Rusya Merkez Bankası fiziki altın rezervlerini azaltıyor

Rusya Merkez Bankası, ülkenin altın rezervlerinin 2026 yılı nisan ayında üst üste dördüncü ayda da gerilediğini bildirdi. Yılın ilk dört ayında yaşanan 27,9 tonluk azalma, 2002 yılından bu yana kaydedilen en büyük düşüş olarak kayıtlara geçti. Analistler, bu satışların bütçe açığını kapatma ve döviz rezervi sağlama amacı taşıdığını ifade ediyor.

Rusya Merkez Bankası çarşamba günü yayımladığı raporda, ülkenin altın rezervlerinin 2026 yılı nisan ayında üst üste dördüncü ayda da gerilediğini bildirdi.

Resmi verilere göre, 1 Mayıs tarihi itibarıyla Rusya’nın altın ve döviz rezervlerinde 73,9 milyon ons külçe altın bulunuyordu. Bu hacim nisan ayında 200 bin ons, yıl başından bu yana ise toplam 900 bin ons azaldı.

Yaşanan bu düşüş neticesinde, Merkez Bankası bilançosundaki toplam altın miktarı Mart 2022’den bu yana en düşük seviyeye geriledi.

Dünya Altın Konseyi verileri temel alındığında, Merkez Bankasının altın rezervleri ocak-nisan döneminde ton bazında 27,9 ton kayıp yaşadı.

Bu gelişme, Merkez Bankasının tek bir ayda (Mayıs 2002) 41,5 ton altın azalttığı 2002 yılından bu yana kaydedilen en büyük düşüş oldu.

Son yirmi yılı aşkın sürede Rusya Merkez Bankası ağırlıklı olarak altın alımı gerçekleştirmiş, bu alımlar yılda yüzlerce tona ulaşmış ve madeni para basımı gibi amaçlar dışında altın rezervleri aylık bazda hiçbir zaman 100 bin onstan (3,1 ton) fazla azaltılmamıştı.

Bu süreçteki tek istisna, Merkez Bankası bilançosundan 7,7 ton altının çıktığı Temmuz 2005 dönemi olmuştu. Ancak 2026 yılında gerçekleştirilen satışlar bu seviyeyi de 3,5 kat aşmış durumda bulunuyor.

Freedom Finance Global analisti Natalya Milçakova, Merkez Bankasının Ulusal Refah Fonu varlıklarıyla yapılan işlemleri dengeleme amacıyla altın satışı gerçekleştirdiğini belirterek bu durumun iki temel nedeni olduğunu ifade etti.

Milçakova, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi:

“Her şeyden önce bu durum, mart ayı sonu itibarıyla 4,6 trilyon rubleye ulaşan bütçe açığının kapatılmasıyla ilgilidir. Yılın başındaki düşük petrol ve doğalgaz gelirleri göz önüne alındığında, Merkez Bankasının kısmi telafisi olmasaydı bu gösterge 5 trilyon rubleyi aşabilirdi.”

Milçakova ayrıca, altın satışlarının döviz rezervi oluşturmaya yönelik de olabileceğini kaydederek, “Yılın başındaki zayıf ihracat gelirleri nedeniyle döviz açığı ortaya çıktı. Değerli metal bu süreçte yuan ile takas edildi” değerlendirmesinde bulundu.

Rusya makamları, askeri harcamaları Sovyet döneminden bu yana en yüksek seviyeye ulaşan devlet bütçesini desteklemek amacıyla 2022 yılından bu yana Ulusal Refah Fonu’ndan döviz ve altın satışı yürütüyor.

Ancak altın işlemleri yakın döneme kadar fiili piyasa satışı şeklinde değil, hükümetin değerli metali doğrudan Merkez Bankasına satması yöntemiyle gerçekleştiriliyordu.

Bu durum, altın rezervlerinin kağıt üzerinde yer değiştirmesine yol açıyor ve 2 bin tonu aşan hacmiyle dünyada beşinci sırada yer alan ülkenin toplam altın rezerv miktarı korunuyordu.

2026 yılının başından itibaren ise bu uygulamada değişikliğe gidildi. Merkez Bankası, Ulusal Refah Fonu bünyesindeki Çin yuanı varlıklarında uyguladığı yönteme benzer şekilde, fiziki altın stoklarında da piyasaya yönelik doğrudan satış işlemlerine başladı.

Ekonomistler Aleksandra Prokopenko ve Aleksandr Kolyandr, bu adımın Merkez Bankasının elinde kalan son yuan rezervlerini tamamen tüketmek istememesinden kaynaklandığını belirtti.

Analistler, yuanın Merkez Bankasının piyasa işlemlerinde kullanabileceği ve ruble kuru üzerinde etkide bulunabileceği son erişilebilir döviz birimi olduğuna işaret ediyor.

Merkez Bankasının yaptırımlara maruz kalması ve Batı’daki 300 milyar dolarlık varlığının dondurulmasının ardından rezerv yapısına ilişkin istatistikleri gizlemesi nedeniyle, güncel rezervler arasında ne kadar yuan kaldığı tam olarak bilinmiyor.