Bizi Takip Edin

Diplomasi

NATO ile savunma sanayii şirketleri toplantısı: Davet edilmeyenler mutsuz

Yayınlanma

15 Haziran’da NATO savunma bakanları toplantısının yanı sıra, Avrupa ve ABD’den 25 savunma sanayii şirketi de Kuzey Atlantik ittifakı ile görüşmelerde bulundu.

Batılı güçler Ukrayna’ya askeri desteği sürdürmenin ve stoklarını yenilemenin yollarını ararken, NATO da üyelerin yatırım ve siparişlerinde uzun vadeli bir perspektif oluşturarak sektörü yönlendirmeye çalışıyor.

NATO, yatırım hedeflerinin belirlenmesi ve talebin bir araya getirilmesi için yeni bir Savunma Üretimi Eylem Planı oluşturmayı ve ittifak üyelerinin sektöre yönelik transatlantik ölçekte standartlaştırılmış teçhizatlarını belirlemeyi değerlendiriyor.

Kimler katıldı?

Katılımcılar arasında ağırlıklı olarak üst düzey yetkililer ve füze ve roket gibi farklı mühimmat türleri üreten savunma şirketlerinin CEO’ları yer alıyor.

NATO yetkilileri, ittifakın ‘savaşta belirleyici mühimmatlara’ odaklanacaklarını söylüyorlar.

Avrupa savunma sanayii söz konusu olduğunda Belçika’dan FN Herstal, Fransız-İtalyan MBDA, Finlandiya’dan Patria, Almanya’dan Rheinmetall, Norveç’ten Nammo, Alman KMW ve Fransız Nexter’in birleşmesinden oluşan KNDS, İtalyan Leonardo, Bulgar Arsenal ve Prag merkezli Çekoslovak Grubu ile Türkiye’den Baykar ve Roketsan temsil edilmek üzere davet edildi.

ABD’den ise Ukrayna silahlı kuvvetlerine gönderilen Javelin, HIMARS ve Patriot füze sistemlerini üreten Raytheon Technologies ve Lockheed Martin toplantıya katıldı.

Bunların yanı sıra Portekiz’den Tekever gibi drone üreticilerinin yanı sıra İngiliz BAE Systems, Romanya’dan Romarm, Hırvatistan’dan savaş tankı üreticisi Đuro Đaković Grupa, Estonya’dan Milrem Robotics ve Fransız Thales de toplantıda yerini aldı.

Davet kriterleri tartışma yarattı: İspanya’dan boykot

Toplantıdan önce EURACTIV’e açıklama yapan bir NATO yetkilisi, davet edilecek kişi ve şirketlerin seçiminde ‘küçük ve odaklanmış bir formatın seçilmesinin esaslı bir tartışmayı kolaylaştırma’ kriterinin belirleyici olduğunu söyledi.

NATO yetkilisi bu kez mühimmat konusuna odaklanılsa da, “Müttefik endüstrilerinin çok daha geniş bir yelpazesini içeren düzenli NATO Endüstri Forumu da dâhil olmak üzere, gelecekte endüstri ile farklı formatlarda başka toplantılar da yapılacaktır,” diye ekledi.

Hükümetler savunma şirketlerinden üretimi artırmalarını isterken, şirketler de yeni üretim kapasitelerine, tedarik zincirlerine ve personele yapılan yatırımları kolaylaştırmak için uzun vadeli net sipariş beklentilerine ilişkin bilgi talep ediyor.

Bununla birlikte Perşembe günkü toplantıya davet edilmeyen şirketler ve ülkeler durumdan memnun değil. Davet edilmeyen bazı sektör temsilcileri, isimlerinin açıklanmaması kaydıyla EURACTIV’e yaptıkları açıklamada, davetli listesinin ‘adil’ bir şekilde oluşturulmadığını savundular.

Örneğin Airbus Defence, Fransız Dassault ve Safran, Amerikan Boeing, Fransız MBDA, Alman Diehl gibi büyük şirketler ya da Alman Hensoldt veya Rheinmetall tarafından satın alınan İspanyol mühimmat üreticisi Expal gibi elektronik alanında uzmanlaşmış şirketler NATO toplantısına davet edilmedi.

Masada yer almak için lobi faaliyetleri yürüten farklı sektör temsilcileri, seçim kriterlerinin ‘net olmadığını’ söyledi. Sektör kaynakları, görüşmelerden somut bir sonuç çıkmasının beklenmemesine rağmen, prensip olarak masada yer almak istediklerini belirttiler.

El Paìs’nin haberine göre, hiçbir İspanyol şirketinin davet edilmemesini protesto eden ülkenin Savunma Bakanı Margarita Robles, İspanyol şirketleri de dinlenmediği sürece Savunma Üretimi Eylem Planı üzerindeki çalışmaların başlamasını onaylamayı reddetti. İspanyol gazetesine göre Robles daha sonra toplantıyı da boykot etti.

Baykar ve Roketsan toplantıdan memnun ayrıldı

Türkiye’yi Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in temsil ettiği Brüksel’deki toplantıya katılan Baykar ve Roketsan’dan olumlu açıklamalar geldi.

Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar, Twitter’dan yaptığı açıklamada, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in davetine icabetle toplantıda yer aldıklarını bildirdi.

AA’da yer alan habere göre, savunma sanayisinin geleceği hakkındaki görüşlerini paylaştıklarını aktaran Bayraktar, küresel savunma harcamaları artarken NATO’nun harcamalardaki payının giderek azaldığını, son 20 yılda NATO’nun azalan payının Çin, Rusya ve Hindistan’a geçtiğini belirtti.

Bayraktar, son 3 yılda ciddi bir durgunluk olduğunu, savunma sanayisinin yeni kapasite, planlama ve yatırım için gerçek büyümeye ihtiyacı olduğunu vurguladı.

Roketsan Genel Müdürü Murat İkinci de Brüksel’deki toplantıda savunma sanayisi şirketleriyle NATO ülkeleri arasındaki işbirliğinin altının çizildiğini bildirdi.

İkinci, “Türkiye’nin savunma alanında kaydettiği ilerlemelerin ülkemiz için olduğu kadar müttefik ülkeler için de değerli olduğuna şüphemiz yoktur,” ifadesini kullandı.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English