Larry Fink: Yapay zeka, kapitalizmin bir sonraki büyük başarısızlığı olabilir

BlackRock CEO’su ve Dünya Ekonomik Forumu (WEF) geçici başkanı Larry Fink, Davos’ta yaptığı açılış konuşmasında kapitalizm ve geleceği hakkında uyarılardan bulundu.

Davos ve onun temsil ettiği iktisadi sistemin meşruiyet kriziyle karşı karşıya olduğunu kabul eden Fink, herkesin kutladığı refahın çok fazla insanı geride bıraktığı konusunda uyardı.

Fink salı günkü açılış konuşmasında, Birleşmiş Milletler hariç, bu yılki konferansın “COVID sonrası dönemin en büyük küresel liderler toplantısı” olacağını söyledi ve “Ama şimdi daha zor bir soru var. Bu odanın dışında kimse umursayacak mı?” diye sordu ve şöyle cevap verdi:

“Burada bahsettiğimiz konulardan en çok etkilenen insanların çoğu bu konferansa asla gelmeyecek. Refah sadece toplam büyüme değildir. GSYİH veya dünyanın en büyük şirketlerinin piyasa değerleri ile ölçülemez. Kaç kişinin onu görebildiği, dokunabildiği ve üzerine bir gelecek inşa edebildiği ile değerlendirilmelidir.”

İşbirliği yapmazsak Çin kazanır

Fink, Davos gezinti yolundaki hemen hemen her pavyonun teması olan “AI devrimi”nin, kapitalizmin geleneksel kazananların ötesinde refah sağlayıp sağlayamayacağının nihai sınavı olacağına inandığını belirtti.

Fink, büyük başarısızlıklar olacağını fakat bir balon içinde olduğumuzu düşünmediğini vurgularken, yapay zeka yatırım dalgasını, özellikle büyük ekonomiler arasında, daha geniş bir küresel rekabet ortamı içinde değerlendirdi.

Fink, “Batı ekonomileri için, işbirliği yapmazsak, ölçeklendirmezsek, Çin kazanır,” dedi.

WEF lideri, Çin’in nüfus büyüklüğü ve farklı “gizlilik rejiminin” önemli bir veri avantajı sağlayabileceğini söyledi. Fink, bu dinamik nedeniyle ABD ve müttefikleri arasında işbirliğinin çok önemli olduğunu savundu ve “Çin ile doğru bir şekilde rekabet edebilmek için daha fazla para harcamamız gerektiğini söylemek isterim,” dedi.

Yine de Fink, AI patlamasının faydaları küçük bir grup dominant firma arasında yoğunlaşmaya devam ederse hayal kırıklığı yaratabileceği konusunda uyarıda bulundu:

“Bunun anahtarı, teknolojinin daha fazla uygulama ve kullanım için yaygınlaşması durumunda talebin ortaya çıkmasını sağlamak. Teknoloji sadece altı hiper ölçekli şirketin alanı olursa, başarısız olacağız.”

“Berlin Duvarı’nın yıkılmasından bu yana yaratılan servet, Davos’a katılan türdeki insanlara gitti”

“Berlin Duvarı’nın yıkılmasından bu yana, insanlık tarihinin tamamında yaratılan servetten daha fazlası yaratıldı,” diyen dünyanın en güçlü varlık yöneticisi, bunun çoğunun “Davos’a katılan türden insanlara” gittiğini kabul etti.

“Şimdi yapay zeka aynı modeli tekrarlamakla tehdit ediyor,” diye uyaran Fink, “Yapay zeka beyaz yakalı işlere küreselleşmenin mavi yakalı işlere yaptığını yaparsa, bununla doğrudan yüzleşmemiz gerekir,” diye ekledi.

Fink ayrıca daha fazla diyalog çağrısında bulundu ve forumun geleneksel olarak dışladığı insanları ve bakış açılarını dinlemesi gerektiğini, onlara ders vermemesi gerektiğini savundu.

“Davos, evet. Ama aynı zamanda Detroit ve Dublin gibi yerler de,” diyen Fink, WEF’in görüşmelerini Alp dağlarının ötesine taşıyacağına söz verdi ve “Dağ yeryüzüne inecek,” dedi.

Fink, WEF’i Davos dışındaki kentlere de taşımak istiyor

Financial Times çarşamba günü, konuyla ilgili bilgisi olan kişilere atıfta bulunarak, Fink’in forumun amiral gemisi niteliğindeki toplantısını dönüşümlü olarak başka yerlere taşımak için seçenekleri özel olarak tartıştığını bildirdi.

WEF sözcüsü, forumun “bu yıl Davos’ta olmaktan memnun olduğunu ve İsviçre ile her düzeyde bu işbirliği ve ortaklığın devam etmesini beklediğini” söyledi.

Fink, forumun tasarımını yeniden düşünüyor ve erişimin siyasi ve iş dünyası liderlerinin ötesine genişletilmesini istiyor.

İlaç devi Roche’nin yönetim kurulu başkan yardımcısı olan eş başkan Andre Hoffmann da bu görüşe katılıyor.

Forbes, Fink’in daha önceki “kapitalizm eleştirilerini” hatırlattı

Öte yandan Forbes, Fink’in Davos’u daha önce de “kapitalizm eleştirileri” için kullandığına dikkat çekiyor. Ağustos 2025’te kurucu Klaus Schwab’ın yerine WEF’in geçici eş başkanı olarak atanan Fink, uzun süredir kapitalizmin yeniden şekillendirilmesini savunuyor ve bunu kendisi gibi büyük varlık yöneticilerinin sorumluluğu olarak görüyor.

Fink, daha önce çevresel, sosyal ve kurumsal yönetişim (ESG) yatırımlarının önemini yüksek sesle dile getirmiş ve iklim değişikliğinin finansı yeniden şekillendirdiğini, bu nedenle yöneticilerin krizi uygun şekilde ele almak için sermayelerini yeniden tahsis etmeleri gerektiğini savunmuştu.

Davos zirvesinden bir gün önce yayınlanan 2022 tarihli mektubunda Fink, bir işletmenin sadece hissedarlara değil, çalışanlara, tüketicilere ve kamuya da hizmet etme görevini içeren “paydaş kapitalizmi” modelini vurgulamıştı.

BlackRock CEO’su, zirvenin meşruiyetini kısmen, sadece şirketlerin ve ülkelerin büyümesinden değil, aynı zamanda çalışanlarının ve vatandaşlarının iktisadi refahından da endişe duyduğunu göstererek kanıtlaması gerektiğini vurguladı.