Rusya’da toptan akaryakıt fiyatları rekor seviyeye ulaştı

Rusya’daki rafinerilere yönelik saldırıların ardından benzin üretiminin yüzde 25 düşmesiyle derinleşen yakıt krizi, toptan piyasada fiyatları rekor seviyelere taşıdı. Reuters’ın sektör kaynaklarına dayandırdığı verilere göre, petrol depolarındaki gerçek toptan satış fiyatları resmi borsa fiyatlarının neredeyse iki katına çıktı.

Rusya’daki petrol rafinerilerine yönelik bir dizi saldırının ardından benzin üretiminin yüzde 25 oranında gerilemesiyle başlayan yakıt krizi büyümeye devam ediyor.

Reuters’ın ticaret kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, piyasadaki arz kesintileri nedeniyle petrol depolarındaki gerçek toptan satış fiyatları rekor seviyelere ulaşarak St. Petersburg Uluslararası Emtia ve Hammadde Borsası kotalarının yüzde 80 ila yüzde 90 üzerinde seyrediyor.

Rusya’nın Avrupa coğrafyasında kalan kesiminde benzinin tonu 130 bin ila 140 bin rubleden satılıyor. Buna karşılık resmi borsa fiyatları ton başına Ai-92 tipi benzin için 70,6 bin ruble, Ai-95 tipi benzin için ise 75,6 bin ruble seviyesinde bulunuyor.

Reuters kaynakları, pazartesi günü itibarıyla küçük ölçekli toptan satışlarda benzinin litre fiyatının 95 ila 105 rubleye, motorinin litre fiyatının ise 115 rubleye ulaştığını bildirdi.

Bu rakamlar, Rusya Federal Devlet İstatistik Servisinin (Rosstat) 15 Haziran verilerine göre sırasıyla 65,41 ruble ve 71,11 ruble olan akaryakıt istasyonlarındaki ortalama perakende fiyatların yaklaşık 1,5 katına karşılık geliyor.

Lojistik aksamalar teslimat sürelerini uzatıyor

Sektör kaynakları; haziran ayında Moskova, Nijnekamsk, Tümen ve Volgograd’daki tesislere yönelik saldırıların ardından yakıt üretiminin tüketimin yaklaşık yüzde 20 gerisinde kaldığını aktarıyor.

Borsadan satın alınan benzinin dahi istasyonlara zamanında ulaştırılamadığını belirten kaynaklar, yıl başından bu yana artan sevkiyat gecikmelerinin 2 ila 3 aya ulaştığını ifade ediyor.

En az bir ay içinde teslimat garantili benzin alabilmek için ton başına 20 bin ila 30 bin ruble ek ücret ödenmesi gerekirken, bu durumda bile teslimat için yaklaşık iki hafta bekleniyor.

Petrol şirketlerinin, yoğun taleple karşılaşan kendi akaryakıt istasyonu ağlarını besleyebilmek amacıyla küçük ölçekli toptan benzin satışlarını büyük ölçüde sınırlandırdığı veya tamamen durdurduğu belirtiliyor.

Hükümet, piyasadaki krizi hafifletmek amacıyla rafinerilerin düşük kaliteli benzin üretmesine izin verirken, Belarus’tan alımlara ve Asya’dan deniz yoluyla ithalata başladı.

Berlin Carnegie Rusya ve Avrasya Çalışmaları Merkezinden Kıdemli Uzman Sergey Vakulenko, mevcut durumun sınıra yaklaştığını ve yetkililerin yakında yetersiz kaynakların dağıtımını organize etme sorunuyla karşı karşıya kalabileceğini değerlendiriyor.

Vakulenko, hükümetin perakende benzin fiyatlarını litre başına olması gerekenden 20 ila 30 ruble daha düşük tutmasını sağlayan dampfer (fiyat sabitleme) mekanizmasını iptal edebileceğini öngörüyor.

Diğer seçeneklerin ise QR kodları veya mesajlaşma uygulamaları üzerinden getirilecek idari kısıtlamalar ya da tüketicilerin kuyrukta beklemek zorunda kalacağı doğal bir düzenleme olacağını belirten uzman, “Siyasi açıdan dampfer mekanizmasının iptali son derece popülerlik karşıtı bir adım olabilir. Ancak mevcut durumda hükümetin elinde kolay bir çözüm kalmamış gibi görünüyor” ifadelerini kullandı.