Bizi Takip Edin

Diplomasi

Petrol piyasasında arz darlığı 2027 yılına kadar sürebilir

Yayınlanma

Shell CEO’su Wael Sawan, Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın küresel enerji arzı üzerinde yarattığı baskının 2027 yılına kadar uzanabileceği uyarısında bulundu. Son aylarda piyasada 900 milyon varillik üretim kaybı yaşandığını belirten Sawan, bu açığın acil durum rezervlerinden karşılandığını ifade etti. Enerji devi, arz güvenliğini tahkim etmek amacıyla Kanadalı ARC Resources şirketini 13,6 milyar dolara bünyesine kattığını duyurdu.

Küresel petrol piyasası yüksek ölçekli bir arz şokuyla karşı karşıya kaldı. Akaryakıt fiyatlarında yaşanan artışlar sürerken, günlük hayatın içinde sürücüler bu durumu her yakıt alımında hissetmeye devam ediyor.

Shell CEO’su Wael Sawan, Bloomberg’e verdiği röportajda, Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın dünya enerji arzı için taşıdığı risklere dair şimdiye kadarki en doğrudan uyarılardan birini yaptı.

Sawan, son birkaç ay içinde üretilemeyen yaklaşık 900 milyon varil petrolden bahsettiklerini ifade etti. CEO, bu üretim kaybının esas olarak stokların kullanılması yoluyla ikame edildiğini dile getirdi.

Dünyanın, kapanmayan bir üretim açığını kapatmak için acil durum rezervlerini tükettiği belirtilirken, Sawan bu durumun ne kadar hızlı değişeceği konusunda iyimser bir beklenti içinde olmadığını kaydetti.

Sawan, arz-talep dengelerinin gelecek aylarda, hatta önümüzdeki bir yılı aşkın sürede dar kalacağının kesin olduğunu vurguladı.

Bu uyarı, Shell’in aynı zamanda Kanadalı şist petrolü üreticisi ARC Resources’ı 13,6 milyar dolara satın aldığını açıklamasıyla aynı dönemde geldi.

Söz konusu anlaşma, dünyanın en karmaşık enerji şirketlerinden birinin petrol arzının geleceğini nerede gördüğüne dair önemli bir veri sundu.

Sawan’ın uyarılarının arkasındaki rakamlar, krizin ölçeğini ortaya koyuyor. Sawan’a göre Hürmüz Boğazı ablukası, son birkaç ay içinde küresel arzdan yaklaşık 900 milyon varili çekmiş durumda.

Bu boşluğun alternatif üretimlerle doldurulamadığı, bunun yerine bu denli uzun süreli ve kesintisiz bir aksamayı karşılamak üzere tasarlanmamış stokların eritilmesiyle emildiği bildirildi.

Küresel envanterlerin halihazırda baskı altında olduğu bir dönemde, Sawan’ın arz darlığının 2027 yılına kadar uzanabileceğine dair uyarısı, ablukanın sürmesi halinde stoklardaki erimenin varacağı noktayı yansıtıyor.

Piyasadaki bu durumun etkilerinin doğrudan pompalara yansıması bekleniyor. Petrol fiyatlarındaki baskıların birkaç haftalık bir gecikmeyle benzin fiyatlarına dönüştüğü hatırlatıldı.

Bu durum, İran ile yaşanan savaşın başlangıçtaki şoku atlatılmış olsa bile tam etkinin henüz tam olarak görülmemiş olabileceği anlamına geliyor.

Daha önce 21 Nisan tarihinde yayımlanan verilere göre Goldman Sachs’ın Mart 2026 ABD Enflasyon rehberi, spot petrol fiyatlarının Şubat ayındaki varil başına 71 dolar seviyesinden Mart ayında 103 dolara yükseldiğini tahmin etmişti.

Banka ayrıca, baz senaryosunda Brent petrolün 2026’nın dördüncü çeyreğine kadar 80 dolara doğru gerileyeceğini öngörse de risklerin yukarı yönlü kalmaya devam ettiği konusunda uyardı.

Shell’in 2026 yılı birinci çeyrek operasyonel güncellemesi de aksamanın boyutunu teyit ediyor. Entegre Gaz üretiminin, kısmen Orta Doğu’daki çatışmanın Katar hacimleri üzerindeki etkisi nedeniyle, 2025’in dördüncü çeyreğindeki 948 bin varil seviyesinden günlük 880 bin ila 920 bin varil petrol eşdeğeri aralığına gerilemesi bekleniyor.

