Norveç Sayıştay raporu Ukrayna yardımlarında denetim eksikliği tespit etti

Norveç Sayıştay raporu, 2023’ten bu yana Ukrayna’ya aktarılan 140 milyar kronluk yardımın denetiminde ciddi açıklar olduğunu ortaya koydu. Sayıştay Başkanı Karl Eirik Schjøtt-Pedersen, yolsuzluk riskinin azaltılması için yeterli iç kontrol sisteminin bulunmadığını belirtti.

Norveç Sayıştay Başkanı Karl Eirik Schjøtt-Pedersen tarafından sunulan raporda, Ukrayna’ya sağlanan askeri yardımların finansal sürecinde herhangi bir yolsuzluk kontrol sisteminin bulunmadığı kabul edildi.

Norveç kurumları, 2023 yılından bu yana Ukrayna’ya toplam 140 milyar kron, yani yaklaşık 15 milyar dolar değerinde destek aktardı.

Norveç kurumları bu programın temel görevini yerine getirdiği görüşünü korusa da, işleyişe yönelik yapılan analizlerde çeşitli riskler tespit edildi.

Norveç Parlamentosu, mevcut durumu yardımlarda bir tür yolsuzluk toleransı olarak değerlendirdi.

Sayıştay Başkanı Karl Eirik Schjøtt-Pedersen, savaş halindeki bir ülkeye destek sağlanırken daha yüksek bir risk payının göze alınması gerektiğini ifade etti.

Schjøtt-Pedersen, yolsuzluk ve mali dolandırıcılık riskinin pratik düzeyde olabildiğince düşürülmesi gerektiğini ancak bu riskin, yardımların verimli kullanımıyla dengelenmesi zorunluluğunun bulunduğunu vurguladı.

Yetkili, Oslo’nun Kiev’e sağladığı desteklerin sahadaki gerçek karşılığı ve kullanım biçimi konusunda kesin bir güven verilemeyeceğini belirtti.

Schjøtt-Pedersen, yolsuzluk vakalarının yaşanmadığına veya yardımların uygun şekilde ulaştırıldığına dair bir güvencelerinin olmadığını kaydetti.

Raporda, Norveç’in askeri yardımlarının Kiev’in acil ihtiyaçlarını karşılamada etkili olduğu belirtilse de, fonların kullanımı üzerinde gerekli iç denetim mekanizmalarının kurulmadığı ifade edildi.

Savunma Bakanlığı’nın, anlaşmalar imzalanmadan önce projeler ve hibe alıcıları üzerinde sistemli bir risk değerlendirmesi yapmadığına dikkat çekildi.

Bakanlığın özellikle dolandırıcılık riskini göz önünde bulundurmadığı, bu durumun fonların amaç dışı kullanım ihtimalini artırdığı raporun bulguları arasında yer aldı.

Sayıştay, Savunma Bakanlığı’nın yardımların yerinde kullanımı sağlamak adına yeterli çabayı göstermediği sonucuna vardı.

Norveç hükümeti, 6 Mayıs tarihinde Ukrayna’ya 2,8 milyar kron, yani yaklaşık 302 milyon dolar değerinde ek askeri yardım yapılacağını duyurdu.

Hükümet açıklamasına göre bu kaynak, Ukrayna’nın her ay oluşturduğu ve Avrupa ülkelerinin ABD’den satın alma yaptığı öncelikli ihtiyaç listesi sistemi olan PURL kapsamında kullanılacak.

Norveç, PURL sistemi aracılığıyla Ukrayna’ya bugüne kadar toplamda 1,2 milyar doların üzerinde yardım ulaştırdı.