Meloni’nin seçimi: Ya Avrupa-Amerikan sanayi ittifakı, ya Çin’e yöneliş

ABD’nin Avrupa sanayi ürünlerine uyguladığı gümrük vergilerini askıya alması, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin 17 Nisan’da Washington’da Başkan Donald Trump ile yapacağı görüşme öncesinde önemli bir diplomatik pencere yarattı.

Gümrük vergilerinin durdurulmasının açıklanmasından bu yana Trump’la görüşmesi beklenen ilk Batı Avrupalı lider olan Meloni, kendisini tıkanmış olan AB-ABD ticaret diyaloğunu yeniden canlandırabilecek bir katalizör olarak konumlandırmayı hedefliyor.

Fransa’dan gelen ilk sürtüşme işaretlerine rağmen Paris tutumunu hızla yumuşattı. Bir Fransız bakan, Meloni’nin ziyaretinin Avrupa’nın birliği için “potansiyel olarak bölücü” olduğunu savunmuştu.

Euractiv’e konuşan Meloni’ye yakın kaynaklar ziyaretin amacını açıklarken, “Meloni Washington’a Avrupa sürecini baltalamak için değil, [Trump’la] iyi ilişkilerini kullanarak bir Avrupa müzakeresini kolaylaştırmaya yardımcı olmak için gidiyor,” dediler.

Bir kaynak, “Dürüst olmak gerekirse, (Fransız bakanın söyledikleri) anlaşılmaz bir okuma olacaktır. Macron Trump’a gittiğinde büyük bir Avrupalı oluyor. Meloni bunu yaptığında, Avrupa’yı parçalamakla mı suçlanıyor?” diye sordu.

‘Kördüğümü kırmak için bir şans’ yorumları

Meloni’nin zamanlaması tesadüf değil. Avrupa Parlamentosu’ndaki İtalya’nın Kardeşleri (Meloni’nin partisi) delegasyonunun lideri Carlo Fidanza’ya göre, gümrük tarifelerinin durdurulması AB-ABD ticaret görüşmelerinin yeniden başlatılması için ilk gerçek fırsatı sunuyor.

Euractiv’e konuşan Fidanza, “Desteklediğimiz ve büyük saygı duyduğumuz Komisyon Üyesi Maroš Šefčovič’in çabaları bir müzakere çerçevesi oluşturmayı başaramadı. Bu, masaya oturmak ve ortak çözümlere yardımcı olmak için ilk gerçek şans,” diye konuştu.

Meloni’nin gündeminin en üst sırasında Avrupa sanayi malları üzerindeki gümrük vergilerinin azaltılması hedefi yer alıyor.

Fidanza, “Eğer sıfır gümrük vergisine ulaşmayı başarırsak, çok daha iyi olur,” dedi.

Roma, KDV meselesini Trump’a anlatmayı deneyecek

Meloni’nin diplomatik çabalarının kritik bir parçası da, özellikle ABD’nin KDV konusundaki tutumuna ilişkin yanlış anlamaları ortadan kaldırmak.

Fidanza, Trump yönetiminin KDV’yi “yanlışlıkla” ayrımcı bir ticaret engeli olarak gördüğünü belirterek bu konunun sorunlu olduğunu vurguluyor.

“Bize göre bu bir hata,” diyen Fidanza, bu yanlış anlamanın ABD’nin Avrupa’nın ticaret fazlasına ilişkin hesaplamalarını çarpıttığını öne sürdü.

Bu meselenin ele alınması ve çözüme kavuşturulması İtalyan heyetinin gündeminin kilit unsurlarından birini oluşturuyor.

Tarifelerin ötesinde ABD, İtalya için özellikle hassas bir konu olan tarife dışı engeller konusunda da devreye girebilir. ABD, Avrupa düzenleyici çerçevesinin bazı unsurlarını, özellikle bürokratik ve idari gereklilikler ile gıda gibi sektörlerdeki sağlık ve kalite standartlarını ticaretin önünde engel olarak görmeye devam ediyor.

Fakat Roma için bu standartlar müzakere edilemez. AP vekili, “Gıda güvenliği söz konusu olduğunda, bu kriterler bizim için çok önemli,” diyor.

Çin faktörü masada olacak

Meloni’nin Washington ziyareti sadece gümrük tarifeleriyle ilgili değil, Avrupa’nın yeni küresel güç dengesinde nerede durduğuyla da ilgili.

Meloni’nin gündeme getirmesi beklenen en önemli konulardan biri, Fidanza’nın Brüksel’de yanlış anlaşıldığını düşündüğü Trump’ın Çin’e yönelik stratejik duruşu.

ABD’nin tutumunu sertleştirdiği bir dönemde AB’nin Pekin’le yeniden ilişki kurma kararını eleştiren Fidanza, bu yaklaşımı dar görüşlü ve riskli olarak nitelendirerek AB’nin “tam da yapmaması gereken şeyi” yaptığını öne sürüyor.

İtalya’ya göre Trump’ın hamlesi: Çin’i dengelemek için birleşik cephe

Fidanza’ya göre Trump’ın gümrük vergilerini askıya alması daha geniş bir jeopolitik mesaj taşıyor: ABD’nin Çin’in küresel endüstriyel genişlemesini dengelemek için birleşik bir Batı iktisadi cephesi oluşturmaya olan ilgisi.

Bu strateji sadece ABD’nin ticaret açığını ele almanın ötesine geçiyor, fakat Amerika’nın büyük kamu borcu göz önüne alındığında bu önemli bir husus olmaya devam ediyor. Öncelik ise, Atlantik ötesinde stratejik uyumun sağlanması.

Fidanza’ya göre Meloni bu anın stratejik öneminin farkında ve Trump ile görüşmesini, Çin üretimine bağımlılığa gerçek bir alternatif olarak konumlandırılan koordineli bir Avrupa-Amerikan sanayi ittifakını savunmak için kullanmayı amaçlıyor.

Sonuç olarak Fidanza, Meloni’nin gezisinin Avrupa’yı temel bir jeopolitik seçimle karşı karşıya bıraktığına inanıyor: ya sanayi ve ekonomi politikalarını batıya doğru yeniden düzenlemek ya da AB Komiseri Frans Timmermans’ın elektrik geçişine yaklaşımında olduğu gibi Çin yanlısı olarak algılanan politikaları izlemeye devam etmek.

Fidanza, “Meloni’nin çözmek için Washington’a gideceği jeopolitik düğüm işte bu,” diyor.