Bizi Takip Edin

Amerika

Lula da Silva: Brezilya geri döndü

Yayınlanma

Brezilya’da dün ikinci turu yapılan başkanlık seçimini eski Devlet Başkanı (2003-2010) Lula da Silva yüzde 50,83 oyla kazandı. Mevcut sağcı lider Jair Bolsonaro’yu yenen solcu aday Lula da Silva, ülkesini uluslararası arenada yeniden hak ettiği yere getireceğini söyledi.

Nüfusu 212 milyonu aşan Latin Amerika’nın en büyük ülkesi Brezilya’da yaklaşık 156 milyon seçmen Pazar günü sandığa gitti.

Yüksek Seçim Mahkemesinin (TSE) yayınladığı yüzde 98,9’u açılan sandık sonuçlarına göre İşçi Partisi adayı Luiz Inácio Lula da Silva yüzde 50,83, Liberal Parti adayı mevcut Devlet Başkanı Jair Bolsonaro yüzde 49,17 oranında oy aldı.

2 Ekim’de ilk turu düzenlenen devlet başkanlığı seçimlerinde de Lula da Silva yüzde 48,43 oy ile Bolsonaro’yu (yüzde 43,20) geçmişti.

Daha önce Brezilya’yı iki dönem yöneten Lula, 1 Ocak 2023’te devlet başkanlığını Bolsonaro’dan devralacak.

Tek ülke, tek halk…

Lula da Silva, seçimi kazanmasının ardından destekçilerine yaptığı konuşmada, “1 Ocak 2023’ten itibaren sadece bana oy verenleri değil, 215 milyon Brezilyalıyı yöneteceğim. İki Brezilya yok. Biz tek ülke, tek bir halk ve büyük bir milletiz” dedi.

Hakkındaki yolsuzluk davaları ve hapiste kalmasına işaret eden Lula, “Brezilya siyasetinde bir diriliş süreci yaşadığımı düşünüyorum. Beni diri diri gömmeye çalıştılar ama şimdi ülkeyi yönetmek için buradayım. Çok zor bir durumun içindeyiz ama eminim ki halkın yardımıyla bir çıkış yolu bulacağız ve barışı yeniden tesis edeceğiz” ifadelerini kullandı.

En acil görev açlıkla mücadele

Açlıkla mücadele vurgusu yapan Lula, “En acil taahhüdümüz açlığın tekrar sona ermesidir, milyonlarca erkek, kadın ve çocuğun bu ülkede aç kalmasını veya gereğinden az protein tüketmesini normal karşılayamayız. Gıda üretiminde en büyük üçüncü üreticiyiz, hayvansal proteinde ise en büyük üreticiyiz” diye konuştu.

Taahhüdünü yineleyen Lula, “Tüm dünyaya ihracat yapabilecek durumdayız ve her Brezilyalının her gün kahvaltı, öğle ve akşam yemeği yiyebilmesini sağlama görevimiz var. Bu, bir kez daha hükümetimin bir numaralı taahhüdü olacak” dedi.

Konut sorununa da değinen Lula, “Ailelerin sokakta yatmaya zorlanmasını normal olarak kabul edemeyiz, bu yüzden ‘benim evim benim hayatım’ programına devam edeceğiz ve katılım programlarını geri getireceğiz. Brezilya artık bu devasa eşitsizlik duvarı ile yaşayamaz” ifadelerini kullandı.

Lula halkın taleplerini ise şöyle sıraladı: “Brezilya halkı iyi bir iş, her zaman enflasyonun üzerinde bir maaş, kaliteli bir halk sağlığı ve eğitime sahip olmak istiyor. Silah yerine kitap istiyor. Brezilya halkı umudunu yeniden kazanmak istiyor.”

Demokrasi mesajı

Seçim zaferini bir “demokrasi zaferi” olarak tanımlayan Lula, “Bu, demokrasinin zafere ulaşması için siyasi partilerin, kişisel çıkarların ve ideolojilerin üzerinde kurulmuş muazzam bir demokratik hareketin zaferidir” dedi.

Lula, Twitter hesabından da Brezilya bayrağını “Demokrasi” notuyla paylaştı.

Dış politika vurguları:

Dünyada saygınlık

“Bugün dünyaya Brezilya’nın geri döndüğünü ve üzücü bir parya rolüne indirgenemeyecek kadar büyük olduğunu söylüyoruz” ifadelerini kullanan Lula, “Uluslararası gezilerimde en çok duyduğum şey, dünyanın en zengin ve en güçlü ülkeleriyle eşit şartlarda konuşan ve aynı zamanda en fakir ülkelere katkıda bulunan egemen Brezilya’yı özlediğidir” dedi.

