi, Bağdat yönetiminin “bu stratejik kaynağa müdahale eden her türlü taraf veya grubu Curf es-Sahar’dan çıkaracağını” kaydetti.

Ketaib Hizbullah suçlamaları reddetti

Ketaib Hizbullah’ın üst düzey yetkilisi ve komutanlarından Ebu Talib es-Saidi, aynı gün Curf es-Sahar’da düzenlediği basın toplantısında petrol kaçakçılığı iddialarını reddetti.

Saidi, 13 Kasım’da bölgeye giren ve 17 Kasım’da yeniden inceleme yapan komitenin bulgularına itiraz etti.

Yetkililerin sözünü ettiği petrol tesisinin, bölgedeki boru hatlarından beş kilometre uzakta yer alan terk edilmiş bir alan olduğunu söyledi.

Saidi, Irak’ın iç çatışmanın eşiğinde olduğu uyarısını yaparak “Canımıza mal olsa bile Curf es-Sahar’dan ayrılmayacağız” dedi.

Başbakan Ali Zeydi’yi iç huzursuzluğu ve çatışmayı kışkırtmakla suçlayan Saidi, Zeydi’yi “fitne çıkarmaya yönelen bir maceracı” olarak nitelendirdi.

Saidi, Ketaib Hizbullah’ın soruşturma komitesini taciz ettiği yönünde Irak Haber Ajansına (INA) konuşan kaynakların dile getirdiği iddiaları da reddetti.

Bölgenin devri için 20 Kasım tarihi öne sürüldü

Ketaib Hizbullah’ın 2014’ten bu yana Curf es-Sahar’da faaliyet gösterdiği ve bölgede askeri kampları ile silah üretim tesislerinin yer aldığı ileri sürülüyor.

Irak merkezli Şafak Haber Ajansı, 15 Kasım’da yayımladığı haberde, Ketaib Hizbullah’ın bölgenin güvenlik kontrolünü 20 Kasım’a kadar devlet güçlerine devretmemesi halinde hükümetin askeri müdahale planladığını aktardı.

Haberde, Zeydi’nin bölgeye özel kuvvetler konuşlandırmayı değerlendirdiği bilgisi de yer aldı.

Silahsızlanma takvimi taraflar arasında tartışma yarattı

Söz konusu gelişmeler, Washington’ın Bağdat üzerindeki Iraklı direniş gruplarını silahsızlandırma baskısının arttığı bir dönemde yaşanıyor.

Zeydi yönetimi, silahların yalnızca devletin kontrolünde yer almasını sağlayacağını duyurmuş ve direniş gruplarına silahlarını teslim etmeleri için Haziran 2027’ye kadar süre vermişti.

Ketaib Hizbullah’ın da aralarında yer aldığı gruplar, ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşı sırasında Irak’taki ABD askeri unsurlarını hedef aldı.

Bu gruplar ayrıca Gazze’ye destek amacıyla ve İsrail’in Lübnan’daki saldırılarına karşı operasyonlar düzenledi.

Ketaib Hizbullah Güvenlik Sorumlusu Ebu Mücahid el-Assaf, 11 Kasım’daki açıklamasında grubun silahlı direnişi sürdüreceğini belirtti.

“Direnişin silahları inanç, ahlak ve ilke meselesidir” diyen Assaf, silahsızlanma konusunda taviz vermeyeceklerini kaydetti.

Assaf, Zeydi’yi yolsuzlukla da suçlayarak başbakanın “devasa mali imparatorluğu” olarak nitelediği varlıklarının soruşturulmasını talep etti.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English