Portekiz vatandaşlık koşullarını sıkılaştırdı

Portekiz Devlet Başkanı Antonio Jose Seguro, vatandaşlık ikamet şartını 5 yıldan 10 yıla çıkaran yasa değişikliğini onayladı. Yeni düzenleme ile AB dışı ülke vatandaşları için bekleme süresi uzatılırken, göçmen çocuklarının vatandaşlık haklarına ve adaylara yönelik sınav şartlarına ilişkin yeni kısıtlamalar getirildi.

Portekiz yönetimi, ülke vatandaşlığına kabul şartlarını önemli ölçüde ağırlaştırarak, pasaport alabilmek için gereken asgari ikamet süresini 10 yıla çıkardı.

Portekiz Devlet Başkanı Antonio Jose Seguro, ilgili yasal düzenlemeleri içeren değişiklik paketini imzalayarak yürürlüğe koydu.

Yeni mevzuat öncesinde yabancı ülke vatandaşlarının Portekiz pasaportu alabilmesi için ülkede en az 5 yıl ikamet etmesi yeterli görülürken, son değişiklikle bu süre iki katına çıkarıldı.

Kabul edilen yeni kriterler yabancıların büyük çoğunluğunu kapsıyor. Öte yandan, Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu (CPLP) ile Avrupa Birliği (AB) üyesi ülke vatandaşları için bekleme süresi 7 yıl olarak belirlendi.

Vatandaşlık süreci için gereken takvim, geçmiş uygulamaların aksine başvuru tarihinden itibaren değil, ikamet izninin (VNJ) resmi olarak alındığı tarihten itibaren işlemeye başlayacak.

Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu; Portekiz’in yanı sıra Brezilya, Angola, Gine-Bissau ve Yeşil Burun Adaları gibi eski sömürgelerin de dahil olduğu 9 aktif üyeden oluşuyor.

Dünya genelinde yaklaşık 300 milyon Portekizce konuşan nüfusu temsil eden toplulukta, 30’dan fazla ülke ve kuruluş da gözlemci statüsünde yer alıyor.

Düzenleme, yabancıların Portekiz’de doğan çocuklarının vatandaşlık haklarını da yeniden tanımlıyor. Önceki uygulamada, ebeveynlerinden birinin ikamet izni olması ve ülkede yaşaması halinde çocuklar doğumdan bir yıl sonra vatandaşlık hakkı kazanabiliyordu.

Yeni yasaya göre çocukların vatandaş olarak tanınması için ebeveynlerinden en az birinin Portekiz’de en az 5 yıl yasal olarak ikamet etmesi şartı aranacak.

Sağcı Chega Partisi tarafından sunulan yasa tasarısı, ikamet süresinin yanı sıra adaylara yönelik ek bir sınav yükümlülüğü de getiriyor. Vatandaşlık başvurusunda bulunanların Portekiz tarihi, kültürü, değerleri ve toplumsal yapısı hakkındaki bilgilerini ölçen bir sınavdan geçmeleri gerekecek.

Vatandaşlık talebinin reddedilmesine ilişkin getirilen ek hükümler ise ayrı bir kararnamede toplandı. Bu kapsamda, Portekiz ulusuna ve sembollerine yönelik sistematik hakarette bulunduğu tespit edilen kişilerin başvurularının reddedilmesi öngörülüyor.

Ancak söz konusu hüküm henüz yürürlüğe girmedi. Bir grup milletvekili, bu maddeyi ön inceleme yapılması amacıyla Anayasa Mahkemesi’ne gönderdi. Devlet Başkanı Seguro’nun bu özel maddeye ilişkin nihai kararını mahkemenin incelemesinin ardından vermesi bekleniyor.

Yasalaşan ana metin, Portekiz Anayasa Mahkemesi tarafından anayasaya aykırı bulunarak reddedilen ilk versiyonun ardından hazırlanan ikinci revizyonla parlamentodan 1 Nisan’da geçti.

Devlet Başkanı Antonio Jose Seguro’nun yasayı onaylamak ya da veto etmek için 5 Mayıs’a kadar süresi bulunuyordu.

Karar sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Seguro, bu tür meselelerin “temel noktalarda daha geniş bir uzlaşıya” dayanması gerektiğini belirtti. Seguro ayrıca, sürecin işletilmesinde “ideolojik önyargıların” dışarıda bırakılması gerektiği yönünde görüş bildirdi.