Rusya yabancı internet platformlarına veri izleme zorunluluğu getirebilir

Rusya Dijital Gelişme Bakanlığı, ülkede faaliyet gösteren yabancı internet sitesi ve uygulamalara yerel kullanıcıları yalnızca telefon numarasıyla doğrulama zorunluluğu getirmeyi teklif etti. Hazırlanan yasa taslağına göre platformların, kullanıcıların kayıt, etkinlik ve hesap silme bilgilerini üç yıl boyunca saklaması ve kolluk kuvvetlerinin talebi üzerine teslim etmesi gerekecek.

Rusya Dijital Gelişme Bakanlığı, ülkede faaliyet gösteren yabancı internet siteleri ile uygulamaların yerel kullanıcıları yalnızca telefon numarası üzerinden yetkilendirmesini ve kullanıcıların kayıt, etkinlik ile hesap silme verilerini üç yıl boyunca saklamasını öngören bir yasa taslağı hazırladı.

Vedomosti gazetesinin incelediği “Dolandırıcılıkla Mücadele 3.0” (Antifrod 3.0) önlemler paketi taslağına göre, söz konusu verilerin güvenlik güçlerinin talebi üzerine kolluk kuvvetlerine teslim edilmesi gerekecek.

Değişikliklerin “Bilgi Hakkında” yasasına yapılması planlanıyor.

Comply hukuk şirketinin fikri mülkiyet birimi ortağı Maksim Ali, bu önlemlerin uygulanmasının yabancı internet servislerinin özel servislerin kullanıcı trafiğine ve verilerine erişmesini sağlayan Operatif Arama Faaliyetleri Sistemine (SORM) bağlanmasını gerektireceğini belirtti.

Ali, böyle bir senaryonun gerçekleşme ihtimalinin düşük olduğunu kaydetti. Ali ayrıca, büyük uluslararası şirketlerin, şu anda 700 bin rubleye varan idari para cezası tehdidi altında bile olsa, diğer kullanıcılardan teknik olarak ayrılması gereken Rus kullanıcılar için özel bir yetkilendirme sistemi kurmasının uzak bir ihtimal olduğunu vurguladı.

Siber egemenlik ve erişim engeli gerekçesi

Önerilen değişiklikleri değerlendiren Ali, bu adımın dolandırıcılıkla mücadele önleminden ziyade “интернета” (internet egemenliği) politikalarının yeni bir aşaması olarak göründüğünü savundu.

Ali, değişikliklerin mevcut haliyle kabul edilmesi durumunda Rusya Kitle İletişim Denetleme Kurumu (Roskomnadzor) ve savcılığın, yeni gereksinimleri yabancı servisleri engellemek için daha aktif bir gerekçe olarak kullanabileceğini ifade etti.

Telecom Daily Genel Müdürü Denis Kuskov ise yeni kuralların yabancı internet kaynaklarını kullanan Rusların sayısını azaltmayı amaçladığını dile getirdi.

Kuskov, hangi servislerin yasa kapsamına gireceğinin belirsizliğini koruduğuna dikkat çekerek; Instagram ve Facebook gibi popüler platformların Rusya’da zaten yasaklandığını, iç pazarda yasal olarak çalışmaya devam eden yabancı kaynakların sayısının ise oldukça azaldığını belirtti.

Dijital Gelişme Bakanlığı temsilcisi, dolandırıcılıkla mücadeleye yönelik üçüncü önlem paketinin henüz tartışma aşamasında olduğunu ve metnin nihai hali hakkında konuşmak için henüz erken olduğunu açıkladı.

Hükümet, yasa tasarısını 2026 yılının sonbaharında Devlet Dumasına sunmayı planlıyor. Belge, yeni yetkilendirme kurallarının yanı sıra, iletişim operatörlerinin üç yıl boyunca saklamakla ve talep üzerine özel servislere vermekle yükümlü olacağı kullanıcı verilerinin kapsamını da genişletiyor.

Bu çerçevede, mobil iletişim sözleşmesi yapılırken kullanılan abone IP adresleri ve portlarının, sözleşmenin düzenlendiği zaman dilimi de belirtilerek listeye eklenmesi öneriliyor.