Martyanov: ABD’nin İran’a yönelik askeri stratejisi bir illüzyon

Askeri strateji uzmanı Andrey Martyanov, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik “barış koalisyonu” ve askeri yığınak söylemlerini değerlendirerek, Washington’ın büyük çaplı bir çatışmayı sürdürecek kaynak ve endüstriyel kapasiteden yoksun olduğunu belirtti.

Uluslararası askeri strateji ve savunma politikaları uzmanı Andrey Martyanov, Dialogue Works kanalına verdiği mülakatta, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik açıklamalarını ve bölgedeki askeri hareketliliği değerlendirdi.

Martyanov, ABD’nin Ortadoğu’daki stratejik planlamasının “anaokulu düzeyinde” olduğunu ve Washington’ın modern bir savaşı yönetme kabiliyetinin mitolojik bir algıya dayandığını belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump’ın B-2 Spirit hayalet bombardıman uçaklarına dair “magnificent” (muhteşem) nitelemesini ve İran’ın nükleer potansiyelini yok ettikleri iddiasını yorumlayan Martyanov, ABD’nin “Amerikan tarzı savaş” (American way of war) olarak adlandırılan kalıpların dışına çıkamadığını ifade etti.

Martyanov, “ABD’de savaşın anlamı mitolojik bir varlığa dönüşmüş durumda. ABD’nin gerçek anlamda kara operasyonlarını da içeren son savaşı Vietnam’dı. Saddam Hüseyin’in hava savunması olmayan ordusunu yenmekle İran’ı karşılaştırmak büyük bir yanılgı” dedi.

“İran’ın hava savunması gerçek bir sürpriz yaratabilir”

Bölgedeki Amerikan askeri yığınağını “gerçekçi olmayan bir güç gösterisi” olarak nitelendiren Martyanov, uçak gemisi görev gruplarının İran’ın gemisavar füze menzili dışında kalmak zorunda olduğunu kaydetti.

Martyanov, “İran’ın hava sahasına girip mühimmat bırakabileceklerini düşünenler ciddi bir sürprizle karşılaşabilir. İran, modern ve katmanlı bir hava savunma sistemine sahip. İsrail’in sabotaj girişimlerinde bile sistemin 10-15 saat içinde yüzde 70 verimlilikle geri dönmesi bunun kanıtı” diye konuştu.

İran’ın savunma kapasitesine ilişkin teknik detaylara değinen Martyanov, şu ifadeleri kullandı:

“ABD, operasyonlarını sürdürülebilir kılma kapasitesine sahip değil. Askeri-endüstriyel komplekslerinin üretim gücü çok zayıf ve silahları aşırı pahalı. Rusya’nın dört yılda ürettiği hassas mühimmat miktarını Amerikan endüstrisi 20 yılda üretemez. İran ise 90 milyonluk nüfusu, karmaşık coğrafyası ve devasa füze stoğuyla Irak’tan tamamen farklı bir ağırlığa sahip.”

Bölgesel ittifaklar ve Rusya-Çin faktörü

Martyanov, olası bir çatışma durumunda Rusya ve Çin’in rollerinin belirleyici olacağını vurguladı. Rusya’nın İran’a erken uyarı ve keşif desteği sağladığını belirten analist, Çin’in enerji güvenliği nedeniyle bölgedeki istikrara muhtaç olduğunu ifade etti.

Martyanov, “Rusya, İran’a keşif verisi sağlıyor. İran saldırılardan önceden haberdar edilecektir. Çin ise petrolünün üçte birini bu bölgeden alıyor. Eğer Çin bu aşamada adım atmazsa dünyadaki konumunu kaybeder” değerlendirmesinde bulundu.

İran’ın hava savunma sistemlerinin sadece Rus menşeli olmadığını, yerli üretimin de kritik seviyeye ulaştığını kaydeden Martyanov, “İran, kendi uzun menzilli hava savunma sistemlerini üretebilen dünyadaki dört ülkeden biri. Bin kilometre menzilli Resonance radarlarına sahipler ve bu radarlar hayalet uçakları (stealth) tespit edebiliyor. 2019 yılında bir Global Hawk İHA’sını nasıl kolayca düşürdüklerini hatırlayın” dedi.

“ABD ordusu kayıp vermeye alışkın değil”

Olası bir kara operasyonunun Trump yönetiminin sonu olacağını savunan Martyanov, Amerikan siyasi sisteminin Vietnam’dan çok daha ağır bir yıkımla karşılaşabileceğini öne sürdü.

Martyanov, “Amerikan ordusu gerçek düşmanlarla göğüs göğüse savaşmaya ve kayıp vermeye hazır değil. İranlılar bunu biliyor. Eğer ABD karaya asker çıkarmaya karar verirse, bu Trump yönetiminin ve mevcut siyasi sistemin çöküşü olur” ifadelerini kullandı.

İran Hava Kuvvetleri’nin envanterine giren SU-35 savaş uçaklarına da değinen analist, bu uçakların dünyanın en iyi savaş uçaklarından biri olduğunu ancak birimlerin tam operasyonel hale gelmesi için zamana ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Martyanov, “SU-35’ler Amerikan hava kuvvetleri için son derece korkutucu bir unsur. Ancak bu uçakların İran’ın genel komuta kontrol yapısına tam entegre edilmesi yıl ve buçuk yıl süren bir eğitim gerektirir” diye ekledi.

Ukrayna’daki müzakereler ve “Kabuki tiyatrosu”

Haberin devamında Ukrayna’daki sürece de değinen Martyanov, devam eden müzakereleri “Kabuki tiyatrosu” olarak nitelendirdi. Rusya’nın ABD’yi güvenilir bir arabulucu olarak görmediğini belirten Martyanov, çözümün ancak askeri yollarla sağlanabileceği kanaatinde olduğunu söyledi.

Martyanov, “Müzakereler müzakere olsun diye yapılıyor. Rusya Güvenlik Konseyi’nin pozisyonu net: Dört bölgenin tanınması ve yaptırımların kaldırılması. Bunların gerçekleşmeyeceğini biliyorlar çünkü ABD Kongresi neo-muhafazakârların ve İsrail lobisinin kontrolünde. Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Medvedev’in de belirttiği gibi, barışçıl yollar tükendiğinde çözüm askeri olarak gelecektir” dedi.

Ukraynalı müzakerecilerin Rus yetkililerle görüşme isteğinin altında “hayat garantisi” arayışının yattığını iddia eden Martyanov, “Kendi can güvenliklerini sağlamaya çalışıyorlar. Persecution (kovuşturma) ve hapisten korkuyorlar. Rusya ise bu özel askeri harekâtı yıllarca sürdürebilecek ekonomik ve askeri güce sahip. Batı’daki elitlerin aksine Rus ekonomisi çökmüyor, aksine genişliyor” şeklinde konuştu.

Martyanov, Avrupa’nın Rusya için artık “varoluşsal bir düşman” haline geldiğini ve diplomatik ilişkilerin geri dönülemez bir noktaya ulaştığını savunarak, “Rusya sadece ABD ile konuşacaktır; çünkü iki süper gücün birbiriyle müzakere etmesi gerekir. Avrupa ise bu denklemde kendi kendini yok eden bir aktör konumunda” diyerek sözlerini tamamladı.