Rusya, petrol limanlarını özelleştirme planına aldı

Rusya hükümeti, federal bütçedeki açığı finanse etmek amacıyla Novorossiysk Deniz Ticaret Limanı’ndaki yüzde 20’lik devlet hissesini 2026-2028 döneminde özelleştirme planına dahil etti. Karar, Rosimuşçestvo’nun devletin Aeroflot’taki payının satışını duyurmasının ardından geldi. Reuters, NMTP’deki devlet payının satışından yaklaşık 33 milyar ruble gelir elde edilebileceğini aktardı.

Rusya yönetimi, federal bütçedeki açığı finanse etmek amacıyla ülkenin en büyük liman işletmecilerinden biri olan Novorossiysk Deniz Ticaret Limanı’ndaki (NMTP) devlet payını özelleştirmeye hazırlanıyor. Ocak-nisan döneminde federal bütçe açığı yaklaşık 6 trilyon rubleye ulaştı.

Rosimuşçestvo’nun cuma günü Aeroflot’taki devlet payının satışını duyurmasının ardından, NMTP’deki yüzde 20’lik devlet hissesi de özelleştirme planına dahil edildi. Interfaks’ın aktardığına göre ilgili kararnameyi Başbakan Mihail Mişustin 23 Mayıs’ta imzaladı.

2026-2028 döneminde holdingdeki devlet payının tamamı satışa çıkarılacak. NMTP bünyesinde, toplamda Rusya’nın petrol ihracatının yaklaşık yarısını taşıyan iki büyük petrol limanı bulunuyor.

Bunlardan biri Karadeniz’de yer alan ve günlük yaklaşık 500 bin varil kapasiteye sahip Novorossiysk limanı. Diğeri ise Baltık Denizi kıyısındaki, günlük yaklaşık 1 milyon varil kapasiteye sahip Primorsk limanı.

Holding bünyesinde ayrıca Kaliningrad vilayetindeki Baltiysk limanı da yer alıyor. Şirket geçen yıl 76,5 milyar ruble gelir ve 40,6 milyar ruble net kar elde etti.

NMTP’nin en büyük hissedarı yüzde 60 payla devlet şirketi Transneft konumunda bulunuyor.

Transneft, hisseleri 2018’de devralmıştı. Bu devir, önceki hissedar milyarder Ziyavuddin Magomedov’un organize suç örgütü kurma suçlamasıyla tutuklanmasının ardından gerçekleşmişti.

Magomedov daha sonra aynı dava kapsamında 19 yıl hapis cezasına çarptırıldı. NMTP’nin yaklaşık yüzde 20’lik bölümü ise borsadaki yatırımcılar dahil özel yatırımcıların elinde bulunuyor.

Reuters’ın değerlendirmesine göre devlet, NMTP’deki pay satışından yaklaşık 33 milyar ruble gelir elde edebilir. Bu tutar, özelleştirilmesi planlanan Aeroflot hissesinin yaklaşık 45 milyar ruble olarak hesaplanan değerinin bir miktar altında kalıyor.

Yüzde 20’lik devlet hissesi için potansiyel alıcıların henüz belirlenmediği ve resmi düzeyde herhangi bir bilgi bulunmadığı belirtiliyor. Freedom Finance Global analisti Natalya Milçakova, buna rağmen büyük yatırımcıların ilgisinin oluşabileceğini söyledi.

Milçakova, “Varlık; emtia ve ulaştırma-lojistik şirketlerinden büyük finans kuruluşlarına kadar devlet ortaklı organizasyonların dikkatini çekebilir. Daha sınırlı mali imkanlara sahip oyuncular ne söz konusu NMTP hisselerini satın alabilir ne de bu sektörde stratejik yatırımcı konumuna gelebilir” ifadelerini kullandı.

Özelleştirmeden elde edilecek gelir federal bütçeye aktarılacak. Rusya hükümeti bu yıl bütçeyi 3,8 trilyon ruble açıkla hazırladı.

Ancak nisan sonu itibarıyla fiili bütçe açığı yıllık hedefin 1,5 katından fazla seviyeye ulaştı.

Ekonomist Dmitriy Polevoy daha önce yaptığı değerlendirmede, ekonomik büyüme tahminlerindeki düşüş nedeniyle bütçenin bu yıl yaklaşık 300-700 milyar ruble gelir kaybı yaşayabileceğini belirtmişti.

Polevoy’un hesaplamalarına göre petrol dışı bütçe gelirlerindeki eksik tahsilat gelecek yıl 1,3-1,8 trilyon rubleye yükselebilir.

Polevoy, bunun da mevcut koşullar değişmezse hükümeti ya harcamaları kısmaya ya da aynı büyüklükte ek gelir kaynakları aramaya zorlayacağını ifade etmişti.