Amerika
Nvidia başkanı: Çin’le çip savaşı ABD teknolojisine muazzam zarar verir

Yapay zeka devi Nvidia’nın başkanı Jensen Huang, Çin ile çip savaşlarının ABD teknolojisine “muazzam zarar” riski taşıdığını söyledi. Jensen Huang, milletvekillerine Pekin’e daha fazla ihracat kontrolü uygulama konusunda ‘düşünceli’ olmaları çağrısı yaptı.
Dünyanın en değerli yarı iletken şirketi Nvidia’nın CEO’su, ABD teknoloji endüstrisinin Washington ile Pekin arasında artan çip savaşından dolayı “muazzam hasar” riski altında olduğu konusunda uyardı.
Financial Times’a konuşan Jensen Huang, Biden yönetimi tarafından Çin yarı iletken üretimini yavaşlatmak için getirilen ABD ihracat kontrollerinin Silikon Vadisi grubunu “elleri arkasında bağlı” ve şirketin en büyük pazarlarından birinde gelişmiş çipleri satamaz durumda bıraktığını söyledi.
Aynı zamanda, Çinli şirketlerin oyun, grafik ve yapay zeka için Nvidia’nın pazar lideri işlemcilerine rakip olmak için kendi çiplerini oluşturmaya başladıklarını da sözlerine ekledi: “Eğer [Çin] ABD’den satın alamazsa, o zaman kendileri inşa edecekler. Bu yüzden ABD dikkatli olmalı. Çin, teknoloji endüstrisi için çok önemli bir pazar.”
ABD’nin Çin’in gelişmiş çipler satın almasını veya geliştirmesini engelleme çabaları, iki güç arasındaki mücadelenin en sert cephesi haline geldi.
‘Çin pazarına alternatifimiz yok’
Huang’ın yorumları, Çinli yetkililerin ABD’li çip üreticisi Micron’un ürünlerini kritik altyapıdan yasakladığını duyurmasından birkaç gün önce geldi. Micron yasağı, Washington’un ihracat kontrollerine karşı Pekin’in ilk önemli misilleme hareketi olarak görüldü.
Amerikalı yönetici ayrıca, ABD’li milletvekillerini Çin ile ticareti kısıtlayan daha fazla kural koyma konusunda “düşünceli” olmaları konusunda uyardı.
“Çin pazarından mahrum kalırsak, bunun için başka bir alternatifimiz daha yok. Başka Çin yok, sadece bir Çin var” diyen Huang, Pekin ile ticaret yapamazlarsa “Amerikan şirketlerinin çok büyük zarar göreceğini” sözlerine ekledi.
Huang, ABD teknoloji endüstrisinin Çin’e erişiminin engellenmesinin, Biden yönetiminin ABD’de daha fazla yarı iletken üretim tesisi inşasını teşvik etmek için 52 milyar dolarlık finansman paketini içeren Çip yasasını da “dizinden vuracağını” belirtti:
“Amerikan teknoloji endüstrisi [Çin pazarının kaybı nedeniyle] üçte bir oranında daha az kapasiteye ihtiyaç duyarsa, hiç kimse Amerikan fabrikalarına ihtiyaç duymayacak, o zaman fabrikalarda yüzüyor olacağız.”
Huang, yönetimin düzenlemeler konusunda düşünceli olmazlarsa, teknoloji endüstrisine zarar vereceğini söyledi.
Çin, ABD teknoloji endüstrisi pazarının üçte birini oluşturuyor
Yeni nesil yapay zeka araçları geliştirmek için uğraşan Kaliforniya merkezli Nvidia, bu alandaki küresel yarışın merkezine yerleşti ve OpenAI ChatGPT gibi sohbet robotlarına güç veren “dil modellerini” eğitmek için kullanılan birincil çip kaynağı haline geldi.
Yapay zeka etrafında heyecan arttıkça, Nvidia’nın piyasa değeri, çarşamba günkü en son kazanç raporu öncesinde bu yıl şimdiye kadar iki kattan fazla artarak yaklaşık 770 milyar dolara ulaştı. Her biri 120 milyar dolara yakın olan Intel ve Qualcomm gibi ABD’li rakiplerini gölgede bırakıyor. Çip hisselerindeki ralliye rağmen Nvidia, bir sonraki en yakın rakibi olan ve yaklaşık 450 milyar dolar değerindeki Tayvanlı çip üreticisi TSMC’den hala çok daha büyük.
