Bizi Takip Edin

Diplomasi

Rubio: Avrupa yardım etmezse NATO’yu yeniden değerlendiririz

Yayınlanma

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Avrupa ülkelerinin İran’a yönelik askeri operasyonlarda destek vermemesi durumunda Washington’un NATO ile ilişkilerini yeniden gözden geçirebileceğini açıkladı. Rubio, ittifakın “tek taraflı bir yol” olamayacağını vurgulayarak, askeri üslerin kullanımına izin verilmemesinin mevcut anlaşmaları sarsacağını belirtti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Avrupa ülkelerinin İran’a yönelik askeri operasyonda ve savaş sona erene kadar Hürmüz Boğazı’nın ablukasının kaldırılmasında Donald Trump yönetimine yardım etme konusundaki isteksizliğinin, ABD’yi NATO ile ilişkilerini yeniden gözden geçirmeye zorlayabileceğini belirtti.

Katar merkezli el-Cezire kanalına mülakat veren Rubio, “Eğer NATO yalnızca bir saldırı durumunda bizim Avrupa’yı korumamızdan ibaret kalırsa ve onlar ihtiyaç duyduğumuzda askeri üsleri kullanma hakkımızı reddederse, bu pek de iyi bir anlaşma sayılmaz. Bu koşullar altında ittifaka katılımı sürdürmek güçleşir” dedi. Rubio, tüm bu sürecin yeniden değerlendirilmesi gerekeceğini vurguladı.

Washington müttefiklerini “kağıttan kaplan” olarak nitelendirdi

Donald Trump daha önce diğer NATO ülkelerini “korkaklık” ile suçlamış, ittifakı ise “kağıttan kaplan” olarak tanımlamıştı. Bununla birlikte, Avrupalı yetkililere dayandırılan çok sayıda medya haberine göre ABD, İran’daki askeri operasyon hazırlığı konusunda ortaklarını önceden bilgilendirmedi.

Rubio, el-Cezire muhabirinin bu konudaki sorusunu doğrudan yanıtlamaktan kaçınarak, bu tür açıklamaları “ikiyüzlülük” olarak nitelendirdi ve Amerikan birliklerinin Avrupa’yı korumak amacıyla bölgede konuşlandığını anlatmaya başladı.

Rubio, “Eğer yarın birliklerimizi Avrupa’dan çekme kararı alırsak, bu NATO’nun sonu anlamına gelir” diyerek sözlerini şöyle sürdürdü: “NATO bir ittifaktır ve ittifak karşılıklı fayda esasına dayanır. Bu tek taraflı bir yol olamaz. Bunu düzeltebileceğimizi umalım. Bu konuyla daha sonra ilgilenmek için vaktimiz olacak.”

Washington’da özellikle İspanya’nın tutumu büyük bir memnuniyetsizlik yaratıyor. Madrid yönetimi, topraklarında bulunan iki üssün İran’a yönelik operasyon için kullanılmasına ve hatta bombardıman uçaklarının geçişi ile yakıt ikmali için hava sahasının kullanılmasına yasak getirdi.

El Pais gazetesinin elde ettiği bilgilere göre Amerikalılar, Madrid ile anlaşmaya çalışırken üslerin kullanım ihtiyacını İran ile savaşmak için değil, bu ülkeye baskı kurmak için gerekli olduğu şeklinde açıkladı.

Trump NATO’nun faaliyet alanını daraltmak istiyor

Beyaz Saray’a dönüşünün ardından Trump, NATO’nun faaliyetlerinin sınırlandırılması ve ittifakın başlangıçtaki amacı olan Atlantik bölgesinin güvenliğinin sağlanmasına geri dönülmesi konusunda ısrarcı olmaya başladı.

Washington temsilcileri, bu yaz düzenlenecek yıllık NATO zirvesinin resmi etkinliklerine Ukrayna, Asya ülkeleri ve Avustralya dahil olmak üzere ittifak ortaklarını davet etmek dahi istemiyor. Bu durum, Trump’ın NATO ülkelerinden Orta Doğu’da ABD’ye yardım etmelerini talep etmesine engel teşkil etmedi.