Bölgesel entegrasyon

Daha önceki yönetim dönemlerinde, Mercosur ve diğer bölgesel entegrasyon organizasyonlarını güçlendirdiğini hatırlatan Lula, “Ülkenin güvenilirliğini, öngörülebilirliğini ve istikrarını yeniden kazanacağız, böylece yatırımcılar Brezilya’ya olan güvenini yeniden kazanacaklar, böylece ülkemizi acil ve yırtıcı bir kâr kaynağı olarak görmekten vazgeçecekler ve çevresel sürdürülebilirlik ile ekonomik büyümede müttefikimiz olacaklar” diye konuştu.

ABD ve AB ile yeni standartlar

Ayrıca, ABD ve Avrupa Birliği (AB) ile yeni standartlar altında ortaklık kurtarmaktan söz eden Lula da Silva, “Ülkemizi emtia ve hammadde satıcısı rolüne girmeye mahkum eden ticaret anlaşmalarıyla ilgilenmiyoruz. Yeniden sanayileşeceğiz ve yeşil ekonomiye yatırım yapacağız” diye ekledi.

Lula aynı zamanda, Birleşmiş Milletler’de (BM) ülkeler arasındaki dengeyi sarsan ve Genel Kurul ile Güvenlik Konseyi’nin genişlemesini engelleyen beşi daimi üye sorununu gündeme getirdi.

İklim kriziyle mücadele

“Dünyadaki açlıkla mücadeleye yeniden katılmaya hazırız” diyen Lula da Silva, Brezilya’nın, Amazon ormanları başta olmak üzere tüm yağmur ormanlarını koruyarak iklim kriziyle mücadeledeki öncü rolünü kazanmaya hazır olduğunu dile getirdi.

Lula, Amazon ormanlarında artan ormansızlaşma ve tahribata son verileceğini vurgulayarak, “Amazon’u korumak için uluslararası işbirliğine açığız, ancak Brezilya’nın liderliğinde egemenliğimizden vazgeçmeden” ifadesini kullandı.

Latin Amerika’da sol rüzgar

ABD destekli darbeleri bertaraf eden Latin Amerika’da sol dalgası yükselmeye devam ediyor.

Peru, Bolivya, Arjantin, Şili, Honduras ve Kolombiya’nın ardından Brezilya seçimlerinde de solcu adayın kazanması, bölgesel entegrasyon çabalarının güçleneceğine dair beklentileri artırdı. Lula da Silva’nın zafer konuşmasında yaptığı bölgesel entegrasyon vurgusu da buna işaret ediyor. Lula ile Brezilya’nın, kendisi ile benzer perspektiflere sahip Arjantin, Şili, Meksika ve Kolombiya gibi diğer hükümetler arasında işbirliğini artırması bekleniyor.

Öyle ki, Lula’nın zaferini güçlü bir şekilde sahiplenen Latin Amerika liderleri, coşkulu tebrik mesajları paylaştı ve bu zaferin Latin Amerika’nın birleşmesini güçlendireceği vurgusunu yaptı.

Latin Amerika liderlerinden tam destek

Arjantin Arjantin Devlet Başkanı Alberto Fernandez kendi Twitter hesabından Lula ile fotoğrafını paylaşarak, “Tebrikler Lula da Silva! Zaferin Latin Amerika tarihi için yeni bir dönem açıyor. Bugün başlayan bir umut ve gelecek dönemi. Burada birlikte çalışacağın ve halklarımızın iyi yaşamı hakkında büyük hayaller kuracağın bir arkadaşın var. Yaşadığın onca adaletsizlikten sonra Brezilya halkı seni seçti ve demokrasi galip geldi” ifadelerini kullandı.

Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro da Twitter hesabından şu paylaşımı yaptı: “”Bu 30 Ekim’de Lula’yı yeni devlet başkanı olarak seçen Brezilya halkının zaferini kutluyoruz. Yaşasın özgür, egemen ve bağımsız olmaya kararlı halklar! Bugün Brezilya’da demokrasi zafer kazandı. Tebrikler Lula!”

Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz Canel ise paylaşımında, “Hain yöntemlerle zaferini geciktirdiler ama halkın oyu ile kazanmanızı engelleyemediler. Sosyal adalet geri dönecek” dedi.

Meksika Devlet Başkanı Andres Manuel Lopez Obrador da sosyal medya hesabından Lula ile fotoğrafını, “Lula kazandı, kutlu Brezilya halkı. Eşitlik ve hümanizm olacak” ifadeleriyle paylaştı.