Bununla birlikte, Kaliforniya merkezli şirketin, ABD’nin yapay zeka için kullanılan teknolojiye ihracat kontrolleri uyguladığı ağustos ayından bu yana en gelişmiş çipleri olan H100 ve A100 serisini Çinli müşterilere satması engellendi. Nvidia, Çin’de satılan ürünlerin performansını sınırlayan ABD kurallarına uymak için bazı çiplerini yeniden yapılandırmak zorunda kaldı.
Huang, Çin’in ABD teknoloji endüstrisi pazarının kabaca üçte birini oluşturduğunu ve hem bileşen kaynağı hem de ürünleri için son pazar olarak yerini almanın imkansız olduğunu söyledi.
Nvidia’nınki de dahil olmak üzere dünyanın gelişmiş çiplerinin çoğu Tayvan’da üretiliyor. Analistler, ABD ile Çin arasında Tayvan üzerinden olası bir çatışmanın arabalardan bilgisayarlara kadar her şeyin üretiminde ciddi küresel aksamalara yol açacağından korkuyor.
Tayvan konusuna da değinen Huang, “Teorik olarak çipleri Tayvan dışında üretebiliriz, bu mümkün [ama] Çin pazarının yeri doldurulamaz. Bu imkansız,” dedi.
Yıllık raporuna göre, Hong Kong da dahil olmak üzere Çin, Ocak 2023’te sona eren son mali yılında Nvidia’nın satışlarının beşte birinden fazlasını oluştururken, Tayvan dörtte birinden fazlasını temsil ediyordu.
Amerika
Çin’e 300 milyon dolarlık Nvidia çipi kaçırmakla suçlanan iş insanı gözaltında

ABD’de federal savcılar, Çin’e 300 milyon dolar değerinde yapay zeka çipi içeren sunucu kaçırmakla suçlanan Amerikalı iş insanı Greg Louie’yi gözaltına aldı. Şüphelinin 2023 ve 2024 yıllarında gerekli hükümet lisansını almadan Malezya ile Singapur üzerinden transit sevkiyat yaptığı belirtiliyor.
ABD’de federal savcılar, California’da yaşayan iş insanı Greg Louie’yi Nvidia üretimi yapay zeka çiplerini barındıran 300 milyon dolarlık sunucuları Çin’e yasa dışı yollarla ihraç etmek suçlamasıyla gözaltına aldı.
Bloomberg’ün haberine göre, Earthmade Computer Inc. adlı özel şirketin sahibi olan Louie, iş yerine geldiği sırada yakalandı.
Amerikalı iş insanına İhracat Kontrolü Reform Yasası’nı ihlal etmek amacıyla komplo kurmak, kaçakçılık ve kara para aklamak amacıyla komplo kurmak suçlamaları yöneltildi.
Soruşturma dosyasında, Louie’nin 2023 ile 2024 yılları arasında kimliği henüz tespit edilemeyen kişilerle ortak hareket ederek ileri teknoloji Nvidia çipleriyle donatılmış sunucuları Çinli müşterilere sevk ettiği kaydedildi.
Söz konusu sevkiyatların gerçekleşmesi için ABD hükümetinden özel lisans alınması şartı aranıyordu, ancak şüphelinin resmi makamlara herhangi bir lisans başvurusu yapmadığı tespit edildi.
Donanımların Malezya ve Singapur üzerinden transit geçirildiği, bu ülkelerden de yasa dışı biçimde yeniden ihraç edilerek Çin’e ulaştırıldığı belirlendi.
Washington yönetimi son yıllarda Pekin’in gelişmiş yapay zeka donanımlarına erişimini engellemeye çalışırken, Çin kendi üretim kapasitesini artırma ve yaptırımları aşacak alternatif güzergahlar bulma arayışını sürdürüyor.
ABD hükümeti, 2022 yılında Nvidia ürünlerinin Çin ve Rusya’ya ihracatına lisans zorunluluğu getirmişti. Kısıtlamalar, özellikle yapay zeka operasyonlarında kullanılan A100 ve H100 serisi grafik işlem birimlerini (GPU) hedef alıyor.
Öte yandan Washington yönetimi ocak ayında Nvidia’ya, H200 dahil güçlü yapay zeka çiplerini Çin’e satabilmesi için izin verdi. Şirketin bu satışları gerçekleştirebilmesi için elinde yeterli miktarda ürün tedariki sağladığını belgelemesi gerekiyor.
The Information gazetesi daha önce Pekin yönetiminin, ByteDance ve Alibaba gibi ülkenin önde gelen teknoloji devlerinin belirli Nvidia GPU’larını satın almasına onay vermeyi değerlendirdiğini yazmıştı.
