Rusya’dan Odessa saldırısıyla Bakü’ye mesaj: ‘Tarafsızlık bitti’

Rusya’nın Odessa’daki bir gaz kompresör istasyonuna düzenlediği saldırı, uzmanlar tarafından Ukrayna’ya gaz tedarik eden Azerbaycan’a yönelik doğrudan bir uyarı olarak değerlendirildi. Saldırının, Rusya’nın çıkarlarına aykırı enerji işbirliklerine tolerans göstermeyeceğini ortaya koyduğu ve Bakü’nün “iki tarafa oynama” politikasını sürdürmesi halinde SOCAR tesislerinin de hedef alınabileceği belirtiliyor.

Rusya’nın iki gece önce Odessa bölgesine düzenlediği saldırıların, Ukrayna’nın gaz altyapısını hedef alan sıradan bir eylem olmadığı, Azerbaycan’a yönelik net bir mesaj taşıdığı belirtildi.

Strateji ve Teknoloji Analiz Merkezi (CAST) düşünce kuruluşunun kıdemli araştırmacısı Yuri Lyamin, Moskovskiy Komsomolets gazetesine verdiği demeçte bu saldırıyla Bakü’nün siyasi manevralarının sonuçlarını açıkça gördüğünü dile getirdi.

6 Ağustos’ta Rusya’ya ait Geran kamikaze dronları, Odessa’nın İzmail ilçesindeki Orlovka ve Novoselske yerleşimleri yakınlarındaki hedefleri vurdu.

Vurulan hedeflerden birinin, Ukrayna’ya Romanya, Bulgaristan ve Türkiye üzerinden ters akış yöntemiyle gayri resmi gaz sağlayan Orlovka gaz kompresör istasyonu olduğu bildirildi.

Hedefte Azerbaycan gazını taşıyan istasyon vardı

Romanya sınırında bulunan ve güney gaz hattında kritik bir role sahip olan istasyon, kısa süre önce Azerbaycan’ın Trans-Balkan güzergâhı üzerinden Ukrayna’ya gaz sevk etmeye başladığı nokta olarak biliniyordu.

Ukrayna’nın Naftogaz şirketi ile Azerbaycan devlet şirketi SOCAR arasında yapılan anlaşmanın, ekonomik olmaktan çok Rus enerji hatlarının devre dışı bırakılabileceğini göstermeyi amaçlayan siyasi bir mesaj niteliği taşıdığı ifade ediliyor.

Bakü, bu anlaşma kapsamında 2 milyar metreküpe kadar gaz tedariki taahhüdünde bulunmuştu. Bu miktar, en az 10 milyar metreküp gaza ihtiyaç duyan Ukrayna için yetersiz kalsa da asıl meselenin miktar değil, Azerbaycan’ın AB ve Ukrayna’yı dolaylı yollardan desteklediği mesajını vermek olduğu değerlendiriliyor.

“Çifte darbe”

Öte yandan askeri yorumcu Yuriy Podolyaka, gazeteye yaptığı açıklamada saldırıyı hem Kiev’in çıkarlarına hem de Bakü’nün iddialarına yönelik bir “çifte darbe” olarak nitelendirdi.

Podolyaka, saldırıların daha kapsamlı olabileceğini ve örneğin Odessa’daki tüm Azerbaycan petrol altyapısının hedef alınabileceğini belirtti.

Daha önce siyasi nedenlerle bu tür adımlardan kaçınıldığını ancak Azerbaycan ile ilişkilerin bozulmasının bu ihtimali artırdığını savunan Podolyaka, Odessa’da Ukrayna ordusuna yakıt sağlayan Azerbaycan’a ait altyapının yok edilmesinin Rusya’ya askeri fayda sağlayacağını ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e “ders” olacağını öne sürdü.

Moskova’nın bu saldırıyla, çıkarlarını zedeleyecek her girişime sert karşılık vereceğini netleştirdiği vurgulanıyor. Uzmanlar, Bakü’nün “iki tarafa birden oynama” politikasını sürdürmesi halinde SOCAR tesislerine yönelik saldırıların rutin hale gelebileceği uyarısında bulunuyor.

“Daha az gaz, daha az silah üretimi demek”

Yuri Lyamin, vurulan istasyonun Ukrayna enerji sektörü ve sanayisine gaz sağlayan tesislerden biri olduğuna dikkat çekerek, “Ukrayna’nın enerji sektörü ve sanayisi bugün öncelikle askeri üretime hizmet ediyor. Daha az gaz, daha az silah üretimi demek. Bu saldırı, Ukrayna’nın enerji altyapısına ve silah üretimiyle bağlantılı tesislere daha önce yapılan saldırıların devamıdır,” diye konuştu.

Saldırının Rusya ile Azerbaycan arasında bir ihtilafı tırmandırıp tırmandırmayacağı sorusuna ise Lyamin, “Sanmam. Zaten iki ülke ilişkileri uzun zamandır en düşük seviyesinde. Ama bu, gelecekte ilişkileri daha da kötüleştirecek bir tuğla olabilir. Zaten olumsuz gelişmeler birikiyor; ilişkiler daha da gerilebilir,” yanıtını verdi.