Bolivya Devlet Başkanı Luis Arce Catacora, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda entegrasyon vurgusu yaparak, “Tebrikler kardeşim Lula, Brezilya’nın seçilmiş başkanı! Zaferiniz demokrasiyi ve Latin Amerika’nın birleşmesini güçlendiriyor. Brezilya halkına barış, ilerleme ve sosyal adalet yolunda öncülük edeceğinizden eminiz” dedi.

Honduras Cumhurbaşkanı Xiomara Castro da Lula ile çekilmiş fotoğrafını paylaşarak, “Tarihin en muhafazakar güçleriyle mücadele etti ve Brezilya halkıyla beraber onları yendi. Latin Amerika, gerçek bir hümanist değişim ve kurtuluş sürecinde yeniden doğuyor” ifadesini kullandı.

Sosyal medya hesabından “Yaşa Lula” paylaşımı yapan Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, sonraki paylaşımlarında da Latin Amerika’da entegrasyon vurgusu yaptı.

Şili Cumhurbaşkanı Gabriel Boric de Lula’nın paylaşımını alıntılayıp, “Lula. Mutluluk!” notunu paylaştı.

Peru Cumhurbaşkanı Pedro Castillo, Lula’nın zaferini şu ifadelerle tebrik etti: “Peru, Brezilya’nın seçilmiş devlet başkanını, işçi, sendikacı, mücadeleci yoldaş Lula’yı tebrik ediyor. Zaferi, Latin Amerika’nın birliğini ve sosyal adaletini güçlendirmek için esastır.”

Brezilya’da Lula’nın görevi devralmasıyla Latin Amerika ülkelerinin çok büyük bir bölümü sol hükümetlerce yönetiliyor olacak. Ayrıca Brezilya, Arjantin, Şili ve Kolombiya, Meksika ile birlikte Kıtanın en büyük 5 ekonomisini oluşturuyor.

Çin ile ilişkilerin iyileşmesi bekleniyor

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, seçimleri kazanan Lula da Silva’yı kutlayarak, iki ülke arasındaki “uzun vadeli dostluğun ve karşılıklı yarar sağlayan işbirliğinin derinleştirilmesinin iki ülkenin temel çıkarlarına hizmet ettiğini” vurguladı.

Çin-Brezilya ilişkilerinin geliştirilmesine büyük önem verdiğini söyleyen Xi, iki ülke ve iki halkın yararına olacak şekilde Çin-Brezilya kapsamlı stratejik ortaklığını yeni bir düzeye taşımak için Lula ile birlikte çalışmaya hazır olduğunu belirtti.

Global Times gazetesine konuşan Çinli uzmanlar, Lula’nın dönüşünün ticaret, yatırım ve küresel yönetişim açısından Çin ve Brezilya arasındaki işbirliği atmosferini önemli ölçüde iyileştirmesini bekliyor. Lula’nın dönüşünün ayrıca, Latin Amerika diplomasisinin özerkliğinin güçlendirilmesi anlamına da geldiği vurgulanıyor.

Çin Sosyal Bilimler Akademisi’nde Latin Amerika çalışmaları konusunda uzman olan Zhou Zhiwei, pazartesi günü Global Times’a verdiği demeçte, Lula’nın dönüşünün “daha yumuşak Çin-Brezilya ilişkisini” geri getirmesinin muhtemel olduğunu belirtti. Zhou, bu durumun her iki tarafın da daha fazla alan bulmasına olanak sağlayacağını, ekonomik ve ticari işbirliğini, özellikle de tarım ve altyapı inşaatında, geliştirilmesine yardımcı olacağını söyledi.

Zhou, “Lula yönetimindeki Brezilya, Kuşak ve Yol Girişimi’ne katılmayı da isteyebilir” dedi.

Lula ile BRICS daha uyumu olabilir

Lula’nın görevde olduğu sırada BRICS mekanizmasının kurulmasında ve başlatılmasında etkili olduğuna dikkat çeken Çinli uzman, onun BRICS konusunda aktif ve olumlu olmaya devam edeceğine inanıyor.

Çinli uzmana göre, Lula ile BRICS ülkeleri arasındaki işbirliği, uluslararası sıcak gündemler ve küresel ilişkiler konusundaki iletişim, Bolsonaro’ya göre daha sorunsuz ve istikrarlı olacak.

Bölgesel entegrasyon ve ABD hegemonyacılığının reddi

Global Times’a konuşan bir diğer Çinli Latin Amerika uzmanı Yang Jianmin, bölgede yükselen sol dalgaya dikkat çekti.

