Polonya, ABD askerleri gelmeyince tedirgin oldu

Polonya Savunma Bakanlığı’ndan iki üst düzey yetkili, ABD’nin ülkeye planlanan rotasyon kapsamında 4.000 askerin konuşlandırılmasını neden aniden iptal ettiği konusunda daha fazla bilgi almak üzere Washington’a doğru yola çıktı.

Her ikisi de savunma bakan yardımcısı olan Paweł Zalewski ve Cezary Tomczyk, Zalewski’nin “olay” olarak nitelendirdiği durumla ilgili ayrıntıları öğrenmeye çalışacak.

Zalewski pazartesi sabahı TOK FM radyosuna, “Polonya’da kimse Amerikan tugayının rotasyonunun askıya alınacağını bilmiyordu,” dedi.

Pentagon şefi Pete Hegseth, 1. Süvari Tümenine bağlı 2. Zırhlı Tugay Savaş Ekibinin uzun süredir planlanan asker konuşlandırmasını durdurarak Varşova’yı hazırlıksız yakaladı.

Pentagon basın sözcüsü vekili Joel Valdez, bu hamlenin “beklenmedik, son dakika kararı olmadığını” söyledi.

Polonya’da yaklaşık 10.000 ABD askeri bulunuyor ve bunların çoğu birkaç aylık görev süreleri için düzenli olarak ülkede rotasyona tabi tutuluyor. Varşova, bu askerleri Rusya’yı caydırma kabiliyetinin anahtarı olarak görüyor.

Hegseth’in kararı, Washington’da her iki partiden Kongre üyeleri tarafından eleştirildi ve Polonya’yı şaşkınlığa uğrattı.

ABD daha önce, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in, ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşı eleştirmesinin ardından Almanya’dan 5.000 askerini çekeceğini açıklamıştı.

Fakat Polonya savaşı kınamamıştı ve GSYİH’ye oranla NATO içinde en fazla savunma harcaması yapan ülke konumunda.

Polonya Başbakanı Donald Tusk, pazartesi günü ABD yapımı M1 Abrams tankları için Polonya’da açılan onarım merkezinin açılış töreninde, “En sadık müttefikiniz var. Bunu hatırlamakta fayda var, çünkü Amerika başka hiçbir yerde daha iyi bir müttefik bulamaz,” dedi.

Tusk, ABD’nin asker kararını “doğası gereği lojistik” olarak nitelendirdi ve bunun Polonya’nın güvenlik veya caydırıcılık yeteneklerini doğrudan etkilemeyeceğini söyledi.

Polonya’nın şaşkınlığı Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz tarafından da vurgulandı. Kosiniak-Kamysz şunları söyledi:

“Polonya’daki ABD silahlı kuvvetlerinin varlığının azaltılacağına dair hiçbir zaman bilgilendirilmedik. Yeniden yapılanma sürecinin devam ettiğini anlıyorum, fakat bu, Polonya gibi sadık bir müttefikin aleyhine olamaz. Biz kanıtlanmış ve güvenilir bir müttefikiz, bu yüzden ortaklık, dostluk ve iyi bir bilgi paylaşımı bekliyoruz.”

Kosiniak-Kamysz ve Genelkurmay Başkanı General Wiesław Kukuła, bu hafta ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine ve Avrupa’daki ABD ve NATO kuvvetlerinin komutanı General Alexus Grynkewich ile bir araya gelecek.

Polonya, ABD’nin yakın bir siyasi ve askeri müttefiki ve hızla büyüyen silahlı kuvvetleri için Avrupa’nın en büyük Amerikan silah alıcılarından biri.

Kosiniak-Kamysz, Trump’ın daha önce ABD’nin Polonya’dan hiçbir kuvveti çekmeyeceğine dair söz verdiğini vurgulayarak, Polonya’nın “zarar görmeyeceğini” söyledi.

Tusk hükümeti ile “MAGA” yanlısı Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki arasında normalde derin bir ayrılık olsa da, her iki taraf da Washington’un Polonya’da müttefikleri olduğunu vurgulamak için harekete geçti.

Tusk, “Yeni stratejileri veya farklı bir diplomasi türünü gözden geçirmek Polonya’nın görevi değil, fakat size şunu hatırlatmak bizim görevimiz: Burada, Vistül Nehri’nde dostlarınız var, sadece dostlarınız,” dedi.

Nawrocki’nin dış politika danışmanı Marcin Przydacz ise Roma’da düzenlediği basın toplantısında şunları söyledi: “Hükümet, cumhurbaşkanının desteğine kesinlikle güvenebilir, çünkü bu öncelikli bir konudur; Polonya’nın güvenliği meselesidir.”

Fakat Przydacz, Tusk’un Financial Times’a verdiği röportajda, ABD’nin Avrupa’nın savunmasına “sadık” olup olmadığını sorguladığı son yorumlarının pek de yardımcı olmayabileceğini ima etti:

“Her şeyden önce hükümeti bu anti-Amerikan söylemleri dizginlemeye çağırıyoruz, çünkü bu durumun hiçbir faydası yok, Polonya devletinin güvenliğine katkısı yok ve bu sadece sorumsuzluk.”

Tusk ise buna yanıt olarak, “Hiç kimse, kısa vadeli siyasi çıkarlar uğruna Polonya’nın güvenliğini tehlikeye atmaya kalkışmamalı,” dedi.