Diplomasi
Petrol piyasasında arz darlığı 2027 yılına kadar sürebilir

Shell CEO’su Wael Sawan, Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın küresel enerji arzı üzerinde yarattığı baskının 2027 yılına kadar uzanabileceği uyarısında bulundu. Son aylarda piyasada 900 milyon varillik üretim kaybı yaşandığını belirten Sawan, bu açığın acil durum rezervlerinden karşılandığını ifade etti. Enerji devi, arz güvenliğini tahkim etmek amacıyla Kanadalı ARC Resources şirketini 13,6 milyar dolara bünyesine kattığını duyurdu.
Küresel petrol piyasası yüksek ölçekli bir arz şokuyla karşı karşıya kaldı. Akaryakıt fiyatlarında yaşanan artışlar sürerken, günlük hayatın içinde sürücüler bu durumu her yakıt alımında hissetmeye devam ediyor.
Shell CEO’su Wael Sawan, Bloomberg’e verdiği röportajda, Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın dünya enerji arzı için taşıdığı risklere dair şimdiye kadarki en doğrudan uyarılardan birini yaptı.
Sawan, son birkaç ay içinde üretilemeyen yaklaşık 900 milyon varil petrolden bahsettiklerini ifade etti. CEO, bu üretim kaybının esas olarak stokların kullanılması yoluyla ikame edildiğini dile getirdi.
Dünyanın, kapanmayan bir üretim açığını kapatmak için acil durum rezervlerini tükettiği belirtilirken, Sawan bu durumun ne kadar hızlı değişeceği konusunda iyimser bir beklenti içinde olmadığını kaydetti.
Sawan, arz-talep dengelerinin gelecek aylarda, hatta önümüzdeki bir yılı aşkın sürede dar kalacağının kesin olduğunu vurguladı.
Bu uyarı, Shell’in aynı zamanda Kanadalı şist petrolü üreticisi ARC Resources’ı 13,6 milyar dolara satın aldığını açıklamasıyla aynı dönemde geldi.
Söz konusu anlaşma, dünyanın en karmaşık enerji şirketlerinden birinin petrol arzının geleceğini nerede gördüğüne dair önemli bir veri sundu.
Sawan’ın uyarılarının arkasındaki rakamlar, krizin ölçeğini ortaya koyuyor. Sawan’a göre Hürmüz Boğazı ablukası, son birkaç ay içinde küresel arzdan yaklaşık 900 milyon varili çekmiş durumda.
Bu boşluğun alternatif üretimlerle doldurulamadığı, bunun yerine bu denli uzun süreli ve kesintisiz bir aksamayı karşılamak üzere tasarlanmamış stokların eritilmesiyle emildiği bildirildi.
Küresel envanterlerin halihazırda baskı altında olduğu bir dönemde, Sawan’ın arz darlığının 2027 yılına kadar uzanabileceğine dair uyarısı, ablukanın sürmesi halinde stoklardaki erimenin varacağı noktayı yansıtıyor.
Piyasadaki bu durumun etkilerinin doğrudan pompalara yansıması bekleniyor. Petrol fiyatlarındaki baskıların birkaç haftalık bir gecikmeyle benzin fiyatlarına dönüştüğü hatırlatıldı.
Bu durum, İran ile yaşanan savaşın başlangıçtaki şoku atlatılmış olsa bile tam etkinin henüz tam olarak görülmemiş olabileceği anlamına geliyor.
Daha önce 21 Nisan tarihinde yayımlanan verilere göre Goldman Sachs’ın Mart 2026 ABD Enflasyon rehberi, spot petrol fiyatlarının Şubat ayındaki varil başına 71 dolar seviyesinden Mart ayında 103 dolara yükseldiğini tahmin etmişti.
Banka ayrıca, baz senaryosunda Brent petrolün 2026’nın dördüncü çeyreğine kadar 80 dolara doğru gerileyeceğini öngörse de risklerin yukarı yönlü kalmaya devam ettiği konusunda uyardı.
Shell’in 2026 yılı birinci çeyrek operasyonel güncellemesi de aksamanın boyutunu teyit ediyor. Entegre Gaz üretiminin, kısmen Orta Doğu’daki çatışmanın Katar hacimleri üzerindeki etkisi nedeniyle, 2025’in dördüncü çeyreğindeki 948 bin varil seviyesinden günlük 880 bin ila 920 bin varil petrol eşdeğeri aralığına gerilemesi bekleniyor.
Sawan arz uyarılarını dile getirirken, Shell aynı zamanda uzun vadeli rezerv güvenliğini ne kadar ciddiye aldığını gösteren büyük bir ödeme yaptı.
Şirketten yapılan açıklamaya göre Shell, bu hafta Kanadalı şist üreticisi ARC Resources’ı, yaklaşık 2,8 milyar dolarlık borcun üstlenilmesi de dahil olmak üzere toplam 13,6 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın almayı kabul etti.
Yaklaşık yüzde 25’i nakit ve yüzde 75’i hisse senediyle finanse edilen bu işlem şu varlıkları kapsıyor:
Günlük yaklaşık 370 bin varil petrol eşdeğeri üretim, yaklaşık 2 milyar varil rezerv ve Kanada’daki Montney havzasında önemli ölçüde genişletilmiş bir konum. Bu hamleyle Kanada, Shell’in arama ve üretim (upstream) faaliyetleri için stratejik bir merkez haline getirildi.
Sawan, bu satın almanın Kanada’yı Shell için bir merkez haline getirdiğini ve “daha az emisyonla daha fazla değer sunma” stratejilerini pekiştirdiğini belirtti.
CEO, ARC satın almasının şirketin kaynak tabanını önümüzdeki onlarca yıl için güçlendirdiğini vurguladı.
Sawan’ın verdiği bilgilere göre Shell, savaş başlamadan önceki iki yıl boyunca ARC şirketini değerlendirme aşamasındaydı. Satın almanın Hürmüz Boğazı krizinden kaynaklanan panik odaklı bir hamle olmadığı, önceden planlanmış stratejik bir karar olduğu ve mevcut arz ortamının bu zamanlamayı oldukça isabetli kıldığı kaydedildi.
Şirket, anlaşmanın çift haneli getiriler sağlamasını ve 2027 yılından itibaren hisse başına serbest nakit akışını artırmasını bekliyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












