Diplomasi
Kurt Campbell: Çin’de rejim değişikliği peşinde koşmak yerine bir arada yaşama yolunu bulalım

Dışişleri Bakan Yardımcısı Kurt Campbell çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD’nin Pekin’de “rejim değişikliği” peşinde koşmak yerine Çin ile dikkatli bir şekilde bir arada yaşamanın bir yolunu bulması gerektiğini söyledi.
Nikkei Asia’nın haberine göre, Stimson Center’da konuşan Biden yönetiminin Hint-Pasifik konusundaki kilit yetkilisi, Foreign Affairs’de yayınlanan ve Amerika’nın Çin ile rekabetinin “yönetilmesi değil kazanılması” gerektiğini savunan bir makaleye yanıt veriyordu.
Eski ulusal güvenlik danışman yardımcısı Matt Pottinger ve Çin Komünist Partisi Temsilciler Meclisi Seçilmiş Komitesi eski başkanı, yakın zamanda emekli olmuş Temsilci Mike Gallagher, ABD politikasının hedefinin “komünist diktatörlükten kurtulmuş kendi rotasını çizebilen bir Çin” olması gerektiğini yazdı.
Campbell ise böyle bir yolun izlenmesinin “pervasızca ve muhtemelen verimsiz” olacağını söyledi.
Orta Avrupa’da şiddetlenen bir savaş, Gazze’deki belirsizlikler ve Kızıldeniz’deki zorluklarla birlikte, “farklılıklarımıza rağmen listemize ‘Hadi küresel sahnedeki diğer lider gücü devirmeye çalışalım’ cümlesini eklemenin şu anki noktada çıkarımıza olduğuna inanmıyorum” dedi.
Bunun için iki neden gösterdi. Birincisi, Amerika’nın müttefikleri ve ortakları Washington’un dünyanın diğer bölgelerinde daha önce yaptığı rejim değişikliği girişimlerine tanık oldular ve bunların başarısız olduğunu biliyorlar. İkincisi, ABD yıllarca Çin dış politikasının yönünü etkileme kabiliyetini abarttı.
Campbell, “Çin’in dünyayı nasıl gördüğüne dair köklü değişiklikler konusunda mümkün olduğunu düşündüğümüz şeyler konusunda yüksek derecede alçakgönüllü olmalıyız” dedi.
Bunun yerine ABD’nin Çin’i önemli bir oyuncu olarak kabul etmesi, önceliklerini anlaması ve “bizim ya da müttefiklerimizin ve ortaklarımızın çıkarlarını tehlikeye atmayacak şekilde bir arada yaşaması” gerektiğini söyledi.
Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Ma Zhaoxu’nun kısa süre önce Washington’a yaptığı ziyarete işaret eden Campbell, kendi çıkarımının Çin’in bugün öncelikli odak noktasının ekonomisi ve yatırımcılara ileriye dönük bir planı olduğu konusunda güven vermek olduğu yönünde olduğunu söyledi. İstikrarlı Çin-Amerikan ilişkilerinin bu hedeflere uygun olduğunu belirtti.
Derin karşılıklı bağımlılık ilişkisi
Campbell uzun vadede, Soğuk Savaş dönemindeki ABD ve Sovyetler Birliği’nin aksine, ABD ve Çin’in derin ve köklü bir ekonomik karşılıklı bağımlılığa sahip olduğunu ve bunun her iki yönde de işlediğini söyledi. “Çin’in kendi ekonomisine zarar vermeden bazı adımlar atması çok zor ve sanırım şu anda ekonomik performansın Başkan Xi [Jinping] için neyin önemli olduğunun merkezinde olduğunu anlıyoruz” dedi.
Amerika’yı içeride güçlendirirken – örneğin Çin’e aşırı bağımlı olmayan tedarik zincirleri oluştururken – aynı zamanda Pekin ile dikkatli bir birlikteliği sürdürmenin “Amerikan dış politika tarihindeki en zor meydan okumalardan biri” olduğunu söyledi.
Hint-Pasifik ortakları vurgusu
Temmuz ayında Washington’da yapılacak NATO zirvesi ile ilgili olarak Campbell, Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda’dan oluşan Hint-Pasifik ortaklarının Hint-Pasifik ve Avrupa’nın güvenliğinin her zamankinden daha bağlantılı olduğunu vurgulayacaklarını söyledi.
Campbell, “Rusya’nın ilk başarısız işgal adımlarından bu yana yeniden yapılanmasını desteklemek için en çok çaba sarf eden iki ülke Çin ve Kuzey Kore oldu” dedi.
Ancak Campbell, ittifakın Hint-Pasifik ortaklarıyla gelecekteki diyaloglar söz konusu olduğunda “dikkatli davranacağını” söyledi.
NATO’nun bu aşamada daha fazla alan dışı misyon arayışında olmadığını ve böyle bir mesaj vermeye çalışmayacağını söyleyen Campbell, daha önce gündeme gelen Tokyo’da bir NATO irtibat bürosu açılması önerisinin bu yılki zirvede gündeme gelmeyeceğini ima etti.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












