Papa Leo Arjantin’de Milei’nin politikalarını eleştirdi

Papa XIV. Leo, Arjantin lideri Javier Milei’nin kemer sıkma önlemlerine, başkanın adını vermeden üstü kapalı bir eleştiri yöneltti.

Papa, siyasi liderlerin ekonomiyi değil, halkı öncelikli tutmaları gerektiğini vurguladı.

Leo, Arjantin ziyaretindeki ilk kamuya açık konuşmasını, Milei’ninkinden keskin bir şekilde farklı bir yönetim, demokrasi ve toplum vizyonunu ortaya koymak için kullandı.

Uruguay’dan Buenos Aires’e vardığında Leo, yetkililere, diplomatlara ve sivil toplum liderlerine yaptığı konuşmada, “Ekonomi insana hizmet etmelidir, insan ekonomiye değil,” dedi.

Leo’nun Arjantin ziyareti, üç Güney Amerika ülkesini kapsayan turunun siyasi açıdan açık ara en hassas ayağı ve Leo’nun, 12 yıllık papalık dönemi boyunca bir kez bile memleketine dönmeyen Arjantinli Papa Francis’in karmaşık mirasıyla da yüzleşeceği bir yer.

Kendisini “anarko-kapitalist” olarak tanımlayan Milei, enflasyonu dizginlemek için kamu harcamalarını kısarken, son konuşmalarında sosyal adalet kavramını “bir kabus”, “ahlaki bir sapma” ve “hırsızlık” olarak nitelendirdi.

Trump yönetiminin müttefikleri gibi, Milei hükümeti de bu kesintileri, Arjantin’in sorunlu ekonomisini yeniden yapılandırmak ve federal bürokrasideki yolsuzluk ve israfı ortadan kaldırmak için gerekli bir reform sürecinin parçası olarak sunuyor.

Leo’nun Arjantin’e varışından önce –bu, yaklaşık 40 yıldır bir papanın Arjantin’e ilk ziyareti– Milei’nin yetkilileri siyasi bir çatışma olasılığını reddetmişti.

İnsan Kaynakları Bakanı Sandra Pettovello, geçen hafta Buenos Aires’teki bir radyo istasyonuna verdiği röportajda, “Papa’nın buraya yerel siyaset hakkında yorum yapmak için gelmesi söz konusu olamaz,” demişti.

Leo’yu karşılayan bir mesajında Milei, bu ziyaretin “inancı güçlendirmesini, umudu yenilemesini ve tüm Arjantinlilere bir barış mesajı getirmesini” umduğunu belirtmişti.

Leo bu barış mesajını benimsedi ve derin bir kutuplaşma yaşayan Arjantin’de daha yumuşak bir siyaset çağrısıyla konuşmasına başladı.

Papa, demokrasinin, “kelimelerin dikkatli kullanımına” ve “farklı düşünenleri, ortak bir geleceği paylaştığımız vatandaşlar olarak görebilme yeteneğine” bağlı olduğunu savundu.

Bir zamanlar Francis’i “dünyadaki kötülüğün temsilcisi” olarak nitelendiren Milei, pazar günü Leo’yu karşılarken merhum papaya saygılarını sundu.

Alkışlarla kesintiye uğrayan konuşmasında, Francis’i “olağanüstü bir şahsiyet” ve “şüphesiz tarihin en önemli Arjantinlisi” olarak nitelendirdi.

Ayrıca, Arjantin’in tüm ideolojik yelpazesinden gelen politikacıları, diplomatları ve sivil toplum temsilcilerini Leo’nun törenine davet ederken nadir görülen bir uzlaşmacı tavır sergiledi ve “Farklılıklarımızın ötesine geçen meseleler ve vesileler vardır,” dedi.

Ekonomi konusunda Leo, Milei’nin serbest piyasa eğilimlerine atıfta bulunarak Arjantin’i “fırsatlar yaratan her şeyi” ve “özel girişimi teşvik eden her şeyi” desteklemeye çağırdı. 

Fakat büyümenin, işsizler, emekliler ve “sıkı çalışmasına rağmen hâlâ hane halkının ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan herkes” dahil olmak üzere “dezavantajlı kesimlere” de fayda sağlaması gerektiğini belirtti.

Milei’nin kemer sıkma politikası, nadir görülen bir bütçe fazlası yarattı ve yıllık enflasyonu %200’den yaklaşık %32’ye düşürdü.

Fakat reel ücretler, Milei’nin 2023 sonlarında göreve başladığı zamanki seviyenin altında kalmaya devam ediyor ve yaklaşık 300.000 kayıtlı istihdam kaybedildi.

Aylık ortalama 510 dolarlık emekli maaşıyla ilaç masraflarını karşılayamadıklarını söyleyen emekliler, iki yılı aşkın süredir her çarşamba günü Kongre binası önünde protesto düzenliyor.

Milei, ailelerin ay sonuna kadar geçinemediğine dair yaygın şikayetleri “büyük bir aptallık” olarak nitelendirerek alay ediyor.

POLITICO’ya göre Peru’da yirmi yıl misyoner rahip olarak görev yapan Leo, Buenos Aires başpiskoposu olarak şehrin suç oranının yüksek olduğu gayri resmi yerleşim bölgelerinde hizmet veren rahiplerin sayısını artıran Papa Francis’i anımsatan “pastoral bir tarz” benimsedi.

Leo, Milei’nin görüşlerine zıt düşen demokrasi, otorite ve iktisadi ilerleme konusunda Hristiyan bir vizyon ortaya koydu. 

Fakat kilisenin sosyal doktrinine ve 60 yılı aşkın bir süredir devam eden papalık açıklamalarına atıfta bulunarak bu dolaylı eleştiriyi yumuşattı.

1987’de Arjantin’i ziyaret eden son papa olan Aziz II. John Paul’u da aralarında sayarak bu görüşlerini destekledi.

Bu gelenek, Papa Francis’in papalığı döneminde de devam etti. Eski Papa, 2020 tarihli “Fratelli Tutti” adlı genelgesinde, serbest piyasa ekonomisini eleştirmiş ve sosyal adaleti ile işçi haklarını savunmuştu.

Çoğu Francis tarafından atanan Arjantin piskoposları, Milei’nin en ısrarcı eleştirmenlerinden bazıları haline geldi.

Arjantin Ulusal Araştırma Konseyi’nden sosyolog Sol Prieto’nun analizine göre, Ocak 2024 ile Eylül 2026 arasında ülke piskoposlar konferansı tarafından yayınlanan kamu politikasına ilişkin 44 belgeden 42’si, yoksulluktan göçe kadar çeşitli konularda Milei yönetimini eleştirdi.

Geçen ay Buenos Aires Metropol Katedrali’nde düzenlenen bir ayinin ardından gazetecilere konuşan Başpiskopos Jorge García Cuerva, Leo’nun “yaralı bir Arjantin, bölünmüş bir Arjantin” ile karşılaşacağı uyarısında bulunmuştu.