Diplomasi
NATO’dan AB’ye “deregülasyon” çağrısı
NATO ve Avrupa Birliği’nden üst düzey yetkililer, kıtadaki savunma kapasitesinin artırılmasını engelleyen düzenlemelerin kaldırılması gerektiğini belirterek, üretimdeki yavaşlığın devam ettiğine dikkat çekti.
NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska, bugün (1 Haziran) NATO Parlamenterler Asamblesi’nde milletvekillerine, “Savunma üretiminin artırılması konusunda olduğu kadar, savunma sanayi işbirliği konusunda da önümüzdeki engelleri ortadan kaldırmamıza gerçekten yardımcı olabilirsiniz,” dedi.
Bu açıklamalar, NATO ülkelerinden yaklaşık 300 milletvekilini güvenlik ve savunma ile ilgili konuları görüşmek üzere bir araya getiren Vilnius’taki NATO Parlamenterler Asamblesi oturumu sırasında yapıldı.
Shekerinska, sektöre yapılan devasa yatırımların kıtada silah üretiminin artmasına yol verdiğini vurguladı.
Fakat hem NATO genel merkezindeki hem de Brüksel’deki yetkililer, sanayideki artışın sınırlı hızından duydukları hayal kırıklığını dile getirdiler.
Pazartesi günü, AB Savunma Komiseri Andrius Kubilius, ulusal milletvekillerini hükümetlerini hesap sormaya çağırdı.
Kubilius, “Avrupa ulusal parlamentoları hükümetlere şunu sormalı: Para artmasına rağmen endüstrilerimiz neden büyümiyor?” diye sordu.
Geçen ay, milletvekilleri ve üye devletler, savunma şirketleri arasında daha iyi rekabet sağlamak ve blok genelinde üretim kapasitesini hızlandırmak amacıyla AB kurallarını basitleştirmeyi amaçlayan bir paketteki üç dosyanın ikisi üzerinde uzlaşmaya vardı.
Kubilius, AB içinde savunma mallarının sınır ötesi transferini basitleştirmeye yönelik henüz sonuçlanmamış dosya üzerindeki müzakereler halen devam ederken, Avrupa’daki mevcut durumun iç karartıcı bir tablosunu çizdi.
Şu anda, savunma şirketlerinin AB içinde ekipman ve alt sistemleri taşımak için özel lisanslara ihtiyacı var ve bu durum şirketler arası işbirliğini yavaşlatabiliyor.
“Avrupa’da tek bir savunma pazarımız yok, rekabet yok, yenilikler yok ve endüstriyel büyüme yok,” diyen Kubilius, AB anlaşmalarındaki ulusal güvenlik muafiyeti nedeniyle çoğu ihaleyi herhangi bir rekabet olmaksızın doğrudan ulusal liderlere verildiğini ekledi.
Savunma komiseri, geçen yıl görev süresinin başında Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından belirlenen temel görevlerden biri olan tek bir savunma pazarı kurulması için çalıştı. Kubilius daha sonra bu vizyonu Savunma Hazırlık Yol Haritasındaki bir dizi girişim aracılığıyla ortaya koydu.
Ayrıca, geçen ay partiler arası bir Avrupa Parlamentosu milletvekilleri grubu tarafından onaylanan bir Savunma Birliği kurulmasını da önerdi ve başkentlere daha derin bir Avrupa savunma entegrasyonunu ve ortak tedarik mekanizmalarını destekleme çağrısında bulundu.
Kubilius, Vilnius’ta yaptığı açıklamada, “Avrupa Birliği’nde tek bir savunma pazarı için verilen mücadele, aynı zamanda ulusal düzeyde modern bir savunma doktrinine sahip olma imkânı için verilen mücadeledir,” dedi.