Rusya, stabil kripto para düzenlemesinin detaylarını açıkladı

Rusya Maliye Bakanlığı, ülkedeki stabil kripto para dolaşımının yasal çerçevesine ve piyasaya sürülecek dijital varlıklara dair yol haritasını paylaştı. Bakan Yardımcısı İvan Çebeskov, dolar endeksli tokenların riskleri ile dost ülkelerin para birimlerine dayalı alternatiflerin önceliklendirileceğini bildirdi. Düzenlemeyle birlikte bireysel ve kurumsal yatırımcılar için belirli sınırlamaların getirilmesi planlanıyor.

Rusya Maliye Bakan Yardımcısı İvan Çebeskov, “Rusya’nın Dijital Finansal Sistemi: Dijital Para Birimleri, Tokenizasyon ve Yapay Zeka” başlıklı konferansın kulisinde yaptığı açıklamada, ülke piyasasına hangi stabil kripto paraların kabul edileceğine dair kapsamlı tartışmaların yürütüldüğünü belirtti.

Çebeskov, yeni yasal düzenleme çerçevesinde istikrarlı kripto para dolaşımının nasıl şekillenebileceğine dair detayları aktardı.

Maliye Bakanlığı, piyasaya girişine izin verilecek stabil kripto paraların listesinin zaman içinde genişletilmesi gerektiği görüşünü taşıyor.

RBK medya kuruluşuna konuşan Çebeskov, şu aşamada önceliğin ruble endeksli tokenlar ile dost ülkelerin para birimlerine verildiğini ifade etti.

Merkez Bankasının bu listeyi genişletme seçeneğine sahip olmasını önemsediklerini belirten Çebeskov, “Bizim için dost ülkelerin yetki alanlarında ihraç edilen stabil kripto paraların da erişilebilir olması önem taşıyor. Örneğin Kırgızistan’da ihraç edilen ruble endeksli stabil kripto paralar mevcut. Diğer ülkelerde henüz en büyük ilk beş dijital para birimi arasında yer almayan başka stabil kripto paralar da bulunuyor. Önümüzdeki görevlerden biri de bunu sağlamaktır” sözlerini kaydetti.

Bakan Yardımcısı, ABD dolarına endeksli tokenların Rusya piyasasına kabul edilip edilmeyeceğinin de aktif olarak tartışıldığını dile getirdi. Bu konudaki müzakerelerde katılımcılar farklı görüşler ve teknik boyutlar öne sürüyor.

Dolar endeksli tokenların son derece popüler olması ve piyasada yüksek talep görmesi bir avantaj olarak değerlendirilirken, diğer taraftan bu varlıkların yaptırım riskleri taşıdığı vurgulanıyor.

Rusya’ya dost olmayan ülkelerin yetki alanlarındaki ihraççıların, bu tokenları bloke etme yetkisi bulunuyor.

Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) verileri, tüm stabil kripto paraların toplam piyasa değerinin yaklaşık yüzde 98’ini (300 milyar dolardan fazla) ABD dolarının oluşturduğunu gösteriyor.

Enflasyon oranının yüksek seyrettiği ülkelerde vatandaşlar ve işletmeler, birikimlerini korumak ve ödemelerini gerçekleştirmek amacıyla bankacılık sistemini devre dışı bırakarak USDT ve USDC gibi varlıklara yöneliyor.

Bu durum literatürde “örtülü dolarizasyon” olarak adlandırılıyor. BIS raporunun yazarları, mevcut tabloyu “şaşırtıcı bir dolar hakimiyeti” olarak tanımlıyor.

DeFiLlama verileri, en büyük stabil kripto paralar arasında ilk 17 sırayı dolar endeksli olanların aldığını ortaya koyuyor. Listenin 18’inci sırasında ise 575 milyon dolar piyasa değerine sahip olan Kırgızistan merkezli ruble endeksli A7A5 tokenı bulunuyor.

Brezilya reali endeksli Brazilian Digital (BRZ) ise 384 milyon dolar piyasa değeriyle listenin 25’inci sırasında yer alıyor.

Çebeskov, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu detayları paylaştı:

“Şu an en popüler stabil kripto paraların ABD dolarına bağlı olduğunu biliyoruz, ancak bunlar vatandaşlarımız için en büyük riskleri de beraberinde getiriyor. Bu nedenle bir dönem bunları piyasaya hiç sokmamayı da tartıştık. Fakat o zaman da düzenlemelerin tam anlamıyla işlemeyeceğinden endişe duyduk, çünkü piyasadan, vatandaşlardan ve iş dünyasından bu varlıklara yönelik oldukça büyük bir talep var. Dolayısıyla bu seçenekten vazgeçtik. Tartışmalarda ‘ABD doları endeksli stabil kripto paraları tamamen yasaklayalım’ görüşü dile getirildi. Diğerleri ise buna karşı çıkarak, bu varlıkların kabul edilmesini ancak aynı zamanda bizim için dost para birimlerine dayalı stabil kripto paraların kabulü için uygun koşulların oluşturulmasını önerdi.”

Maliye Bakan Yardımcısı, stabil kripto paralara yatırım yapacak nitelikli ve niteliksiz yatırımcılar için diğer kripto varlıklarda olduğu gibi aynı kuralların geçerli olacağını teyit etti.

Buna göre, tüm yatırımcıların işlem yapmadan önce testlerden geçmesi gerekecek. Niteliksiz yatırımcılar için yalnızca likiditesi en yüksek varlıklar erişilebilir kılınacak ve yıllık alım limiti uygulanacak. Bu limitin şu an için yılda 300 bin ruble olması yönündeki öneri tartışılıyor.

Maliye Bakanlığı, mart ayı başında stabil kripto paralar için müstakil bir yasal düzenlemenin hayata geçirilebileceğini duyurmuştu. Temel yasal çerçeveyi oluşturacak olan “Dijital Para Birimi ve Dijital Haklar Hakkında” kanunun ise 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Avrupa ülkeleri de ABD doları endeksli stabil kripto paraların geniş kitlelerce kullanılmasının yaratacağı sonuçlardan çekince duyuyor.

Avrupa Merkez Bankası, dijital euro pilot uygulamasını 2027 yılında başlatmayı planlarken, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin önde gelen onlarca bankası, kendi euro endeksli stabil kripto paralarını ihraç etmek amacıyla Qivalis konsorsiyumu çatısı altında bir araya geldi.

İsrail, nisan ayı sonunda şekel endeksli BILS adlı stabil kripto paranın ihracını onayladı. Japonya’da ise geçen yılın sonbaharında yen endeksli ilk stabil kripto para olan JPYC piyasaya sürülmüştü.

Sıkça tercih edilen bir diğer stabil kripto para türünü ise altın destekli olanlar oluşturuyor. ABD ile İran arasındaki gerilimin arttığı dönemde, bu varlıkların günlük işlem hacmi 2,7 milyar doları aşmıştı.

Bu kategorideki en büyük ihraçlar arasında Tether (El Salvador) tarafından sunulan XAUT ile Paxos (ABD) tarafından çıkarılan PAXG bulunuyor.