Moldova’da seçim bitti, karşılıklı suçlamalar başladı

Moldova’da Cumhurbaşkanı Maya Sandu’nun partisi, parlamentodaki mutlak çoğunluğunu korumayı başardı. Seçimler, Sandu’nun Rusya’yı müdahaleyle suçladığı, muhalefetin ise sonuçlara hile karıştığını iddia ettiği gergin bir atmosferde gerçekleşti.

Moldova’da Cumhurbaşkanı Maya Sandu liderliğindeki Avrupa Birliği (AB) yanlısı Eylem ve Dayanışma Partisi (PAS), pazar günü yapılan parlamento seçimlerinden zaferle ayrıldı.

Parti, sandalye kaybetmesine rağmen meclisteki mutlak çoğunluğunu korumayı başardı.

Seçim sonuçları, Rusya yanlısı muhalefetin hile suçlamaları ve protesto çağrılarıyla birlikte geldi.

Cumhurbaşkanı Sandu’nun partisi çoğunluğu korudu

Merkezi Seçim Komisyonunun açıkladığı ilk sonuçlara göre, oyların yüzde 99,6’sı sayıldı. Sandu’nun partisi PAS, yüzde 50’nin üzerinde oy alarak 101 sandalyeli parlamentoda en az 54 milletvekilliği kazandı.

Bu sonuç, partinin bir önceki parlamentodaki 61 sandalyesine göre bir düşüş anlamına gelse de, tek başına hükümet kurma yetkisini elinde tutmasını sağlıyor.

Seçimlerde bir diğer Avrupa yanlısı oluşum olan Alternatif Bloku da yüzde 7,99 oy alarak meclise 8 milletvekili gönderdi. Seçime katılım oranı yüzde 52 olarak gerçekleşti.

Seçimlerde karşılıklı usulsüzlük ve dış müdahale iddiaları gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Sandu, seçimlerden bir gün önce yaptığı açıklamada, sonuçları etkilemek için 100 milyon avro harcandığını öne sürdü ve seçimlerin iptal edilme ihtimalinden bahsetti.

Sonuçların açıklanmasının ardından bu kez suçlamalar muhalefetten geldi. Eski Cumhurbaşkanı İgor Dodon’un liderliğindeki Rusya yanlısı Vatanseverler Bloku, yüzde 24,25 oyla 27 sandalye kazandı.

Dodon, Merkezi Seçim Komisyonunu hile yapmakla suçlayarak muhalefet partilerini salı günü Kişinev’deki parlamento binası önünde protesto mitingi düzenlemeye çağırdı.

Meclise girmeyi başaran diğer partiler ise yüzde 6,21 oyla Bizim Parti ve yüzde 5,63 oyla Evde Demokrasi oldu. Her iki parti de parlamentoda 8’er milletvekiliyle temsil edilecek.

Sandu: Seçimler iptal edilebilir

Öte yandan Cumhurbaşkanı Maya Sandu, seçimlere müdahale etmek için 100 milyon avro harcandığını öne sürdü ve olası dış müdahaleler nedeniyle sonuçların iptal edilebileceğini dile getirdi.

Sandu, daha önce de Rusya’yı din adamları ve “Matruşka” adlı bir bot ağı üzerinden propaganda yayarak seçimleri etkilemeye çalışmakla suçlamıştı.

Sandu’nun iddialarına paralel olarak, Telegram’ın kurucusu Pavel Durov’dan dikkat çekici bir açıklama geldi. Durov, Moldova istihbaratının kendisinden iki kez, devlet başkanlığı seçimleri öncesinde bazı Telegram kanallarını sansürlemesini istediğini açıkladı.

İlk talebi yerine getirdiğini belirten Durov, ikinci talebi ise kanallarda sakıncalı bir içerik bulmadığı için reddettiğini söyledi.

Öte yandan temyiz mahkemesi, Vatanseverler Bloku çatısı altında seçime giren Büyük Moldova partisinin yarıştan ihraç edilmesini onadı. Partiye yasa dışı finansman ve seçmenlere rüşvet suçlamaları yöneltildi.

Bu karar, seçimden sadece iki gün önce alınan bir başka ihraç kararını izledi. Merkezi Seçim Komisyonu, muhalefetteki Moldova’nın Kalbi partisini aday listesindeki cinsiyet kotasına uymadığı gerekçesiyle seçimlerden men etti.

Partinin faaliyetleri, Adalet Bakanlığının talebi üzerine Kişinev temyiz mahkemesi tarafından zaten askıya alınmıştı.

Gagavuzya ve Transdinyester faktörü

Seçim denklemindeki bir diğer önemli unsur ise özerk bölgeler oldu. Ağustos ayında yedi yıl hapis cezası alan Gagavuzya özerk bölgesinin başkanı Yevgeniya Gutsul, seçim günü avukatları aracılığıyla bir mesaj yayımladı. Gutsul, Moldova vatandaşlarını sandığa giderek “dış müdahaleyle dayatılan köleliğe karşı” oy kullanmaya çağırdı.

Transdinyester bölgesindeki seçmenlerin oy kullanması ise fiilen zorlaştırıldı. Transdinyester Milletvekili Andrey Safonov, Moldova pasaportu taşıyan yüz binlerce seçmen için sadece 12 sandık kurulduğunu ve 20 binden biraz fazla oy pusulası basıldığını bildirdi.

Safonov, bu rakamı Avrupa Birliği ve Kuzey Amerika’daki seçmenler için basılan 1 milyona yakın oy pusulasıyla karşılaştırarak duruma dikkat çekti.