Rusya’nın Suriye’deki askeri varlığının akıbeti ne olacak?

Beşar Esad hükümetinin devrilmesinin ardından yeni Suriye yönetimi, Rusya’nın askeri varlığına karşı çıkıyor ve Moskova’nın ikna girişimleri başarısız oluyor. Beşar Esad sonrası ilk kez bir Rus heyeti Şam’a görüşmeler için gitti. Fakat Moskova’nın güçlü bir rakibi var: Türkiye, üslerin kalmasını istemiyor.

Bloomberg‘e konuşan ve konuya vakıf bir kaynak, Rusya’nın üsleri koruma konusunda anlaşma sağlayamadığını belirtti.

Kaynak, yeni Suriye hükümetiyle görüşmelerin çıkmaza girdiğini söyledi. Hmeymim Hava Üssü’ndeki Rus faaliyetleri kısıtlanırken, iki askeri gemi de askeri teçhizatı taşımak üzere Tartus’a yanaşma izni alabilmek için haftalarca beklemek zorunda kaldı.

Muhalifleri destekleyen Türkiye, Rusya’nın Suriye’deki askeri varlığını sürdürmesine karşı çıkıyor. Bloomberg‘e konuşan iki üst düzey Türk yetkili, yeni yönetimin, Rus savaş uçaklarının iç savaş sırasında muhalif güçlere yönelik saldırılarının ardından Rusya’nın üslerde kalmasına izin vermesinin çok şüpheli olduğunu ifade etti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Esad’ı askerî olarak desteklemiş ve Arap Baharı sonrasında başlayan savaşta yenilmemesine yardımcı olmuştu. Bu, Rusya ordusunun muhaliflerin kontrolündeki Suriye şehirlerini yoğun bir şekilde bombalamasıyla sağlanmıştı (benzer bir taktik şimdi Ukrayna’da kullanılıyor).

TASS‘ın haberine göre, salı günü Şam’a, Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Bogdanov ve Rusya Devlet Başkanı’nın Suriye Özel Temsilcisi Aleksandr Lavrentyev’in de aralarında bulunduğu bir Rus heyeti geldi. Devlet ajansı, bu ziyaretin, Esad’ın aralık ayında “Suriye cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılmasının” ardından Rus yetkililerin Şam’a yaptığı ilk ziyaret olduğunu yazdı.

“Sparta” ve “Sparta II” adlı iki Rus nakliye gemisi, haftalarca Tartus üssü yakınlarında bekledikten sonra son günlerde limana girebildi.

Bu, Tartus Gümrük Müdürü Riyad Cudi’nin, yeni Suriye yönetiminin, “Stroytransgaz” ile 2019’da limana yatırım yapmak üzere imzalanan anlaşmayı (49 yıllığına imzalanmıştı; üs de aynı süre için kiralanmıştı) feshettiğini açıklamasının ardından gerçekleşti.

Uydu görüntüleri, “Sparta II”nin limandan ayrıldığını ve beraberinde oraya getirilen konteynerlerin ve askeri teçhizatın önemli bir kısmının da kaybolduğunu gösteriyor.

Denizcilik analisti Frederik van Lokeren, BBC‘ye yaptığı açıklamada, “49 yıllık kira sözleşmesinin iptal edilmesinden sonra, Rusya’nın Tartus’taki askeri varlığını sürdürme umudunun kalmadığı çok açık hale geldi ve bu nedenle, orada kalmaya ve tahliyeyi ertelemeye devam etmenin bir anlamı yok gibi görünüyor,” dedi.