Sawan arz uyarılarını dile getirirken, Shell aynı zamanda uzun vadeli rezerv güvenliğini ne kadar ciddiye aldığını gösteren büyük bir ödeme yaptı.

Şirketten yapılan açıklamaya göre Shell, bu hafta Kanadalı şist üreticisi ARC Resources’ı, yaklaşık 2,8 milyar dolarlık borcun üstlenilmesi de dahil olmak üzere toplam 13,6 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın almayı kabul etti.

Yaklaşık yüzde 25’i nakit ve yüzde 75’i hisse senediyle finanse edilen bu işlem şu varlıkları kapsıyor:

Günlük yaklaşık 370 bin varil petrol eşdeğeri üretim, yaklaşık 2 milyar varil rezerv ve Kanada’daki Montney havzasında önemli ölçüde genişletilmiş bir konum. Bu hamleyle Kanada, Shell’in arama ve üretim (upstream) faaliyetleri için stratejik bir merkez haline getirildi.

Sawan, bu satın almanın Kanada’yı Shell için bir merkez haline getirdiğini ve “daha az emisyonla daha fazla değer sunma” stratejilerini pekiştirdiğini belirtti.

CEO, ARC satın almasının şirketin kaynak tabanını önümüzdeki onlarca yıl için güçlendirdiğini vurguladı.

Sawan’ın verdiği bilgilere göre Shell, savaş başlamadan önceki iki yıl boyunca ARC şirketini değerlendirme aşamasındaydı. Satın almanın Hürmüz Boğazı krizinden kaynaklanan panik odaklı bir hamle olmadığı, önceden planlanmış stratejik bir karar olduğu ve mevcut arz ortamının bu zamanlamayı oldukça isabetli kıldığı kaydedildi.

Şirket, anlaşmanın çift haneli getiriler sağlamasını ve 2027 yılından itibaren hisse başına serbest nakit akışını artırmasını bekliyor.

Diplomasi

Hindistan, Rusya’dan petrol alımında rekor kırdı

Yayınlanma

Kpler verilerine göre Hindistan’ın Rusya’dan petrol ve kömür ithalatı, Ortadoğu’daki savaş ve sevkiyat aksaklıkları nedeniyle haziran ayında rekor seviyelere ulaştı. Rusya’dan yapılan günlük petrol sevkiyatının haziranda 2,55 milyon varile çıkması beklenirken, Moskova Avustralya’yı geride bırakarak Hindistan’ın ikinci en büyük kömür tedarikçisi konumuna yükseliyor.

Hindistan, İran’da yaşanan gerilim nedeniyle tedarik zincirinde meydana gelen aksamalar ve yükselen fiyatlar karşısında Rusya’dan petrol ve kömür ithalatını artırıyor.

Reuters haber ajansının uluslararası analiz şirketi Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, Rusya’dan Hindistan’a yapılan sevkiyatlar haziran ayında rekor düzeylere ulaştı.

Kpler tahminlerine göre, Rusya’nın Hindistan’a petrol sevkiyatı haziran ayında günlük 2,55 milyon varille rekor düzeye yükselecek.

Bu miktar, mayıs ayındaki günlük 2,13 milyon varillik sevkiyatı ve Mayıs 2023’teki günlük 2,16 milyon varillik düzeyi geride bırakıyor.

Rusya’nın Hindistan’ın haziran ayındaki toplam ithalatı içindeki payı ise yüzde 50’nin hemen altında gerçekleşecek. Bu oran, Ortadoğu’daki çatışmanın başladığı 28 Şubat öncesindeki üç aylık dönemde ortalama yüzde 23 seviyesindeydi.

Hindistan’ın Rus petrolüne yönelmesi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının ardından piyasadaki arzı artırmak amacıyla ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin alımlara yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırmasını izledi.

Ancak yaptırımlardan muafiyet süresi 17 Haziran’da sona erdi ve ABD Hazine Bakanlığı tarafından uzatılmadı.

Reuters, bu durumun Rus petrolü alımlarında azalmaya yol açabileceğini, ancak sürecin gidişatının Hindistan rafinerilerinin ve yetkililerinin Ortadoğu ülkelerinden sevkiyatlara dönme konusundaki istekliliğine bağlı olacağını belirtiyor.