Rubio, Avrupa’daki askeri üsleri kullanma hakkının “ABD’ye nüfuz imkanı sağlaması ve dünya genelindeki operasyonel kabiliyetler açısından esneklik sunması” nedeniyle her zaman NATO’nun sadık bir destekçisi olduğunu ifade etti.

İspanya hariç diğer ülkeler ABD’ye yardım etmeyi sürdürüyor. Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer başlangıçta Washington’a ret cevabı vermeyi düşünse de neticede Fairford Hava Üssü’nün kullanılmasına izin verdi.

Birleşik Krallık, Almanya, Portekiz, İtalya, Fransa ve Yunanistan’daki üsler, ABD Hava ve Deniz Kuvvetleri operasyonlarında hayati bir rol oynamaya devam ediyor.

Ramstein Hava Üssü operasyonların merkez üssü konumunda

The Wall Street Journal’ın Alman ve Amerikalı askeri yetkililere dayandırdığı haberine göre, ABD’nin Avrupa’daki en büyük üssü olan Almanya’daki Ramstein Hava Üssü, ABD’nin İran’a yönelik operasyonlarının en önemli merkezi olarak öne çıkıyor.

Üs, özellikle uzun menzilli insansız hava araçları ve bombardıman uçaklarının saldırılarının koordine edilmesi için operasyonel kontrol, iletişim ve veri iletiminin ana düğüm noktasını oluşturuyor. Üs, ABD, Avrupa ve Basra Körfezi ülkeleri arasında kesintisiz bir hava köprüsü sağlarken; nakliye uçakları Orta Doğu’ya personel, mühimmat ve ekipman sevkiyatı gerçekleştiriyor.

Başbakan Friedrich Merz’in bir temsilcisi WSJ’ye yaptığı açıklamada, hükümetler arası anlaşmalar uyarınca Almanya’nın ABD’nin bu eylemleri üzerinde herhangi bir nüfuz sahibi olamaması nedeniyle, ABD’nin İran’a karşı savaşta Ramstein ve diğer üsleri kullanabileceğini kaydetti.

Diplomasi

Ermenistan, yeni Anayasa taslağına AB üyeliği hükmünü eklemedi

Yayınlanma

Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmünün yer almadığını ve Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.

Ermenistan yönetimi, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmüne yer vermedi.

Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, bazı siyasi güçlerin böyle bir düzenleme önerdiğini ancak Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.

Petros Kazaryan’a verdiği röportajda konuyu değerlendiren Simonyan, “Böyle bir hüküm yok ve şu anda böyle bir normu anayasaya koymaya gerek olmadığını düşünüyorum. Anayasa reformlarının amacı bu değil” dedi.

Simonyan, Ermenistan’ın ortaklarıyla ilişkilerini bağımsız biçimde kurmayı hedeflediğini ve “Moskova’yı Brüksel, Washington ya da Paris ile değiştirmeyeceğini” kaydetti.

Grigoryan, AB sürecinin Rusya pazarına erişimi riske atacağını yazdı

Simonyan’ın açıklamaları, selefi Armen Grigoryan’ın “AB Üyeliği İllüzyonu” başlıklı makalesine yanıt niteliği taşıyor.

Grigoryan, bu makalede Anayasa Konseyi’nin, Cumhuriyet Partisi’nin Ermenistan’ın AB üyeliğini temel yasaya ekleme önerisini tartıştığını yazmıştı.

Üyelik perspektifini gerçekçi görmeyen Grigoryan, AB ile uzun süreli yakınlaşma sürecinin Rusya pazarına ve ucuz enerji kaynaklarına erişimi tehlikeye atabileceği uyarısını yaptı.

Grigoryan’ın değerlendirmesine göre, yaşanabilecek aksaklıkların sonunda Erivan’ın Moskova’ya bağımlılığı daha da artabilir.