Lula’nın seçilmesiyle devam eden sol dalganın, bölgesel entegrasyonun desteklenmesi, bölgedeki ABD hegemonyasının reddedilmesi ve bağımsız bir diplomasinin savunulması için bir fırsat olduğunu belirten Yang, aynı zamanda Çin’in bu ülkelerle daha derin bağlar geliştirmesi için de bir fırsat olabileceğini vurguladı.

Daha pragmatik bir politika da izleyebilir…

Pekin’deki Çin Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü’nün Gelişmekte Olan Ülkeler Enstitüsü müdürü Wang Youming ise, diğerlerinden farklı olarak Lula’nın daha pragmatik bir politika da izleyebileceğine işaret etti.

“Lula’nın Güney-Güney işbirliğine ve yükselen güçlerle bağ kurmaya yaptığı vurgu, ABD’yi reddedeceği anlamına gelmiyor” diyen Wang, Lula’nın üçüncü döneminde daha pragmatik bir tarz sergileyebileceğini ve daha az Amerika karşıtı bir sese sahip olabileceğini söyledi. Wang’a göre, Lula bunun yerine, ekonomiyi istikrara kavuşturmak ve Kovid-19’un olumsuz etkisini azaltmak gibi daha pratik görevlere öncelik verebilir.

Brezilya ve Çin yeni işbirliği alanları keşfedebilir

Lula’nın izlemesi muhtemel Çin politikasına ilişkin Atlantic Council’a konuşan São Paulo Eyaleti Sanayiciler Federasyonu’nun ticaret ve uluslararası ilişkiler direktörü Tatiana Prazeres, Bolsonaro yönetimi sırasında Çin’e karşı olumsuz söylemlere rağmen, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırımın büyük ölçüde bozulmadan geliştiğini, ancak Çin karşıtı söylemin yarattığı siyasi rahatsızlığın, bilim ve teknoloji gibi diğer alanlardaki ikili ilişkilerin derinleşmesini engellediğini belirtti. Prazeres, Lula yönetiminde ise, Brezilya ve Çin’in yeni işbirliği alanlarını keşfetmesini beklediğini ifade etti.

Lula’nın BRICS ve Kuşak Yol konusunda da daha istekli olabileceğini kaydeden Prazeres, Brezilya endüstrisini canlandırmaya yardımcı olmak için Çin yatırımlarından ve teknolojilerinden yararlanmayı tercih edebileceğini belirtti.

Biden, iklim üzerinden yakınlaşmaya çalışabilir

Atlantic Council’a konuşan bir diğer isim Brezilya’nın eski dış ticaret sekreteri, kıdemli araştırmacı Abrão Neto.

Lula’nın seçilmesinin, diğer şeylerin yanı sıra Brezilya’nın çevre gündeminde de önemli bir değişikliğe yol açacağını kaydeden Abrão Neto, bu durumun ise Brezilya’nın ABD ile ilişkisini geliştirmesini sağlayacağını belirtti.

Lula döneminde ABD-Brezilya ekonomik ilişkilerinin, pragmatik karşılıklı çıkarlar tarafından yönlendirilmeye devam edeceğini savunan uzman, “Brezilya hükümetinin iklim değişikliği ve diğer çevre sorunları konusundaki yenilenmiş duruşu, ABD ile Brezilya arasındaki genel siyasi ve ekonomik ilişki için olumlu yayılmalarla birlikte ikili işbirliği için genişletilmiş bir yol sunabilir” ifadelerini kullandı.

Uzmanlar, Biden’ın Brezilya’yı yoğun güç rekabetinde yanına çekmek için Lula’ya daha da yakınlaşmaya çalışacağı yorumunu yapıyor.

Lula’nın Amazon ormanlarının korunmasını güçlendirme fikrinin de Biden’ın iklim politikasıyla uyumlu olabileceği görüşü paylaşılıyor.

ABD Başkanı Joe Biden, Lula’yı ilk tebrik eden dünya liderleri arasında yer aldı.

Biden, pazar günü Lula’yı “özgür, adil ve güvenilir seçimler” sonrasında kazandığı zaferden dolayı kutladı ve Brezilya ile işbirliğini sürdürmeyi dört gözle beklediğini söyledi.

Lula’ya ‘CIA’ kumpası

Brezilya’ya 2003-2010 yıllarında iki dönem başkanlık yapan 77 yaşındaki Lula da Silva hakkında 2016’da yolsuzluk davası açılmıştı. Davanın siyasi olduğunu savunan Lula mahkemeye başvurmuştu, ancak 2017’de 9 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. 2018 yılında hapse girdi ve bir buçuk yıl hapiste kaldı.