Kpler öngörülerine göre, Suudi Arabistan’dan yapılan ithalatın haziran ayında günlük 349 bin varil seviyesinde kalması bekleniyor. Bu miktar, savaş öncesindeki üç aylık dönemde günlük ortalama 832 bin varil düzeyindeydi.

İthalat artışı Rus kömüründe de gözleniyor. Haziran ayında tüm kalitelerde Rus kömürü ithalatının, mayıs ayındaki 3,27 milyon tona kıyasla 3,16 milyon ton olarak gerçekleşmesi bekleniyor.

Her iki ay da geçen yılın mayıs ayında kaydedilen 3,76 milyon tonluk zirvenin ardından sırasıyla tarihin en yüksek ikinci ve üçüncü değerleri olarak kayda geçecek.

Rusya’nın haziran ayında Avustralya’yı geride bırakarak, Çin’den sonra dünyanın en büyük ikinci kömür ithalatçısı olan Hindistan’a en çok kömür sağlayan ikinci ülke konumuna geleceği tahmin ediliyor.

Ajansın değerlendirmesine göre Rusya, Hindistan’ın temel kömür tedarikçisi olma rolünü korumaya devam edecek; ancak Rus petrolünün gelecekteki alımları, ABD’nin Moskova’ya yönelik yaptırım politikasını olası sıkılaştırma adımlarına bağlı olacak.

Yeni Delhi petrol sevkiyatının yaptırımlardan etkilenmeyeceğini açıkladı

Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, haziran ayı ortasında yaptığı açıklamada, ülkesinin 2022 yılından bu yana küresel fiyatları dizginlemek amacıyla ABD’nin talebi doğrultusunda Rus petrolü alımlarını artırdığını belirtmişti.

Jaishankar, Rus hammaddesine yönelik Amerikan kısıtlamalarını eleştirerek, bu önlemlere büyük ilkeler süsü verilmemesi çağrısında bulunmuştu.

Hindistan Petrol ve Doğalgaz Bakanlığı Temsilcisi Sujata Sharma da mayıs ayında yaptığı açıklamada, Rusya’dan sevkiyatların devam ettiğini ve ABD’nin yaptırım muafiyetlerine ilişkin kararlarından bağımsız olarak süreceğini kaydetmişti.

Hindistan rafinerileri, 2025 yılında ABD baskısı ve Hindistan mallarına yönelik yüzde 25’lik gümrük tarifesi tehdidi nedeniyle Rusya’dan yaptıkları ithalatı azaltarak Suudi Arabistan ve Irak’a yönelmişti.

Ancak Reuters’ın verilerine göre, Ortadoğu’daki savaşın ve Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın ardından Hindistan firmaları mart ayı başında Rus petrolü alımlarını yeniden artırdı.

Rusya’nın Yeni Delhi Büyükelçisi Denis Alipov nisan ayı sonunda yaptığı açıklamada, Hindistan’ın kabul etmeye hazır olduğu miktarda hammaddeyi tedarik etmeye hazır olduklarını duyurmuştu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da daha sonra yaptığı açıklamada, Moskova’nın Hindistan’a enerji taşıyıcıları sevkiyatına ilişkin anlaşmalara bağlı kaldığını doğrulamıştı.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Honduras uyuşturucu çeteleriyle mücadele için Ukrayna’dan İHA alacak

Yayınlanma

Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, organize suçla mücadele ve sınır güvenliğini sağlamak amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladıklarını açıkladı. Geçen hafta Kiev’i ziyaret eden Asfura, Ukrayna’nın yüksek teknolojik ekipmanlarıyla uyuşturucu kaçakçılığına karşı destek sağlayabileceğini belirtti.

Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, AFP’ye verdiği mülakatta, ülkesinin sınırlarını korumak ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele etmek amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladığını duyurdu.

Asfura, yüksek teknolojik ekipmanlar aracılığıyla organize suçla daha etkin mücadele etmeyi hedeflediklerini belirterek, “Sınırlarımızı korumak, sınırlarımızda etkin güvenliği sağlamak ve yüksek teknolojik ekipmanlarla organize suçla mücadele etmek için insansız hava araçlarından bahsediyoruz” ifadesini kullandı.

