Diplomasi
Politico: Trump, Arap-Müslüman liderlere Batı Şeria sözü verdi
ABD Başkanı Donald Trump salı günü yapılan toplantıda Arap ve Müslüman liderlere, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Batı Şeria’yı ilhak etmesine izin vermeyeceği sözüzü verdi.
POLITICO’ya konuşan kaynaklar, Trump’ın bu konuda kararlı olduğunu ve başkanın, Hamas’ın değil Filistin Yönetimi’nin kontrolündeki Batı Şeria’nın İsrail tarafından ilhak edilmesine izin verilmeyeceğini söz verdiğini söyledi.
Görüşmelere aşina olan bir başka kişi ise, Trump’ın güvencesine rağmen, İsrail’in Hamas’a karşı yaklaşık iki yıldır sürdürdüğü savaşı sona erdirecek bir ateşkesin henüz çok uzak olduğunu belirtti.
Başka kaynaklar, Trump ve ekibinin, ilhak vaadi ve yönetişim ve savaş sonrası güvenlik gibi diğer ayrıntıları da içeren, savaşı sona erdirmeye yönelik yönetimin planını özetleyen bir “beyaz kitap” sunduğunu söyledi.
Barış misyonları özel elçisi Steve Witkoff Çarşamba günü teklifle ilgili bazı ayrıntılar verdi. New York’taki Concordia zirvesinde yaptığı açıklamada, “Gazze’de Orta Doğu barışı için Trump’ın 21 maddelik planını sunduk. Bence bu plan İsrail’in endişelerini ve aynı zamanda bölgedeki tüm komşuların endişelerini de ele alıyor,” dedi.
Witkoff Batı Şeria ile ilgili herhangi bir yorumda bulunmadı.
Trump, Birleşmiş Milletler genel merkezinde sekiz Arap ve Müslüman ülkeyle yapacağı görüşme öncesinde gazetecilere, bunun günün “en önemli” olayı olduğunu söyledi, fakat gazeteciler toplantıya alınmadı ve katılımcılar henüz görüşmenin içeriği hakkında resmi bir açıklama yapmadı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, salı akşamı Fox News’e verdiği röportajda toplantıyı “verimli” olarak nitelendirdi, fakat ayrıntılara girmedi.
Erdoğan ve Trump perşembe günü Beyaz Saray’da tekrar bir araya gelmeyi planlıyor.
Arap liderler, Trump’ın Filistin devletinin tanınmasına karşı çıkmasından ve Netanyahu’nun Hamas’a yönelik saldırılarını desteklemesinden dolayı hayal kırıklığına uğradı.
Bu saldırılar, İsrail’in Hamas yetkililerini barış görüşmeleri için Katar’da bulundukları sırada ortadan kaldırmaya çalıştığı bu ayın başlarında Gazze’nin ötesine yayıldı.
Kaynaklara göre liderler, salı günkü toplantıya girerken, ABD başkanına İsrail’in Batı Şeria’ya herhangi bir saldırısının İbrahim Anlaşmalarının çökmesine yol açabileceğini vurgulamayı amaçladılar.
ABD’nin bazı önemli müttefiklerinin Filistin devletini tanıma kararı, İsrail’de Netanyahu’nun Batı Şeria’nın tamamını veya bir kısmını ilhak etmesi yönünde çağrılara yol açtı.
Hükümetinin aşırı sağcı bazı üyeleri, mevcut durumu İsrail sağının uzun süredir peşinde olduğu bu toprakları ilhak etme hedefini gerçekleştirmek için bir fırsat olarak görüyor. İsrail’de gelecek yıl seçimler yapılacak olması nedeniyle Netanyahu, bu konuda bir adım atarak sert çizgideki destekçilerine hitap etme fırsatı görebilir.
Netanyahu yönetiminde İsrail, işgal altındaki topraklarda Yahudi yerleşimlerini genişletmek ve güvenlik önlemlerini sıkılaştırmak da dahil olmak üzere, Batı Şeria üzerindeki fiili kontrolünü genişletmek ve sağlamlaştırmak için çok şey yaptı.
Arap ve Avrupalı yetkililer, Batı Şeria’nın resmi olarak ilhak edilmesinin iki devletli çözüm için son umutları da yok edeceği konusunda uyarıda bulundu.
Arap devletleri, bunun İsrail’in Orta Doğu’ya daha fazla entegre olması için tüm umutları sona erdirecek bir kırmızı çizgi olduğunu söyledi.
Netanyahu pazartesi günü Beyaz Saray’da Başkan Donald Trump ile görüşecek. Arap yetkililer ve diğerleri, Trump’ın 64.000’den fazla Filistinlinin öldürüldüğü savaşı sona erdirmek için İsrail liderine daha fazla baskı yapmaya karar verip vermeyeceğini merak ediyor.
2020 İbrahim Anlaşmaları, İsrail’in Batı Şeria’yı ilhak etmekle tehdit etmesinin ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin İsrail’in bunu yapmayacağına dair söz vermesi karşılığında ilişkilerin normalleşmesini teklif etmesinin ardından geldi ve Trump ekibinin genişletmeyi umduğu ABD’nin arabuluculuğundaki çabaların başlatılmasına yardımcı oldu.