Erivan ile Brüksel arasındaki süreç ayrı yasayla ilerliyor

Ermenistan’da AB’ye katılım sürecinin başlatılmasını öngören ayrı bir yasa halihazırda yürürlükte.

Parlamentonun 26 Mart 2025’te kabul ettiği ve Cumhurbaşkanı Vahagn Haçaturyan’ın 4 Nisan’da imzaladığı yasa, Erivan’ın bu süreci başlatma kararını kayda geçiriyor.

Adaylık statüsünün verilmesi ve üyelik müzakerelerinin açılması ise AB’nin alacağı ayrı kararları gerektiriyor.

Ermenistan ile AB arasındaki pratik işbirliği, 2021’den bu yana yürürlükteki Kapsamlı ve Genişletilmiş Ortaklık Anlaşması’na dayanıyor.

Taraflar Aralık 2025’te ekonomik kalkınma ve güvenliği kapsayan yeni stratejik gündem üzerinde uzlaşırken Mayıs 2026’da Erivan’da ilk Ermenistan-AB Zirvesi düzenlendi.

Yeni Anayasa taslağı gelecek hafta yayımlanıyor

Başbakan Nikol Paşinyan, Adalet Bakanlığı’nın hazırladığı yeni Anayasa taslağının ön metninin gelecek hafta yayımlanacağını duyurdu.

Yetkililer, metni yayımladıktan sonra kamuoyunun tartışmasına açmayı ve gelecek önerileri değerlendirmeyi planlıyor.

Hükümet son hali verilen taslağı parlamentoya sunacak; Paşinyan kasım ayı başında yeni Anayasanın referanduma götürüleceğini de ifade etmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Bakan Bolat’tan “Made in Europe” çağrısı

Yayınlanma

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’yi “Made in Europe” kuralları dışında tutmanın Avrupa otomotiv endüstrisine zarar vereceğini savundu.

Avrupa Birliği, rekabet gücünü artırmak ve yerel sanayiyi düşük maliyetli ithalatlardan korumak amacıyla bir dizi sanayi önlemi paketi hazırlıyor.

Bu önlemler, bölgenin elektrikli araçlara geçişiyle birlikte popülerliği artan Çin yapımı otomobilleri de kapsıyor.

AB’nin üçüncü büyük araç ihracat pazarı ve Ford gibi otomobil üreticileri için önemli bir üretim merkezi olan Türkiye, Fransa ve Almanya’nın 27 AB üye devletini kapsayan ve İngiltere’ye özel statü tanıyan bir “Made in Europe” tanımını benimsemesi nedeniyle dışarıda bırakılma riskiyle karşı karşıya.

Bolat, Berlin’de düzenlenen bir sektör etkinliğinde şunları söyledi:

“Türkiye’yi ‘Made in EU’ çerçevesinin dışında bırakan bir senaryo, Türkiye’ye yapılacak yeni yatırımların azalması, Avrupalı tedarikçiler ve otomobil üreticileri için pazarın daralması ve son otuz yılda geliştirilen entegre değer zincirlerinin kademeli olarak zayıflaması anlamına gelir.”

Bolat, AB’yi, Türkiye’nin blokla uzun süredir devam eden gümrük birliği de dahil olmak üzere, bir ticaret ortağı olarak “benzersiz konumunu” tanımaya çağırdı.

Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) yönetim kurulu üyesi Zeki Şafak Ozan, hedefin yıl sonuna kadar AB müzakerelerini sonuçlandırmak olduğunu ama bunun gerçekçi görünmediğini belirterek, bunun yerine önümüzdeki yılın başlarını işaret etti.

Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Yakup Birinci de Reuters’a verdiği demeçte, “Elimizden gelen hemen hemen her kapıyı çalıyoruz,” dedi.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Pentagon stratejisti Colby Brüksel’deki Ukrayna zirvesini terk etti

Yayınlanma

ABD Savaş Bakanlığı yetkilisi Elbridge Colby, Brüksel’deki Ramstein görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.

