Marcos, Filipinler’in Tayvan’la yaşanacak herhangi bir çatışmaya dahil olabileceğini söyledi

Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., Tayvan üzerinde çıkabilecek herhangi bir çatışmada Filipinler’in muhtemelen dahil olabileceğini söyledi.

Marcos, pazartesi günü Manila’da Japon medya kuruluşlarına verdiği röportajda, “Filipinler’de bir seçeneğimiz yok çünkü Tayvan Filipinler’e çok yakın ve Tayvan’da yaşayan ve çalışan yaklaşık 200.000 Filipinli vatandaşımız var,” dedi.

Filipin liderinin bu açıklamaları, önümüzdeki hafta Japonya’ya yapacağı resmi ziyaret öncesinde geldi; burada Başbakan Sanae Takaichi ile güvenlik işbirliğini görüşecek. Takaichi de geçen yılın sonunda Tayvan üzerinden bir çatışmaya dahil olma ihtimali hakkında yorumlar yapmış ve Çin ile derin bir diplomatik gerilime yol açmıştı.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, geçen hafta Donald Trump’a Pekin ziyareti sırasında alışılmadık şekilde sert bir uyarıda bulunarak, konunun yanlış yönetilmesinin çatışmalara yol açabileceğini belirtti. Trump ise görüşmeler sonrası yaptığı belirsiz  açıklamalarla ABD’nin Tayvan’a yönelik taahhütleri konusunda kaygılar uyandırdı.

Tayvan, Birleşmiş Milletler ve ABD tarafından da Çin’in bir parçası olarak görülüyor. Ancak ABD, Çin’e karşı Tayvan’ı bir koz olarak kullanıyor ve adayı silahlandırıyor. Çin, Washington’ın da resmi olarak kabul ettiği ‘tek Çin’ ilkesi doğrultusunda Tayvan’ın bağımsızlığına yönelik girişimlere karşı çıkıyor ve gerekirse ada ile ‘zorla yeniden birleşmeyi’ savunuyor.

Trump, bekleyen 14 milyar dolarlık silah satışını Pekin ile “çok iyi bir pazarlık kozu” olarak nitelendirdi; uzun süredir devam eden ABD politikasındaki bir değişim gibi görünen bu açıklamada ne talep ettiği belirtilmedi. Ayrıca Washington’a dönüş yolunda Air Force One’da, Tayvan’ın bağımsızlık girişiminin “çok güçlü bir çatışma” olacağını ve “şu anda ihtiyacımız olan son şeyin 9.500 mil uzaktaki bir savaş” olduğunu söyledi.

Marcos, pazartesi günü yaptığı röportajda Filipinler’in “tek Çin” politikasını sürdürmeye devam edeceğini ve Tayvan üzerindeki herhangi bir savaşa dahil olmak istemediğini, ancak coğrafi konumu nedeniyle buna zorlanacağını ekledi.

“Ancak gerçek bir çatışma olursa, haritaya bakarsanız, en azından kuzey Filipinler’in bunun bir parçası olacağını veya etkilerini hissedeceğini söyleyebilirsiniz,” dedi.

Marcos, Filipinler’in ABD ile yapılan savunma anlaşmaları çerçevesinde nasıl dahil olacağı veya nasıl etkileneceği konusunda ayrıntı vermedi. Bu ayın başlarında ABD, Japonya ve Filipinler, diğer müttefiklerle birlikte İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Japonya’nın Filipinler’e ilk kez konuşlandırdığı muharip birlikleri de içeren ortak askeri tatbikatlara katılmıştı.

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Guo Jiakun, salı günü Pekin’de düzenlediği rutin brifingde, “Umarız Filipinler yükümlülüklerini yerine getirir, sözlerini eylemle destekler ve Tek Çin ilkesine somut eylemlerle uyar,” dedi. “Önemli olan, çok sayıda Filipinli’nin bulunması ve coğrafi yakınlığın bir ülkenin diğerinin iç işlerine ve egemenlik haklarına müdahale etmesi için bir mazeret olmaması gerektiğidir” diye ekled.

Filipin lideri daha önce de Tayvan hakkında benzer açıklamalar yapmış, geçen yıl Tayvan üzerindeki bir savaşın “Filipinler’i direnerek ve istemese de çatışmaya sürükleyeceğini” söylediğinde Pekin’i öfkelendirmişti.

Filipinler, Washington’un bölgede Pekin’i baskılama çabalarında ön saflarda yer alıyor.

Marcos yönetimindeki Güneydoğu Asya ülkesi, ABD füzelerini barındırmış ve Tayvan’a yakın olmak üzere ek ABD üslerine askeri erişim izni vermiştir. Ancak Marcos, bu üslerin “herhangi bir saldırgan eylem için kullanılmasına izin verilmeyeceğini”, bunların ülkesinin toprak savunmasını güçlendirmek için tasarlandığını savundu.

Marcos, pazartesi günü ayrıca Tayvan ile ilgili toprak anlaşmazlığı olan Güney Çin Denizi konusunda Çin ile barışı korumak için etkileşimi artırdıklarını söyledi.

“Artık Çin ile etkileşim seviyesini yükselttik,” dedi Marcos. Filipinler ve Çin’in üst düzey diplomatları ile diğer kamu yetkililerinin “bir aydan kısa bir süre içinde” bir araya gelmesi planlanıyor.

Takaichi ile görüşmesinde Marcos, Tokyo’nun savunma ihracatı kurallarını gevşetmesinin ardından Japonya’nın güvenlik duruşu hakkında netlik arayacağını söyledi.

Marcos, Japonya’nın—Doğu Çin Denizi’nde Pekin ile kendi deniz anlaşmazlığı olan—ve Filipinler’in, ihtilaflı sularda “zorlayıcı eylemler açısından aynı zorlukları yaşadığını” belirtti.

“Japonya tam olarak ne yapmayı planlıyor ve ne yapmaya hazır bunu daha ayrıntılı olarak duymak isteriz,” dedi Marcos.