Lula, 2018 yılındaki seçimlerde hapiste olduğu ve aday olamayacağı için yarışamadı. Lula hakkındaki davalar, Bolsonaro’nun seçilmesinin önünü açtı.

2021’de, Lula’nın aldığı cezalar ve davalarının, bu davalarda sorumlu yargıç Sergio Moro’nun taraflı ve politik davrandığına hükmeden Yüksek Mahkeme tarafından düşürülmesi üzerine, seçimlere katılmasının önü açıldı.

O dönem bir Brezilya haber sitesi tarafından bu soruşturmayla ilgili bazı mesajlar basına sızdırılmıştı. Sızan mesajlarda, o sırada soruşturmayı yürüten federal yargıç Sergio Moro’nun, savcılarla etik çizgileri aşabilecek ve hapis cezalarını etkileyebilecek şekilde işbirliği yaptığı ortaya çıkmıştı.

Yolsuzluk davalarının, Lula da Silva’ya komplo olarak kurulduğu anlaşılmıştı. Brezilya federal savcılık ofisi, soruşturmayı yürüten savcıların diğer birimlere atandığını duyurmuştu.

O dönem Lula’ya kurulan komplonun arkasında CIA’nın olduğu iddia edilmişti.

ABD’nin Brezilya’daki ve bölgedeki neoliberal dayatmalarına, IMF bağımlılığına son verilmesi doğrultusunda politikalar izleyen, Brezilya’yı dünyanın 10. büyük ekonomisi haline getiren, Çin ile ilişkileri geliştiren, ülkeyi BRICS’in kurucularından yapan, bölgesel entegrasyonu savunan Lula, uyguladığı sosyal politikalarla yaklaşık 30 milyon Brezilyalının fakirlikten kurtulmasını sağlayarak halkın da sevgisini kazanmıştı.

Lula’ya dava süreci ve hapsedilmesi, sağı iktidara taşıyan ABD destekli bir darbe olarak nitelendiriliyordu.

Amerika

ABD kontrolündeki hesaptan Venezuela’ya 12 milyar dolar aktarıldı

Yayınlanma

ABD denetiminde açılan özel hesaptan dokuz ayda geçen 12,26 milyar dolarlık doğal kaynak gelirinin büyük kısmı Venezuela’ya geri aktarıldı. Washington onaylı transferlerin 11,7 milyar doları bolivarı desteklemek, 130 milyon doları ise dış borçları kapatmak amacıyla kullanıldı.

ABD kontrolündeki bir banka hesabından 3 Ocak ile Eylül 2026 sonu arasındaki dönemde Venezuela’nın doğal kaynak ihracatından elde edilen 12,26 milyar dolarlık gelir geçti.

The New York Times’ın (NYT) ABD hükümetinin talebiyle hazırlanan gizli KPMG raporuna dayandırdığı habere göre, söz konusu kaynağın ezici çoğunluğu kısa süre içinde yeniden Venezuela’ya aktarıldı.

Gazeteye göre ABD Hazine Bakanlığı, Nicolas Maduro’nun iktidardan uzaklaştırılmasının ardından Venezuela’nın ihracat gelirlerini muhafaza etmek ve dağıtımını gerçekleştirmek amacıyla bu hesabı açtı.

İlk aşamada Katar’da açılan hesap, ocak ayının sonunda New York’taki Citibank bünyesine taşındı.

Hesap üzerinden yürütülen her işlem, ABD Dışişleri Bakanlığı ile ABD Hazine Bakanlığı yetkililerinin resmi onayını gerektirdi.

Hesapta 30 Eylül itibarıyla yaklaşık 170 milyon dolar kaldı.

Venezuela’ya geri gönderilen kaynağın 11,7 milyar dolarlık büyük kısmı, ticari bankaların döviz müzayedeleri aracılığıyla ülke para birimi bolivarı desteklemek için kullanıldı.

Hesaptaki kaynaktan yaklaşık 130 milyon dolarlık bir diğer kısım ise Venezuela hükümetinin başta diğer devletler ve uluslararası örgütler olmak üzere dış yükümlülüklerinin ödenmesine tahsis edildi.

Girişlerin ana bölümünü petrol satışları oluşturdu.

Eylül ayı sonu itibarıyla hesaba giren toplam kaynağın yüzde 61’lik bölümü, uluslararası emtia tüccarları Trafigura ve Vitol tarafından aktarılan paralardan oluştu.

Bununla birlikte rapordaki veriler Venezuela’nın bütün ihracat gelirlerini kapsamıyor; kimi petrol üreticileri ödemeler için farklı takas ve hesap mekanizmalarından yararlandı.

NYT, KPMG raporunda Washington yönetiminin daha önce yapmayı taahhüt ettiği petrol sektörünün resmi mali denetiminin yer almadığına da işaret etti.