Eylül ayı başında The New York Times gazetesi de ABD’nin yaptırım listesinde yer alan Çin merkezli teknoloji şirketi Inspur’un kısıtlamalara rağmen Nvidia çipleri dahil ileri Amerikan teknolojilerini sattığını öne sürdü.
Gazetenin haberinde, söz konusu ağda Inspur’un ABD’deki iştiraki Aivres şirketinin kilit rol üstlendiği kaydedildi.
Amerika
Mahkemeden 110 milyar dolarlık Paramount ve Warner Bros. birleşmesine onay

ABD federal mahkemesi, Paramount’un Warner Bros.’u 110 milyar dolara devralmasına yönelik uzlaşmayı onaylayarak birleşmenin önünü açtı. Şirket, varılan mutabakat uyarınca beş yıl boyunca yılda en az 30 film vizyona sokacak ve yerli yapımlara yıllık 300 milyon dolar ek yatırım yapacak.
ABD’de federal mahkeme, medya şirketi Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara devralmasına onay verdi.
ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tarihin en büyük medya birleşmelerinden birini engellemek amacıyla Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyaletin açtığı davada tarafların 21 Eylül’de vardığı uzlaşmayı onayladı.
Eyaletler, birleşmenin sinema ve televizyon alanında nihai tüketiciler için fiyatları artırabilecek bir tekel yaratacağını savunuyordu.
Yargıç Martinez-Olguin ise uzlaşmayı “makul, fiili ve hukuki bir çözüm” olarak nitelendirdi.
Onaylanan uzlaşma şartlarına göre şirket, beş yıl boyunca ABD sinemalarında her yıl en az 30 film vizyona sokmak ve ülke içindeki yapımlara yılda 300 milyon dolar ek kaynak aktarmak zorunda kalacak.
Şartların yerine getirilmemesi durumunda Paramount, Miramax film stüdyosunu satma yaptırımıyla karşılaşabilecek.
Anlaşma ayrıca kablolu yayın müzakerelerinin iki şirketin kanalları için ayrı ayrı yürütülmesini ve Paramount bünyesindeki CBS News ile Warner Bros.’a ait CNN’i denetleyecek bağımsız bir gazeteciler kurulu oluşturulmasını zorunlu kılıyor.
Kaliforniya Adalet Bakanlığı temsilcisi, varılan uzlaşmanın rekabet konusundaki endişeleri giderdiğini, tüketici tercihlerini güvenceye aldığını ve Kaliforniyalı çalışanların geleceğini gözettiğini açıkladı.
Şirketler ayrıca Amerika Yazarlar Birliği (WGA) ile yürütülen antitröst davasında da anlaşmaya vardı.
Bu kapsamda sendikanın sağlık fonuna 17,5 milyon dolar ödenecek ve CBS News bünyesindeki WGA istihdam seviyesi beş yıl boyunca korunacak.
Paramount, birleşmenin tamamlanmasıyla birlikte oyuncak üreticisi Mattel’in CEO’su Ynon Kreiz’in şirkette Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO David Ellison ile ortak CEO görevini üstleneceğini duyurdu. Satın alma sürecinin 6 Ekim Salı günü tamamlanması bekleniyor.
Yaklaşık 110 milyar dolarlık devralma işlemi, Paramount Pictures, CBS, Paramount+, HBO ve CNN gibi dev medya varlıklarını tek çatı altında toplayacak.
Süreç, Paramount’un Netflix ile girdiği rekabeti kazanmasının ardından şekillendi.
Warner Bros. daha önce stüdyo operasyonları, HBO ve HBO Max yayın platformu için Netflix ile 82,7 milyar dolarlık satış üzerinde anlaşmış, ancak Netflix’in teklif artırmaması üzerine Warner Bros. Discovery şubat ayında Paramount’un teklifini kabul etmişti.
Paramount ise süreçte rakibi Netflix’i “yakıp yıkma taktiği” izlemekle suçlamıştı.
Mahkemece onaylanan uzlaşmaya bazı eyalet başsavcıları tepki gösterdi. Süreçte özellikle Massachusetts, New York, Connecticut ve Minnesota eyaletlerinin savcıları uzlaşma şartlarına itiraz etti.
Connecticut Başsavcısı William Tong, ofisinin CNN ile CBS News birimlerinin tamamen elden çıkarılarak yapıdan ayrılmasını talep ettiğini, bağımsız bir denetim kurulu kurulmasının önemine rağmen tam ayrışmayı sağlayamadıklarını belirtti.
