Amerika
Nvidia başkanı: Çin’le çip savaşı ABD teknolojisine muazzam zarar verir

Yapay zeka devi Nvidia’nın başkanı Jensen Huang, Çin ile çip savaşlarının ABD teknolojisine “muazzam zarar” riski taşıdığını söyledi. Jensen Huang, milletvekillerine Pekin’e daha fazla ihracat kontrolü uygulama konusunda ‘düşünceli’ olmaları çağrısı yaptı.
Dünyanın en değerli yarı iletken şirketi Nvidia’nın CEO’su, ABD teknoloji endüstrisinin Washington ile Pekin arasında artan çip savaşından dolayı “muazzam hasar” riski altında olduğu konusunda uyardı.
Financial Times’a konuşan Jensen Huang, Biden yönetimi tarafından Çin yarı iletken üretimini yavaşlatmak için getirilen ABD ihracat kontrollerinin Silikon Vadisi grubunu “elleri arkasında bağlı” ve şirketin en büyük pazarlarından birinde gelişmiş çipleri satamaz durumda bıraktığını söyledi.
Aynı zamanda, Çinli şirketlerin oyun, grafik ve yapay zeka için Nvidia’nın pazar lideri işlemcilerine rakip olmak için kendi çiplerini oluşturmaya başladıklarını da sözlerine ekledi: “Eğer [Çin] ABD’den satın alamazsa, o zaman kendileri inşa edecekler. Bu yüzden ABD dikkatli olmalı. Çin, teknoloji endüstrisi için çok önemli bir pazar.”
ABD’nin Çin’in gelişmiş çipler satın almasını veya geliştirmesini engelleme çabaları, iki güç arasındaki mücadelenin en sert cephesi haline geldi.
‘Çin pazarına alternatifimiz yok’
Huang’ın yorumları, Çinli yetkililerin ABD’li çip üreticisi Micron’un ürünlerini kritik altyapıdan yasakladığını duyurmasından birkaç gün önce geldi. Micron yasağı, Washington’un ihracat kontrollerine karşı Pekin’in ilk önemli misilleme hareketi olarak görüldü.
Amerikalı yönetici ayrıca, ABD’li milletvekillerini Çin ile ticareti kısıtlayan daha fazla kural koyma konusunda “düşünceli” olmaları konusunda uyardı.
“Çin pazarından mahrum kalırsak, bunun için başka bir alternatifimiz daha yok. Başka Çin yok, sadece bir Çin var” diyen Huang, Pekin ile ticaret yapamazlarsa “Amerikan şirketlerinin çok büyük zarar göreceğini” sözlerine ekledi.
Huang, ABD teknoloji endüstrisinin Çin’e erişiminin engellenmesinin, Biden yönetiminin ABD’de daha fazla yarı iletken üretim tesisi inşasını teşvik etmek için 52 milyar dolarlık finansman paketini içeren Çip yasasını da “dizinden vuracağını” belirtti:
“Amerikan teknoloji endüstrisi [Çin pazarının kaybı nedeniyle] üçte bir oranında daha az kapasiteye ihtiyaç duyarsa, hiç kimse Amerikan fabrikalarına ihtiyaç duymayacak, o zaman fabrikalarda yüzüyor olacağız.”
Huang, yönetimin düzenlemeler konusunda düşünceli olmazlarsa, teknoloji endüstrisine zarar vereceğini söyledi.
Çin, ABD teknoloji endüstrisi pazarının üçte birini oluşturuyor
Yeni nesil yapay zeka araçları geliştirmek için uğraşan Kaliforniya merkezli Nvidia, bu alandaki küresel yarışın merkezine yerleşti ve OpenAI ChatGPT gibi sohbet robotlarına güç veren “dil modellerini” eğitmek için kullanılan birincil çip kaynağı haline geldi.
Yapay zeka etrafında heyecan arttıkça, Nvidia’nın piyasa değeri, çarşamba günkü en son kazanç raporu öncesinde bu yıl şimdiye kadar iki kattan fazla artarak yaklaşık 770 milyar dolara ulaştı. Her biri 120 milyar dolara yakın olan Intel ve Qualcomm gibi ABD’li rakiplerini gölgede bırakıyor. Çip hisselerindeki ralliye rağmen Nvidia, bir sonraki en yakın rakibi olan ve yaklaşık 450 milyar dolar değerindeki Tayvanlı çip üreticisi TSMC’den hala çok daha büyük.
Bununla birlikte, Kaliforniya merkezli şirketin, ABD’nin yapay zeka için kullanılan teknolojiye ihracat kontrolleri uyguladığı ağustos ayından bu yana en gelişmiş çipleri olan H100 ve A100 serisini Çinli müşterilere satması engellendi. Nvidia, Çin’de satılan ürünlerin performansını sınırlayan ABD kurallarına uymak için bazı çiplerini yeniden yapılandırmak zorunda kaldı.
Huang, Çin’in ABD teknoloji endüstrisi pazarının kabaca üçte birini oluşturduğunu ve hem bileşen kaynağı hem de ürünleri için son pazar olarak yerini almanın imkansız olduğunu söyledi.
Nvidia’nınki de dahil olmak üzere dünyanın gelişmiş çiplerinin çoğu Tayvan’da üretiliyor. Analistler, ABD ile Çin arasında Tayvan üzerinden olası bir çatışmanın arabalardan bilgisayarlara kadar her şeyin üretiminde ciddi küresel aksamalara yol açacağından korkuyor.
Tayvan konusuna da değinen Huang, “Teorik olarak çipleri Tayvan dışında üretebiliriz, bu mümkün [ama] Çin pazarının yeri doldurulamaz. Bu imkansız,” dedi.
Yıllık raporuna göre, Hong Kong da dahil olmak üzere Çin, Ocak 2023’te sona eren son mali yılında Nvidia’nın satışlarının beşte birinden fazlasını oluştururken, Tayvan dörtte birinden fazlasını temsil ediyordu.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa5 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Avrupa5 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Avrupa5 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya4 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek
Asya2 hafta önceÇin insansı robot pazarında liderliği hedefliyor