ABD Savaş Bakanlığının (Pentagon) politikadan sorumlu müsteşar yardımcısı Elbridge Colby, Brüksel’de 17 Kasım Salı günü düzenlenen Ukrayna Savunma Temas Grubu (Ramstein formatı) görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.

İngiliz The Telegraph gazetesinin haberine göre mevcut ABD Ulusal Savunma Stratejisi’nin yazarı olan Colby, görüşmeler sırasında Rusya’nın iç kesimlerine yönelik saldırı taktiğine karşı çıktı.

Kapalı oturumda mevkidaşlarına rapor sunan Ukrayna Savunma Bakanı Hmara’nın hitabı öncesinde salondan çıkan Colby’nin ayrılışını ABD tarafı resmi olarak uçağa yetişme zorunluluğuyla açıkladı.

Toplantıda ABD’yi temsilen ülkenin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker kaldı.

The Telegraph’a konuşan Almanya hükümeti kaynakları, Ukrayna’nın Rusya topraklarının derinliklerine düzenlediği saldırıları eleştiren ABD’li yetkilinin açıklamalarından “endişe” duyduklarını söyledi.

Alman kaynakların aktardığına göre Colby, bu taktiği “askeri değeri düşük” ve çatışmanın sonunu “yaklaştırmayan” bir yöntem diye nitelendirdi.

Gazeteye konuşan muhataplar, bu gelişme üzerine Donald Trump yönetiminin “Rusya’nın tarafına geçmesi” ihtimaline dair kaygılarını dile getirdi.

İngiliz gazetesine bilgi veren bir kaynak da sürece dair şu ifadeleri kullandı:

“Colby, Ramstein toplantısının halka açık bölümünde ABD’nin derinliklere yönelik saldırılara karşı olduğunu ve bunlarda hiçbir askeri fayda görmediğini söyledi. Toplantıya katılanların çoğu bu yorumlar karşısında şaşkınlık yaşadı.”

Elbridge Colby kimdir?

Cumhuriyetçi siyasetçi Colby, Nisan 2025’ten bu yana Pentagon’da politikadan sorumlu müsteşar yardımcılığı görevini yürütüyor ve Trump’ın ilk başkanlık döneminde de benzer bir görev üstlenmişti.

Kariyerinin başında ABD Dışişleri Bakanlığı ile ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisinde çalışan Colby, 1970’li yıllarda Merkezi Haberalma Teşkilatına (CIA) başkanlık eden William Colby’nin torunu.

Pentagon’un bu yılın ocak ayında açıkladığı ve 46 yaşındaki Colby’nin başyazarı olduğu Ulusal Savunma Stratejisi, Rusya’yı “yönetilebilir bir tehdit” olarak tanımlarken ülkenin “büyük askeri ve endüstriyel güç rezervlerini” koruduğunu ve “ulusal kararlılık sergilediğini” öngörüyordu.

ABD’nin bu stratejisinin yazarları Ukrayna ile Avrupa’nın savunulması sorumluluğunu Avrupalı ortaklara yüklüyordu.

Pentagon’un temel çalışma alanları arasında Çin’in dizginlenmesini gösteren Colby’nin, geçmişte de ABD’nin bu ülkeyle rekabetini Ukrayna ve Ortadoğu hatlarına kıyasla öncelikli gördüğü biliniyor.

Mart ayında Kongre’de yeni stratejiye ilişkin düzenlenen oturumlarda konuşan Colby, belgenin “esnek realizm” ilkelerine yanıt verdiğini savunmuştu.

ABD’li yetkili o oturumda şöyle konuşmuştu:

“Bu, sıradan Amerikalıların somut çıkarlarını pratik ve gerçekçi bir şekilde ilerletme ve koruma girişimidir. Bu stratejinin merkezinde, belgede de açıkça ifade edildiği üzere ‘değerlendirme, ayıklama ve önceliklendirme’ yer almaktadır.”

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English