Starmer, Trump ile görüştü

Keir Starmer, ABD başkanının bir hafta süren sert eleştirilerinin ardından, savaşın başlamasından sekiz gün sonra ilk kez ABD Başkanı Donald Trump ile görüştü.

Birleşik Krallık Başbakanlığı, liderlerin Orta Doğu’daki son durum ve iki ülke arasındaki “askeri işbirliği” hakkında konuştuklarını söyledi.

Görüşme, Trump’ın ABD’nin Orta Doğu’daki savaşta Krallık’ın desteğine ihtiyaç duymadığını söylemesinden bir gün bile geçmeden gerçekleşti.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social’da “Bizim, zaten kazandığımız savaşlara katılan insanlara ihtiyacımız yok!” dedi.

Trump, Birleşik Krallık’ın “bir zamanlar en büyük müttefikimiz, belki de en büyüğü” olduğunu söyledi.

Hafta başında ise Starmer’ın “Winston Churchill gibi olmadığını” söylemişti.

Başkan ayrıca, “özel ilişkiyi” zedeleyen ve Starmer’ın başkanı kendi tarafında tutma çabalarındaki çatlakları ortaya çıkaran bir haftada Birleşik Krallık’ın savaşa tepkisini “fazlasıyla hayal kırıklığı” olarak nitelendirdi.

Starmer ve Downing Street, başkanla çalışma ilişkisi kurmak için çok zaman ve enerji harcadı, hatta onu eşi görülmemiş ikinci devlet ziyaretine davet etti.

Downing Street sözcüsü şunları söyledi:

“Liderler, Orta Doğu’daki son durumu ve bölgedeki ortakların kolektif öz savunmasını desteklemek için RAF üslerinin kullanımı yoluyla Birleşik Krallık ve ABD arasındaki askeri işbirliğini tartışarak başladılar. Başbakan ayrıca, altı ABD askerinin ölümünün ardından Başkan Trump ve Amerikan halkına içten taziyelerini iletti. Yakında tekrar görüşmeyi dört gözle beklediklerini belirttiler.”

Farage, Trump ile akşam yemeği yedi

Trump, cumartesi akşamı Florida’daki Mar-a-Lago’da Reform UK lideri Nigel Farage ile akşam yemeği yedi.

Farage, “Trump ve Starmer arasındaki ilişkinin iyileşme ihtimalinin çok düşük olduğunu” söyledi.

Reform lideri, “Şu anda bile, İngiliz başbakanı İranlılarla müzakere yoluyla bir anlaşma yapılmasını istiyor, fakat bunun için İran’ın nükleer silahlardan vazgeçme sözü vermesi şartı var. Biz bunu 2015 yılında yaptık. Trump ve Starmer arasındaki bu ilişki artık bitti,” diye ekledi.

Gölge içişleri bakanı Chris Philp ise, başbakanı İran çatışmasına ilişkin Birleşik Krallık’ın tepkisi konusunda “ciddi görev ihlali” ile suçladı ve hükümetin, ABD’nin İngiliz üslerini kullanma talebini reddederek “özel ilişkiyi” zayıflattığını söyledi.

Times Radio’ya verdiği demeçte şunları söyledi:

“Öncelikle, birkaç hafta önce Amerikalılar Diego Garcia ve RAF Fairford üslerini kullanmak istediklerini söylediklerinde bunu reddederek özel ilişkiyi zedeledi. Tek istedikleri bu üslerden uçakları kaldırmak ve indirmekti, fakat İngiltere bunu reddettiği için özel ilişki zedelendi.”

Blair de koroya katıldı ve Starmer’ı eleştirdi

Eski başbakan Tony Blair de tartışmalara dahil olarak, Starmer’ı savaşın başlangıcında ABD’ye katılmadığı için eleştirdi.