The Washington Post ise geçen hafta yayımladığı haberde, Venezuelalı milyarder Alejandro Betancourt’un petrol sektöründe ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin kilit ortağı haline geldiğini duyurmuştu.

Washington’ın desteğini alan Betancourt, 63,7 milyar varil rezervi bulunan sahaların haklarını devralarak bir petrol imparatorluğu kuruyor.

ABD yönetimi bu işbirliğinin karşılığında Venezuelalı iş insanının şirketinden pay alacak ve üretilen petrolün bir kısmını indirimli fiyattan satın alma hakkı elde edecek.

Okumaya Devam Et

Amerika

Dominik Başkanı Abinader, Bukele’ye destek verdi

Yayınlanma

Dominik Cumhuriyeti Başkanı Luis Abinader, Haiti konusunda hükümetinin El Salvador lideri Nayib Bukele ile işbirliği içinde olduğunu ve ona lojistik ve istihbarat desteği sağladığını belirtti.

Abinader, Haiti’ye kısa süre önce sevk edilen Salvadorlu askerlerin operasyonlarının, büyük ölçüde BM destekli çok uluslu çete bastırma gücünün çerçevesi dışında yürütülmesi nedeniyle mercek altına alındığı bir dönemde bu açıklamayı yaptı.

Abinader, BM destekli gücün eylemlerini El Salvador’un askerleriyle koordine ederek “El Salvador ordusunu ve Başkan Bukele’nin tutumunu kararlı bir şekilde desteklemesini” istedi.

Çete bastırma gücünün (GSF) sözcüsü Igor Rugwiza, salı günü Associated Press’e yaptığı açıklamada, “ortak güvenlik hedeflerini desteklemek amacıyla” Haiti yetkilileri ve ilgili uluslararası ortaklarla yakın bir şekilde koordinasyon içinde olduklarını söyledi.

Rugwiza yaptığı açıklamada, “(Güç), Haiti’de faaliyet gösteren tüm güvenlik aktörleri arasında etkili koordinasyon ve çatışmaların önlenmesini, sürdürülebilir güvenlik sonuçlarına ulaşmak için hayati önemde görüyor,” dedi.

Rugwiza, gücün yürüttüğü her türlü faaliyetin “yetki alanı, belirlenmiş komuta ve kontrol düzenlemeleri, angajman kuralları ve geçerli insan hakları hukuku yükümlülüklerine uygun olarak gerçekleştirildiğini” de sözlerine ekledi.

Haiti Başbakanı Alix Didier Fils-Aimé, salı günü Salvador Cumhurbaşkanı Nayib Bukele’ye “çetelerin püskürtülmesindeki desteği ve kararlılığı” için teşekkür ederek, bu işbirliğinin devam edeceğini belirtti.

“Çetelerle mücadelede Salvadorlu güçlerin gösterdiği kararlılığı takdir ediyorum,” diye yazan Fils-Aimé, çete bastırma gücü, Haiti polisi ve askerleri ile uluslararası ortakların katkılarının “sahadaki operasyonları güçlendirmemize, bölgenin kontrolünü yeniden ele geçirmemize ve devlet otoritesini yeniden tesis etmemize olanak tanıdığını” ekledi.

Abinader, Bukele’ye yardım etmeye devam edeceğine söz verdi ve El Salvador Savunma Bakanı’nın Dominik Cumhuriyeti’ndeki mevkidaşıyla neredeyse her gün görüştüğünü belirtti.

Öte yandan Fils-Aimé, Haiti’deki Salvadorlu askerlerin geleceğini görüşmek üzere önümüzdeki hafta Orta Amerika ülkesine yapacağı ziyaret kapsamında El Salvador hükümeti ile bir araya gelmesi planlanıyor.

Haiti lideri Fils-Aimé, El Salvador’a gidiyor

El Salvador, ABD Dışişleri Bakanı Rubio’ya tepkili

Axios’ta yer alan habere göre ise, ABD Başkanı Donald Trump’ın tam desteğine rağmen Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Salvador’un Haiti’ye asker göndermesine itiraz ediyor.

Diplomatik notlara ve konuyu yakından bilen kaynaklara göre, Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, El Salvador’un Haiti’deki çeteyle mücadele çabalarına “sessizce” itirazda bulundular.

Pazartesi günü El Salvador, Haiti’deki üst düzey ABD diplomatının “güvenilirliğini” sorgulayan resmi bir kınama açıklaması yayınladı.

Bu tartışma, Trump’ın MAGA dış politika hedefleri ile Dışişleri Bakanlığı’ndaki profesyonel diplomatik çevreler arasındaki gerilimi ortaya koyuyor.

