Rusya, Ukrayna’da dünyanın en büyük manganez madenini işletmeye açıyor

Rusya, Ukrayna’da kısmi kontrolündeki Zaporojye oblastında bulunan ve dünyanın en büyük manganez rezervlerinden biri olan Büyük Tokmak yatağını işletmek üzere faaliyetlere başladı. Rosteh iştiraki olan Reale Engineering Invest şirketinin üstlendiği proje kapsamında, 1,7 milyar tonluk rezervin Rusya’nın dışa bağımlılığını tamamen ortadan kaldırması hedefleniyor.

Rusya merkezli Reale Engineering Invest şirketinin, Ukrayna’da Rusya ordusunun kısmi kontrolündeki Zaporojye oblastında bulunan ve dünyanın en büyük manganez yatakları arasında gösterilen Büyük Tokmak (Bolşe-Tokmakskoye) maden sahasını işletmek üzere faaliyetlere başladığı bildirildi.

Kommersant gazetesinin aktardığı verilere göre, ilgili işletme maden çıkarma lisansını Şubat 2026 tarihinde alırken, Nisan ayı itibarıyla jeolojik arama çalışmalarına yoğunlaştı.

Rusya Federasyonu Birleşik Devlet Sicili (EGRYUL) kayıtları, şirketin yüzde 25,1 oranındaki hissesinin devlet savunma sanayi kuruluşu Rosteh’in bir iştiraki olan RT-Razvitiye Biznesa (RT-İş Geliştirme) şirketine ait olduğunu ortaya koyuyor.

Büyük Tokmak maden sahası, bünyesinde barındırdığı 1,7 milyar tonluk toplam rezerv hacmiyle küresel ölçekte en büyük beş manganez yatağı arasında yer alıyor.

Söz konusu sahanın kapasitesi, Rusya Federasyonu sınırları dahilindeki mevcut en büyük yataklar olan Kemerovo bölgesindeki Usinskoye (127,7 milyon ton) ve Krasnoyarsk bölgesindeki Porojinskoye (29,46 milyon ton) sahalarını önemli ölçüde geride bırakıyor.

Mevcut durumda Rusya’da endüstriyel manganez üretimi yalnızca Başkurdistan’daki tek bir sahada yürütülürken, çeliğin yapısal özelliklerini iyileştirmek için kritik öneme sahip olan bu metalin yüzde 90’ından fazlası yurt dışından ithal ediliyor.

Maden sahası Rusya’nın yıllık ihtiyacını karşılama kapasitesine sahip

Rusya Federasyonu Birleşik Mekansal Planlama Enstitüsü tarafından yapılan değerlendirmelerde, Büyük Tokmak yatağının Rusya’nın yıllık 1,3 milyon tonluk manganez ihtiyacına karşılık yılda 1,7 milyon ton üretim yapabilme kapasitesine sahip olduğu vurgulandı.

Enstitü verileri, maden sahasının yakınlarında halihazırda bir maden zenginleştirme tesisi inşaatına başlandığını ve bu tesiste yaklaşık 3 bin kişinin istihdam edileceğini işaret ediyor.

Kommersant’a bilgi veren madencilik sektörü kaynakları, Büyük Tokmak yatağındaki cevherde manganez oranının yüzde 25’in üzerinde olduğunu ve bunun “oldukça yüksek” bir seviye teşkil ettiğini belirtti.

Kaynaklar, mevcut rezervlerin 100 yıl boyunca işletilmeye yetecek kapasitede olduğunu ifade ediyor. Projenin hayata geçirilmesi sürecinde eski maden ocaklarının temizlenmesi ve kurutulması gibi işlemlerin yapılması gerektiği, bu durumun toplam yatırım hacmini 100 milyar rubleye kadar yükseltebileceği kaydediliyor.

Güvenlik riskleri ve ekonomik belirsizlikler sürüyor

Öte yandan İndustrialnıy Kod (Endüstriyel Kod) fonu yönetim danışmanı Maksim Şapoşnikov, Rosteh’in projeye katılımı sayesinde girişimin imtiyazlı finansman olanaklarına erişebileceğini ifade etti.

Ancak Şapoşnikov, hem Rusya hem de küresel metalurji sektöründe yaşanan kriz ve Zaporojye oblastının Rusya’nın kontrolündeki kesimlerinde devam eden yoğun bombardımanlar nedeniyle projenin geleceğinin belirsizliğini koruduğuna dikkat çekti.

Daha önce Zaporojye Valisi Yevgeniy Balitskiy, Büyük Tokmak yatağını işletme planlarını dile getirmişti. Balitskiy, Rosteh’in üretim süreçleri için elzem olan ferromangan maddesini Güney Afrika Cumhuriyeti, Brezilya ve Gabon gibi ülkelerden tedarik etmek zorunda kaldığını, bu maden sahasının söz konusu bağımlılığı sona erdireceğini belirtmişti.