Cuma günü Jewish News etkinliğinde şunları söyledi:

“Bence en başından beri Amerika’yı desteklemeliydik. Bize yakıt ikmali için üslerimizi kullanmamızı istediler. Bu Vietnam gibi değil. Irak’ta yaptığımız gibi binlerce İngiliz askerini göndermek gibi bir şey değil. Bu yüzden, Amerikan ilişkilerinin önemli olduğunu halka anlatmak gerektiğini düşünüyorum. Bu, özellikle bugün önemli. Mesele, bu başkan mı, o başkan mı olduğu değil, eğer onlar müttefikinizse ve güvenliğinizin vazgeçilmez bir köşe taşıysa, ortaya çıkmanız daha iyi olur.”

Eski başbakan ayrıca Trump’ı överek, çatışmada “aslında neyin söz konusu olduğunu oldukça temel bir şekilde anladığını” söyledi ve Trump’ın İsrail ve Arap ülkeleriyle başarılı bir ittifak kurmayı başardığını da ekledi.

Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Blair’e karşılık verdi ve eski İşçi Partisi liderinin 2003’te katıldığı Irak savaşından “ders çıkarmak” gerektiğini söyledi.

BBC’ye verdiği demeçte Cooper şunları söyledi:

“Bazılarının, sorgusuz sualsiz [ABD ile aynı fikirde] olmamız gerektiğini düşündüğünü anlıyorum, fakat bunun Birleşik Krallık’ın ulusal çıkarlarına uygun olmadığını düşünüyorum. Ayrıca, son İşçi Partisi hükümetinde bakan olarak görev yapmış biri olarak, Irak’ta neyin yanlış gittiğine dair dersler çıkarmanın önemli olduğunu ve tüm kararlarımızın İngiliz vatandaşları için doğru olanı gözeterek alınması gerektiğini düşünüyorum.”

Cooper, İran operasyonları için ABD uçaklarının RAF üslerine inişine izin verilmesi kararına rağmen, hükümetin dış politikasını ABD’ye “ihale etmeyeceğini” söyledi.

İngiliz üsleri ABD’nin hizmetine sunuldu

İlk ABD B-1 Lancer uçakları, İran saldırısına katılmadan önce bu hafta sonu Gloucestershire’daki RAF Fairford hava üssüne iniş yapmaya başladı.

Boeing C17 Globemaster nakliye uçakları da üsse iniş yaptı.

Geçen hafta hükümet, RAF Eurofighter Typhoon ve ABD yapımı F-35 jetlerinin Körfez’deki müttefiklerinin güvenliğini “savunma operasyonlarında” desteklemek için kullanıldığını açıkladı.

Starmer perşembe günü düzenlediği basın toplantısında, İran’ın insansız hava araçları ve füzelerinin BAE, Bahreyn ve Kuveyt’i vurmasının ardından Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki hava savunmasını desteklemek için dört adet Typhoon jeti daha Katar’a gönderildiğini söyledi.

Savunma Bakanlığı (MoD) ise Bahreyn ve Ürdün’ü korumak için uçuş görevleri gerçekleştirdiğini ayrı bir açıklamada belirtti. Bir RAF F-35 pilotu geçen hafta iki insansız hava aracını düşürdü.

Savunma Bakanlığı ayrıca, RAF’ın insansız hava aracı karşıtı biriminin Irak hava sahasında “koalisyon güçlerine” doğru ilerleyen insansız hava araçlarını düşürdüğünü söyledi. Bir Typhoon jeti, Katar’ı hedef alan bir İran İHA’sını düşürdü.

Bölgeye daha fazla helikopter gönderildi. İki Wildcat, insansız hava araçlarına karşı hava savunmasını güçlendirmek için cuma günü Kıbrıs’a ulaştı.

Cumartesi günü Kraliyet Donanması, gözetleme çalışmalarına katılmak üzere RAF Akrotiri’ye bir Merlin helikopteri gönderdi.

ABD hava kuvvetleri bombardıman uçakları ve nakliye uçakları, geçen hafta sonu ve hafta sonu boyunca Fairford’a indikten sonra bölgeye sevk edildi.