Palantir, İngiltere Savunma Bakanlığından ihalesiz sözleşme almış

Kasım 2022’de Palantir, İngiltere Savunma Bakanlığından 75,2 milyon sterlin değerinde üç yıllık sözleşmeye ihalesiz almış.

Financial Times’ta (FT) yer alan habere göre ilk sözleşmenin sona erdiği 2025 yılının aralık ayında, Palantir, Savunma Bakanlığı tarafından 240,6 milyon sterlin değerinde, ilk sözleşmenin değerinin üç katından fazla olan üç yıllık bir sözleşme daha aldı.

Bu da yine rekabet olmadan doğrudan verilen bir sözleşmeydi.

Görünüşe göre, bu tür ihaleler kamu alımlarının şeffaflık ilkelerine aykırı.

2022’de Savunma Bakanlığı, ihaleyi ilan etmeme gerekçesini “sadece tek bir tedarikçinin gereksinimi karşılayabilmesi veya öngörülemeyen olayların yol açtığı aşırı aciliyet” olarak açıkladı.

Söz konusu sözleşmenin, “veri stratejileri doğrultusunda, önümüzdeki üç yıl boyunca Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı’nın tüm güvenlik sınıflandırmalarındaki taleplerini karşılamak üzere Palantir yazılım araç setinin” sağlanması için olduğu belirtildi.

“Bazı nedenlerden dolayı”, Savunma Bakanlığı bu tür bir “yazılım araç setinin” sağlanması için rekabet olamayacağına karar verdi ve ihtiyaçlarını karşılayabilecek tek bir tedarikçinin olduğunu kararlaştırdı.

Yayınlanan 2022 sözleşmesine (sözleşmenin ekleri dahil değil) bakıldığında, Savunma Bakanlığı ve Palantir’in sözleşmenin sona ermesi durumunda rekabeti sağlamak için şartlar yayınlamadıkları görülüyor.

Örneğin, sözleşmenin ana metninde Palantir’in herhangi bir halefiyle işbirliği yapma konusunda açık bir yükümlülük bulunmuyor ki bu, hükümet dairelerinin bazen ısrar ettiği bir konu.

Sözleşme, çıkış yönetimi planına (exit management plan) atıfta bulunsa da, düzenlemeler yayınlanmadı. FT’ye göre böyle bir planın hazırlanması için anlamlı bir çaba gösterilip gösterilmediği bilinmiyor. FT haberi şöyle devam ediyor:

“Anlayabildiğimiz kadarıyla, böyle bir plan sunulmuşsa da, ilk üç yıllık dönemin sonunda rekabete yol açacak kadar sağlam değildi. Bildiğimiz şey, Savunma Bakanlığının Palantir’e yeni bir sözleşme verilebileceğine karar verdiği, ‘çünkü Savunma Bakanlığının veri analizi yetenekleri, yalnızca Palantir’in lisanslayabildiği ve yalnızca Palantir’in tasarım bilgisi ve teknik uzmanlığıyla tam olarak destekleyebildiği Palantir veri analizi mimarisini kullanıyor’du.”

Ayrıca, Savunma Bakanlığı “[B]u gereksinim için tedarikçinin değiştirilmesi, destek gerektiren temel veri analizi mimarisinin yeniden inşa edilmesini gerektirecektir,” diye ısrar etti.

Bakanlık, tedarikçinin değiştirilmesinin diğer sonuçlarının da çok zahmetli olacağını, örneğin yeni çözümlerin gerekli güvenlik seviyelerinde yeniden akredite edilmesi ve Savunma Bakanlığı personelinin yeniden eğitilmesi gibi, önemli maliyetler gerektireceğini savundu.

FT’ye göre ihale ilanı yapılmayan 2022 sözleşmesi haklı olsa bile, Savunma Bakanlığı bir sonraki sözleşme için rekabet hazırlıkları yapmalıydı.

Bunun yerine, Palantir’in araçları bakanlığa entegre edildi ve şirkete ilk sözleşmenin üç katından fazla değerde ikinci bir sözleşme verildi.

Ayrıca, şirketin “yerleş ve genişle” taktiğiyle karşı karşıya kalan tek devlet birimi bu değil gibi görünüyor.

Hangi tedarikçinin aynı şartnameye uygun hizmet sunabileceğini kamuya açık belgelerden öğrenemiyoruz, çünkü şartname yayınlanmamış. Yani üç yıl içinde ve her üç yıllık döngüde, aynı şeyin tekrar olması mümkün.

FT, “Aksini gösteren kanıtlar kamuoyuna sunulmadıkça, savunmadan sorumlu devlet bakanlığı ticari olarak tek bir hizmet sağlayıcısına teslim olmuş gibi görünüyor,” diye bitiriyor.