Söz konusu birleşme temmuz ayından bu yana federal mahkeme kararıyla askıya alınmış durumdaydı.
Paramount daha sonra yasal süreç tamamlanana veya birleşme anlaşmasının vadesi olan Haziran 2027’ye kadar devralmayı tamamlamamayı taahhüt etmişti.
Amerika
ABD’den gizlenen nükleer testleri yakalamak için yer altında deney

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, yer altında gizlenen düşük kapasiteli nükleer patlamaları tespit etmek amacıyla Nevada sahasında kimyasal patlayıcılarla deney gerçekleştirdi. Ölçümlerde sismometreler, sesötesi sensörler ve radyoaktif izleyiciler kullanılırken kurum yönetimi nükleer tespit kapasitesinde geride kalmayacaklarını açıkladı.
ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), düşük kapasiteli nükleer patlamaların tespit edilmesine yönelik bir deneme gerçekleştirdiğini duyurdu.
Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre çalışma, Nevada Ulusal Güvenlik Sahası’ndaki P Tüneli’nde kimyasal patlayıcılar ve radyoaktif izleyiciler kullanılarak yapıldı.
Denemeden elde edilen verilerin, ABD’nin nükleer patlamaları tespit etme kapasitesini güçlendirme çalışmaları kapsamında bilimsel modellerin sınanması ve algoritmaların hassaslaştırılması amacıyla kullanılacağı kaydedildi.
NNSA, deneyin özellikle sismik etkisi zayıflatılmış patlamaların tespit edilmesine odaklandığını bildirdi.
Klasik yer altı nükleer denemelerinde patlayıcı düzenek kayayla doğrudan temas edecek biçimde derin kuyulara yerleştiriliyor ve patlama dalgası çevreye tam olarak ulaşıyor.
Öte yandan sismik etkisi azaltılmış yöntemde düzenek geniş bir yer altı odasında patlatılıyor; bu uygulama patlamanın yarattığı sismik izi önemli ölçüde düşürüyor.
Deney sırasındaki ölçümler ivmeölçerler, sismometreler, elektromanyetik ve sesötesi sensörler, radyoaktif izleyici örnekleyicileri ile meteoroloji aygıtlarını kapsayan gelişmiş algılayıcı sistemleriyle yürütüldü.
NNSA Başkanı Brandon Williams, nükleer faaliyetlerin saptanmasının nükleer uzmanlık gerektirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu tür deneyler Amerika’nın tespit kabiliyetinde rakipsiz kalmasını sağlıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, Birleşik Devletler’in güç konumundan hareket edeceğini açıkça ortaya koydu. Amerikan inovasyonundan kaçış yok. Bu deneyle net bir mesaj veriyoruz: Bu yönetim döneminde Amerika’nın geride kalmasına asla izin verilmeyecektir.”
Nevada’daki deneme planını mayıs ayı ortasında duyuran Williams, yabancı ülkelerdeki nükleer testleri tespit edecek sensörlerin bu sonbaharda test edileceğini belirtmişti.
Williams o dönemde, hasım ülkelerin Kapsamlı Nükleer Testlerin Yasaklanması Antlaşması’nı (CTBT) arkadan dolanarak yürüttüğü nükleer denemeleri saptamak ve sismik sensörlerin verimini artırmak amacıyla merkezi olmayan testler uyguladıklarını dile getirmişti.
ABD’de nükleer test tartışması, Donald Trump’ın geçen yıl nükleer silah denemelerine “eşit şartlarda” yeniden başlayacaklarını açıklamasının ardından hareketlendi.
ABD’nin deneme yapmayan tek ülke olarak kalmasını istemediğini savunan Trump, Rusya, Çin, Kuzey Kore ve Pakistan’ın nükleer testler gerçekleştirdiğini öne sürdü.
Washington yönetimi şubat ayında da Rusya ve Çin ile eşit şartlar temelinde nükleer denemelere dönmeye hazır olduğunu bildirdi.
Birleşmiş Milletler ise mayıs ayı başında yaptığı değerlendirmede, Rusya ve ABD’nin nükleer testlere yeniden başlamasının dünya genelindeki diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya sevk edeceği uyarısında bulundu.
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi5 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’
Asya2 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak
Diplomasi1 hafta öncePalantir nasıl Ukraynalıları kobay faresine dönüştürdü?
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Asya2 hafta önceSoftBank, OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar borçlanacak