Honduras lideri, Ukrayna’nın sınırların daha da güçlendirilmesi ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele süreçlerinde ülkesine yardımcı olabileceğini kaydetti.

Geçen hafta Ukrayna’nın başkenti Kiev’e resmi bir ziyarette bulunan Asfura ile bir araya gelen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Honduraslı mevkidaşına Ukrayna’nın bu alandaki deneyimlerinden yararlanmayı teklif etti.

Ukrayna lideri Zelenskiy, haziran ayında Baltık ülkeleri üzerindeki insansız hava aracı sorununa çözüm olarak “drone anlaşması” önerisinde bulunmuş ve Ukrayna’nın İHA koruması konusundaki uzman ekiplerini her an bu bölgeye göndermeye hazır olduğunu ifade etmişti.

Rusya Güvenlik Konseyi Sekreter Yardımcısı Aleksey Şevtsov ise ilkbahar aylarında yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Polonya ve Baltık ülkelerinin hava sahasından engelsiz şekilde geçtiğini ifade etmişti.

Uyuşturucu kartelleri Ukrayna’yı drone okulu olarak kullanıyor

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Ermenistan’da en büyük kumarhane olan Shangri La kapatıldı

Yayınlanma

Ermenistan Ekonomi Bakanlığı, muhalefet lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansını usulsüzlük gerekçesiyle iptal etti. Kararın, ülkede gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından muhalefetin sonuçlara itiraz ettiği ve Anayasa Mahkemesinin süreci incelediği bir dönemde alınması dikkati çekti.

Ermenistan Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan, muhalefetteki Müreffeh Ermenistan Partisi’nin lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansının iptal edilmesine yönelik kararı imzaladı.

Sputnik Ermenistan’ın aktardığı gelişmeye göre iptal kararı, başkent Erivan yakınlarında bulunan ve ülkenin en büyük kumarhanesi olan Shangri La’yı kapsıyor.

Bakan Papoyan, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, lisans iptaline gerekçe olarak Mart 2026’da gerçekleştirilen denetimlerde tespit edilen usulsüzlükleri gösterdi.

Yapılan incelemelerde, şirketin sunduğu finansal raporlar ile oyun makinelerinin sayaçlarındaki fiili veriler arasında tutarsızlıklar belirlendi. Papoyan, kumarhane yönetimi tarafından sunulan verilerin tahrif edildiğini ve yanlış bilgiler içerdiğini kaydetti.

Tüketicilerin ve kamu yararının korunması amacıyla hemen yürürlüğe girdiği belirtilen karara karşı, Ermenistan mevzuatı uyarınca iki ay içinde idari yoldan veya Ermenistan İdari Mahkemesinde dava açılarak itiraz edilebilecek.

Onira Club şirketine kumarhane işletme lisansı, ilk olarak 1 Ocak 2014 tarihinde Ermenistan Maliye Bakanlığı tarafından verilmişti.

Şirketin lisansı daha önce 2020 yılında, üçüncü çeyreğe ait devlet harcının dörtte birinin ödenmemesi gerekçesiyle de iptal edilmiş, ancak şirket daha sonra gerekli izinleri yeniden alarak faaliyetine devam etmişti.

Eski Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’a yurt dışına çıkış yasağı

Seçim sonuçlarına yönelik itirazlar sürüyor

Söz konusu lisans iptali kararı, ülkede parlamento seçimlerinin ardından yaşanan siyasi hareketliliğin ortasında geldi. Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılan parlamento seçimlerinin ardından, aralarında Samvel Karapetyan liderliğindeki Güçlü Ermenistan Bloku, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’ın Ermenistan İttifakı ve Gagik Carukyan’ın Müreffeh Ermenistan Partisi’nin de bulunduğu yedi siyasi oluşum, 19 Haziran’da seçim sonuçlarının yeniden incelenmesi talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu. Ermenistan Anayasa Mahkemesi, bu başvuruları 21 Haziran’da görüşmeye başladı.

Seçimlerden Başbakan Nikol Paşinyan’ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi birinci çıkarken, muhalefet partileri oy verme sürecinde organize usulsüzlükler yapıldığını savunuyor.

Güçlü Ermenistan Bloku, Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonunun 14 Haziran tarihli kararının iptal edilmesini ve seçimlerin ikinci turunun düzenlenmesini talep ediyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English