Bir ABD’li yetkili Axios’a, “Başkan’ın Batı Yarımküre’de görmek istediği değişimi görmek istemeyen bir bürokrat kesimi var,” dedi.

31 Ekim’de ABD Büyükelçiliği yakınlarında, beş zırhlı personel taşıyıcısından oluşan bir Salvador konvoyuna çeteler tarafından düzenlenen ve konvoyun ateş altında kaldığı saldırının ardından, Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ile El Salvador arasında gerginlikler patlak verdi.

3 Kasım’da, Salvador’a ait saldırı helikopterleri, Çad’dan gelen GSF askerlerine saldıran çeteleri püskürttü; Bukele bunu X’te paylaştı.

ABD Maslahatgüzarı David Howell, Haiti Başbakanı Alix Didier Fils-Aimé’ye gönderdiği bir kısa mesajda, El Salvador’un GSF ile “koordinasyon içinde olmadığını” dile getirdi.

Axios ile paylaşılan kısa mesajın bir kopyasına göre ABD’li yetkili şunları söyledi:

“En az üç kayıp verdiler. Tıbbi bir planları yok. Anladığım kadarıyla GSF askerlerini az kalsın öldürüyorlardı.”

Howell, başbakandan El Salvador Savunma Bakanlığı’na, “mümkün olan en kısa sürede… koordinasyon sağlanana kadar” operasyonları durdurmasını söylemesini istedi ve “GSF askerlerini ya da sivilleri öldürecekler ya da kendileri ölecekler,” dedi.

El Salvador daha sonra Howell’ı yanlış bilgi yaymakla suçladı.

5 Kasım’da, San Salvador’daki ABD büyükelçiliği, Bukele hükümetine bir diplomatik not aracılığıyla resmi bir protesto gönderdi.

Axios’a gösterilen belgede, ABD’nin “Salvadorlu askeri personelin bu koordinasyon eksikliğine şiddetle karşı çıktığı” belirtiliyor.

Notta, El Salvador’un “koordinasyon eksikliğinin” GSF’yi tehlikeye attığı ve “Salvadorlu askerlerin ateş açması” sonucu ABD Büyükelçiliği’nin vurulduğu, “ABD personelinin ise kıl payı kurtulduğu” belirtildi.

Bir kaynak, Bukele’nin bu “diplomatik nota” yüzünden öfkelendiğini söyledi:

“Tutumuydu şöyle: ‘Ne oluyor lan? Trump’a danıştım. O, ne yapmamız gerekiyorsa yapın demişti, ama bir bürokrat buna karşı mı çıkıyor?’”

Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, diplomatik notayı kimin onayladığının belirsiz olduğunu belirttiler ve Howell’ın Haiti başbakanına gönderdiği yazışma hakkında yorum yapmadılar.

Pazartesi günü, Bukele hükümeti Howell ve Dışişleri Bakanlığı yetkililerine sert bir yanıt verdi.

El Salvador’un diplomatik notu, 4 madde içeren bir çürütme sundu.

Büyükelçiliğe isabet eden ateşle ilgili olarak El Salvador Dışişleri Bakanlığı, askerlerinin esasen binaya sırtlarını dönmüş durumda olduklarını ve binadan uzak yönde ateş ettiklerini belirtti.

El Salvador, “El Salvadorlu personelin ateşinin Amerikan Büyükelçiliği tesislerine isabet etmesi söz konusu değildir,” diye yazdı.

Çad’dan gelen birliklere yönelik saldırı ile ilgili olarak El Salvador, “Salvadorlu personel saldırıyı püskürttü. Salvadorlu unsurların ateşinin Çad’ın mevzisine yöneltilmiş olması ihtimali söz konusu değildir,” diye yazdı.

El Salvador ayrıca, 26 Ekim’den bu yana silahlı kuvvetlerinin GSF ve Haitili yetkililerle “hava varlıklarını” defalarca koordine ettiğini belirtti.

El Salvador, Howell’ın üç askerinin yaralandığına dair iddiasını “kesinlikle reddettiğini” belirtti.

Notada şöyle denildi:

“Bu kadar ciddi bir konuda, bunu destekleyecek herhangi bir kanıt sunulmaksızın yanlış bilgilerin yayılmış olması, söz konusu raporda yer alan ve doğruluğunun teyit edilebilmesini sağlayacak her türlü kanıttan yoksun olan diğer iddiaların güvenilirliği konusunda ciddi şüpheler uyandırmaktadır.”

Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, “üç Salvadorlu yaralandı… bunlardan birinin durumu, ek tedavi için ülke dışına tıbbi tahliye edilmesini gerektirecek kadar ciddiydi” diye ısrar etti.

El Salvador hükümetine yakın bir kaynak, Axios’a bacak desteği takmış, gülümseyen bir askerin fotoğrafını gösterdi ve bu askerin, yaralanmasının ciddiyetinden değil, yeterli tıbbi imkânların bulunmaması nedeniyle Haiti’den uçakla tahliye edildiğini söyledi.

Dışişleri Bakanlığı, Pazar günü ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun açıklamalarını yineleyerek, El Salvador’un çabalarını takdir ettiğini, “fakat Trump yönetiminin, Haiti’yi çetelerden kurtarma çabalarını destekleyen Başkan Trump’ın politikasının sorunsuz bir şekilde uygulanmasını sağlamak için çete karşıtı operasyonlar arasında çakışmayı önleme gerekliliği konusunda da net bir tutum sergilediğini” belirtti.

Okumaya Devam Et

Amerika

ABD Kongresinde Cumhuriyetçilerin yeni liderleri Jordan ve Thune oldu

Yayınlanma

ABD Kongresinin yeni döneminde Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi grup liderliğine Jim Jordan seçilirken, Senatoda John Thune görevini korudu. Parti içi seçimlerde Jordan 73’e karşı 106 oyla kazanırken, Thune senatörlerin oybirliğiyle yeniden liderliğe getirildi.

ABD Kongresinin yeni döneminde Cumhuriyetçilerin her iki kanattaki grup liderlerini belirlediği ve CBS News’ün aktardığına göre Temsilciler Meclisinde Kongre üyesi Jim Jordan’ın liderliği üstleneceği, Senatoda ise John Thune’un liderlik görevini koruyacağı açıklandı.

Parti içi seçimler 10 Kasım Salı günü yapıldı.

Ohio eyaletini temsil eden Jim Jordan, Temsilciler Meclisindeki oylamada 73’e karşı 106 oyla galip geldi.

Televizyon kanalı, Jordan’ın ABD Başkanı Donald Trump’ın en yakın müttefiklerinden biri sayıldığını ve alt kanattaki Adalet Komisyonuna başkanlık ettiğini kaydetti.

Senatodaki Cumhuriyetçiler ise Güney Dakota eyaletini temsil eden John Thune’u oybirliğiyle yeniden grup lideri seçti.

Diğer taraftan CBS News’ün aktardığına göre bazı senatörler, öncelikle ABD’deki ara seçimlerin sonuçlarını ele almak amacıyla oylamanın ertelenmesini önerdi.

ABD Kongresinin yeni üyeleri 3 Ocak 2027’de göreve başlayacak.

Bu tarihe gelindiğinde Cumhuriyetçiler her iki kanatta da azınlık konumuna düşecek.

ABD’de 3 Kasım’da düzenlenen Kongre ara seçimlerinde Demokratlar her iki kanatta da çoğunluğu elde etti.

Oylama öncesinde Senato ve Temsilciler Meclisinin kontrolü Cumhuriyetçilerin elindeydi; seçimler sonrasında Cumhuriyetçiler her iki kanattaki yönetimi rakiplerine devredecek.

Çoğunluğun Demokratlara geçmesi, Trump yönetimine yönelik meclis soruşturmaları başlatmalarına, bütçe kararlarını etkilemelerine ve kamu görevleri için önerilen adayları engellemelerine olanak tanıyacak.

Öte yandan Beyaz Saray lideri yasa tasarılarını veto etme hakkını koruyacak.

Kongre üyesi Jordan, Temsilciler Meclisinde Cumhuriyetçilerin liderliği için kampanyasına henüz ara seçimler yapılmadan önce başlamıştı.

Mevcut Meclis Başkanı Mike Johnson’ın yeni Kongre döneminde grup liderliğine aday olmama kararı bu girişime zemin hazırlamıştı.

Thune ise Senatodaki Cumhuriyetçi grubun liderliğini ilk kez Kasım 2024’te üstlenmişti.

Siyasetçi o dönemki parti içi seçimlerin ikinci turunda 53 oyun 29’unu alarak kazanmıştı ve 2005 yılından bu yana Senatoda Güney Dakota’yı temsil ediyor.

Ülkenin federal yasama organı olan ABD Kongresi, üst kanat Senato ve alt kanat Temsilciler Meclisi olmak üzere iki kanattan oluşuyor.

Kongre yasaları kabul ediyor, kamu harcamalarını onaylıyor, yürütme erkinin çalışmalarını denetliyor ve savaş ilan etme yetkisini elinde bulunduruyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English